1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 85

تفسير 40. غافر آية 55
Number of verses: 85
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ 55
پس (ای پیامبر!) صبر و شکیبایی پیشه کن که وعده خدا حقّ است، و برای گناهت استغفار کن، و هر صبح و شام تسبیح و حمد پروردگارت را بجا آور!

ترجمه
پس صبر و شكیبایى پیشه كن كه وعده‏هاى خداوند حقّ است و براى گناهت استغفار كن و شامگاهان و بامدادان، سپاسگزارانه پروردگارت را تسبیح كن.

نکته ها

دلایل عقلى و نقلى گواه بر آن است كه انبیا معصومند، زیرا اگر معصوم نبودند پیروى و اطاعت مطلق و بى چون و چرا از آنان واجب نبود و اطاعت از آنان مشروط مى‏شد، همان گونه كه اطاعت از والدین مشروط به آن است كه فرزند را به شرك و انحراف دعوت نكنند. این از یك سو؛ از سوى دیگر دلیل نیاز ما به پیامبر و امام آن است كه ما را از انحراف باز دارد و اگر او نیز اهل خلاف باشد، حجّت خدا بر ما كامل نیست در حالى كه قرآن مى‏فرماید: «و للّه الحجّة البالغة»(136)
به هر حال رسولى كه خداوند مى‏فرماید: «اطاعت او اطاعت من و تبعیّت از او تبعیّت از من و اذیّت او اذیّت من است» باید معصوم باشد. بنابراین در مواردى مثل این آیه كه سخن از گناه پیامبر به میان آمده است، باید بگوییم: مراد از گناه، ترك اولى است، یعنى كار برتر را رها كرده نه كار واجب را.
به چند مثال توجّه كنید: اگر در مجلسى كه افراد محترمى نشسته‏اند كسى بخواهد به دلیل درد پائى كه دارد پاى خود را دراز كند از همه حضار عذرخواهى مى‏كند. اگر گوینده تلویزیون سرفه‏اى كند از بینندگان معذرت خواهى مى‏كند. اگر صاحب خانه غذاى درجه یك تهیه نكند از مهمان عذرخواهى مى‏كند، در حالى كه همه مى‏دانیم پا دراز كردن مریض و سرفه كردن گوینده و تهیه غذاى متوسط گناه ندارد ولى چون انسان خود را در محضر بینندگان و بزرگان مى‏داند یا غذاى خود را در شأن مهمان نمى‏داند یا احساس مى‏كند باید تلاش بیشترى مى‏كرد عذرخواهى مى‏كند. پس هر عذرخواهى نشانه خلافكارى نیست، بلكه گاهى از باب ادب و توجّه به حضور در محضر بزرگان است.
عصمت و استغفار پیامبران‏
اگر شما با یك چراغ كم نور وارد سالن بزرگى شوید، تنها اجسام بزرگ را خواهید دید ولى اگر با یك نورافكن قوى وارد شوید یك هسته‏ى خرما یا كوچك‏تر از آن را هم خواهید دید. اگر نور ایمان در انسان كم باشد، انسان تنها گناهان بزرگ را مى‏بیند ولى اگر نور ایمان در وجودش بیشتر باشد لغزش‏هاى كوچك را نیز خواهد دید و از آنها دورى خواهد كرد. پیامبران الهى به دلیل داشتن ایمان كامل و تقواى بالا از گناهان كوچك نیز دورى مى‏كردند. به همین جهت مى‏گوییم آنان معصوم بودند.
گاهى خطاب آیات قرآن به شخص پیامبر است ولى مراد دیگرانند. در آیه 23 سوره‏ى اسراء خداوند به پیامبرش خطاب مى‏كند: «اما یبلغن عندك الكبر احدهما او كلاهما فلا تقل لهما اُف» اگر یكى از والدین یا هر دو به پیرى رسیدند به آنان اف نگو. در حالى كه همه مى‏دانیم پیامبر عزیز اسلام والدین خود را در كودكى از دست داده بود و جایى براى خطاب «عندك الكبر» باقى نمى‏ماند، بنابراین خطابِ «عندك» به امّت اوست. در آیه‏ى مورد بحث نیز كه مى‏فرماید: «و استغفر لذنبك» گرچه پیامبر صلى الله علیه وآله مورد خطاب قرار گرفته است ولى مخاطب اصلى گنهكارانِ امّت پیامبر هستند كه باید براى گناهان خود استغفار كنند و اگر هم مخاطب، شخص پیامبر باشد، منظور این است كه براى گناهان امّت آمرزش بخواه.
استغفار انبیا در قرآن‏
در قرآن كریم، آیاتى از استغفار پیامبران سخن مى‏گوید، در این جا برخى از آنها را ذكر مى‏كنیم:
* استغفار حضرت آدم: «ربّنا ظلمنا انفسنا و ان لم تغفر لنا»(137) پروردگارا! ما به خویش ستم كردیم و اگر ما را نیامرزى از زیانكاران خواهیم بود.
* استغفار حضرت موسى: «ربّ انى ظلمت نفسى فاغفرلى»(138) پروردگارا! به خود ظلم كردم، پس مرا ببخش.
* استغفار حضرت سلیمان: «ربّ اغفرلى وهب لى ملكاً»(139) پروردگارا! مرا بیامرز و حكومت بى نظیرى به من مرحمت كن.
* استغفار حضرت نوح: «ربّ اغفرلى ولوالدىّ»(140) پروردگارا! من و والدین مرا بیامرز.
* استغفار حضرت داود: «و ظنّ داود انما فتنّاه فاستغفر ربّه»(141) داود متوجّه شد كه ما او را آزمایش كردیم پس از پروردگارش عذرخواهى كرد.
* استغفار حضرت یونس: «سبحانك انى كنت من الظالمین»(142) یونس (در شكم ماهى) گفت: خداوندا تو منزّهى من از ستمكارانم.
* استغفار حضرت محمّد صلى الله علیه وآله «و استغفر لذنبك»(143) براى گناهت استغفار كن.


136) انعام، 149.
137) اعراف، 23.
138) قصص، 16.
139) ص، 35.
140) نوح، 28.
141) ص، 24.
142) انبیاء، 87.
143) غافر، 55.

پيام ها
1- با توجّه به وعده‏ى خداوند در مورد نصرت پیامبران، «انّا لننصر رسلنا...» این آیه مى‏فرماید: مقاومت كن. «فاصبر»
 2- انگیزه صبر، رسیدن به وعده‏هاى الهى است. «فاصبر انّ وعداللّه حقّ»
 3- پیامبر نیز مأمور به استغفار است. «و استغفر لذنبك»
 4- تنزیه خداوند اگر همراه با ستایش او باشد، ارزش بیشترى دارد. «و سبّح بحمد ربّك»
 5 - در دعا و عبادت، عنصر زمان نقش دارد. «سبّح... بالعشىّ و الابكار»
(چنانكه در آیات دیگر مى‏فرماید: «و بالاسحار هم یستغفرون»(144)، «اقم الصلاة لدلوك الشمس»(145))
 6- تسبیح و حمد، زمانى وسیله‏ى رشد و تربیت و سبب تقویت توحید است كه هر صبح و شام و دائمى باشد نه لحظه‏اى. «بالعشىّ و الابكار»


144) آل‏عمران، 17.
145) اسراء، 78.

Copyright 2015 almubin.com