1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 176

تفسير 4. النساء آية 59
Number of verses: 176
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا 59
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الأمر [= اوصیای پیامبر] را! و هرگاه در چیزی نزاع داشتید، آن را به خدا و پیامبر بازگردانید (و از آنها داوری بطلبید) اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارید! این (کار) برای شما بهتر، و عاقبت و پایانش نیکوتر است.

ترجمه
اى كسانى كه ایمان آورده‏اید! خدا را اطاعت كنید و از رسول و اولى الامر خود (جانشینان پیامبر) اطاعت كنید. پس اگر درباره چیزى نزاع كردید آن را به حكم خدا و پیامبر ارجاع دهید، اگر به خدا و قیامت ایمان دارید. این (رجوع به قرآن و سنّت براى حلّ اختلاف) بهتر و پایانش نیكوتراست.

نکته ها
آیه‏ى قبل، بیان وظایف حكّام بود كه دادگر و امانتدار باشند، این آیه به وظیفه‏ى مردم در برابر خدا و پیامبر اشاره مى‏كند. با وجود سه مرجع «خدا»، «پیامبر» و «اولى الامر» هرگز مردم در بن‏بست قرار نمى‏گیرند.
آمدن این سه مرجع براى اطاعت، با توحید قرآنى منافات ندارد، چون اطاعت از پیامبر و اولى الامر نیز، شعاعى از اطاعت خدا و در طول آن است، نه در عرض آن و به فرمان خداوند اطاعت از این دو لازم است.
در تفسیر نمونه به نقل از ابن عباس آمده است كه وقتى پیامبر اسلام، هنگام عزیمت به تبوك، على علیه السلام را در مدینه به جاى خود نهاد و فرمود: «انت منّى بمنزلة هارون من موسى» این آیه نازل شد.
در آیه قبل سفارش شد كه امانات به اهلش سپرده شود. این آیه گویا مى‏فرماید: این سپردن به اهل، در سایه اطاعت از خدا و رسول و اولى‏الامر است.
تكرار فرمانِ «اطیعوا» رمز تنوّع دستورهاست. پیامبر گاهى بیان احكام الهى مى‏كرد، گاهى دستور حكومتى مى‏داد ودو منصب «رسالت» و«حكومت» داشت. قرآن گاهى خطاب به پیامبر مى‏فرماید: «انزلنا الیك الذّكر لتبیّن للناس ما نزل الیهم» آنچه ر[314]ا نازل كرده‏ایم براى مردم بیان كن. و گاهى مى‏فرماید: «لتحكم بین الناس بما اراك اللّه»[315] میان مردم بر اساس قوانین الهى، حكومت و قضاوت كن.
قرآن درباره مفسدان، مسرفان، گمراهان، جاهلان، جبّاران و... دستور «لاتطع» و «لاتتّبع» مى‏دهد. بنابراین موارد «اطیعوا» باید كسانى باشند كه از اطاعتشان نهى نشده باشد و اطاعتشان در تضادّ با اوامر خدا و رسول قرار نگیرد.
در آیه اطاعت از اولى‏الامر مطرح شده است، ولى به هنگام نزاع، مراجعه به آنان مطرح نشده، بلكه تنها مرجع حلّ نزاع، خدا و رسول معرفى شده‏اند. و این نشانه آن است كه اگر در شناخت اولى‏الامر و مصداق آن نیز نزاع شد به خدا و رسول مراجعه كنید كه در روایات نبوى، اولى‏الامر اهل‏بیت پیامبر معرفى شده‏اند.[316]
حسین‏بن ابى‏العلاء گوید: من عقیده‏ام را درباره‏ى اوصیاى پیامبر واینكه اطاعت آنها واجب است، بر امام صادق‏علیه السلام عرضه كردم، حضرت فرمود: آرى چنین است، اینان همان كسانى هستند كه خداوند درباره‏ى آنان فرموده: «اطیعوا اللّه...» و همان كسانى‏اند كه درباره‏ى آنها فرموده: «انمّا ولیّكم اللّه... و هم راكعون»[317]
حضرت على‏علیه السلام در خطبه 125 نهج‏البلاغه و عهدنامه مالك‏اشتر فرمودند: مراد از مراجعه به خدا و رسول، مراجعه به آیات محكمات وسنّتى كه همه بر آن اتّفاق داشته باشند.
حضرت على‏علیه السلام فرمود: هر حاكمى كه به غیر از نظر اهل‏بیت معصوم پیامبرعلیهم السلام قضاوت كند، طاغوت است.[318]


314) نحل، 44.
315) نساء، 105.
316) كمال الدین صدوق، ص‏222.
317) كافى، ج‏1، ص 187.
318) دعائم‏الاسلام، ج‏2، ص‏530.

پيام ها
1- مردم باید نظام اسلامى را بپذیرند و از رهبران الهى آن در قول و عمل پشتیبانى كنند. «اطیعوااللّه و اطیعواالرسول و اولى الامر منكم»
2- اسلام مكتبى است كه عقاید و سیاستش بهم آمیخته است. اطاعت از رسول و اولى‏الامر كه امرى سیاسى است، به ایمان به خدا و قیامت كه امرى اعتقادى است، آمیخته است. «اطیعوااللّه و اطیعوا الرسول و اولى الامر»
3- سلسله مراتب در اطاعت باید حفظ شود. «اللّه، الرسول، اولى الامر»
4- اولى الامر باید همچون پیامبر معصوم باشند، تا اطاعت از آنها در ردیف اطاعت پیامبر، بى‏چون و چرا باشد. «اطیعواالرسول و اولى الامر»
5 - اطاعت از حاكمى واجب است كه مؤمن و از خود مردم با ایمان باشد. «اطیعوا... منكم»
6- نام اولى الامر در كنار نام خدا و رسول، همراه با اطاعت مطلق، نشان آن است كه مسئول حكومت و نظام اسلامى باید از قداست والایى برخوردار باشد. «اطیعواالرسول و اولى الامر»
7- نشانه‏ى ایمان واقعى، مراجعه به خدا و رسول، هنگام تنازع و بالا گرفتن درگیرى‏هاست و اطاعت در شرایط عادّى كار مهمّى نیست. «فان تنازعتم»
8 - یكى از وظایف حكومت اسلامى ایجاد وحدت و حل تنازعات است. «ان تنازعتم...»
9- دین كامل باید براى همه‏ى اختلاف‏ها، راه حل داشته باشد. « فى شى‏ء فردوه الى‏اللّه و الرسول»
10- پذیرش فرمان از حكومت‏هاى غیر الهى و طاغوت، حرام است. «فردّوه الى اللَّه والرسول»
11- اگر همه‏ى فرقه‏ها، قرآن و سنّت را مَرجع بدانند، اختلاف‏ها حل شده، وحدت و یكپارچگى حاكم مى‏شود. «فردّوه الى اللَّه والرسول»
12- مخالفان با احكام خدا و رسول و رهبران الهى، باید در ایمان خود شك كنند. «ان كنتم تؤمنون...»
13- برنامه عملى اسلام بر اساس برنامه اعتقادى آن است. «اطیعوا... ان كنتم تؤمنون» به عبارت دیگر ایمان به خدا و قیامت، پشتوانه‏ى اجرایى احكام اسلام و مایه‏ى پرهیز از نافرمانى خدا و رسول است.
14- دوراندیشى و رعایت مصالح درازمدّت، میزان ارزش است. «احسن تأویلا»

Copyright 2015 almubin.com