1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 75

تفسير 8. الأنفال آية 16
Number of verses: 75
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
وَمَن يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفًا لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَىٰ فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِّنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ 16
و هر کس در آن هنگام به آنها پشت کند -مگر آنکه هدفش کناره‌گیری از میدان برای حمله مجدد، و یا به قصد پیوستن به گروهی (از مجاهدان) بوده باشد- (چنین کسی) به غضب خدا گرفتار خواهد شد؛ و جایگاه او جهنم، و چه بد جایگاهی است!

ترجمه
و جز آنها كه كناره‏گیریشان براى ساز و برگ نبرد مجدّد یا پیوستن به گروه دیگرى از مسلمانان باشد، هركس در روز جنگ پشت به دشمن كند، قطعاً مورد خشم خدا قرار مى‏گیرد و جایگاه او جهنّم است و چه بد سرانجامى است.

نکته ها
«مُتحرّفاً»، خود را به كنار و اطراف كشیدن براى تغییر تاكتیك و خسته و گمراه كردن دشمن و سپس ضربه زدن به اوست و «متحیّزاً»، پیوستن و جاى گرفتن در كنار گروه دیگر است، آنگاه كه رزمنده احساس تنهایى و ناتوانى از مقابله كند.
عبارتِ «باء بغضب»، به معناى هموار ساختن و تحمّل غضب است.
در این آیه، براى فرار از جبهه كه حرام است، دو مورد استثنا ذكر شده است: یكى براى جا به جایى تاكتیكى «متحرّفاً»، دیگرى براى پیوستن به گروه دیگرى از مسلمانان و حمله‏ى دسته جمعى «مُتحیّزاً».
البتّه در بعضى تفاسیر، موارد دیگرى هم ذكر شده است، مانند فرار براى اطلاع‏رسانى به مسلمانان، یا براى حفظ سنگر مهم‏تر و موقعیّت بهتر. [447] ولى اینها همه مصداق براى همان مورد اوّل است.
فراریان از جبهه، مورد خشم وغضب خدا قرار دارند، «و مَن یولّهم... فقد باء بغضب من اللّه» و از جمله‏ى كسانى هستند كه در هر نماز از آنان برائت مى‏جوییم. «غیر المغضوب علیهم» البتّه این گناه، قابل توبه و بخشش است، به دلیل آیه‏ى «انّ الّذین تولّوا منكم یوم التقى الجَمعان انّما استزلّهم الشیطان ببعض ما كسبوا و لقد عفا اللّه عنهم» [448]


447) تفسیر فى ظلال القرآن‏
448) آل عمران، 155

پيام ها
1- فرار از جبهه، گناه‏كبیره است و خداوند بر آن وعده‏ى قهر وعذاب داده است. «و من یولّهم... فقد باء بغضب من اللّه»
2- عقب‏نشینى تاكتیكى، اشكال ندارد. «متحرّفاً»
3- در جنگ، خدعه و فریب دادن دشمن جایز است. «متحرّفاً»
4- همان گونه كه رفتن به جبهه تنها مهم است، فرار نكردن هم مهم است، گاهى كسانى به جبهه مى‏روند، ولى با فرار، جهنّمى مى‏شوند. «و من یولّهم یومئذ... مأواه جهنّم»
5 - در ارزیابى، عجولانه قضاوت نكنیم، زیرا تغییر عمل شاید به خاطر نقشه و تاكتیك باشد. «متحرّفاً»
6- نصرت از سوى خداوند است، ولى بكارگیرى فنون و تاكتیك‏هاى نظامى و سیاست جنگى هم لازم است. «متحرّفاً لقتال أو متحیّزاً»
7- جایگاه فراریان از جهاد و غضب شدگان الهى، جهنّم است. «مأواه جهنّم» (در واقع كسى كه از جهاد فرار مى‏كند، به دنبال مأمن و پناهگاهى است، امّا پناهگاهى جز آتش جهنّم نمى‏یابد.)
8 - فرار از جنگ، هم ذلّت دنیوى دارد، «باء بغضب» هم عذاب اخروى، «مأواه جهنّم» و فراریان عاقبتى بد در پیش دارند. «بئس المصیر»

Copyright 2015 almubin.com