1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 20

تفسير 90. البلد آية 1
Number of verses: 20
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
لَا أُقْسِمُ بِهَٰذَا الْبَلَدِ 1
قسم به این شهر مقدّس [= مکّه‌]،

ترجمه
به این شهر (مكّه) سوگند.
در حالى كه تو در این شهر ساكن هستى.
به پدر، و فرزندى كه پدیدآورد، سوگند.
همانا ما انسان را در رنج و زحمت آفریدیم.
آیا مى‏پندارد كه هرگز احدى بر او قدرت ندارد؟
مى‏گوید: مال فراوانى تباه كردم
آیا گمان مى‏كند احدى او را ندیده است؟

نکته ها
در قرآن سه بار جمله «لا اُقسم» به كار رفته است و اهل تفسیر آن را دو گونه معنا كرده‏اند. گروهى حرف لا را زائد دانسته و آن را (قسم مى‏خورم) معنا كرده‏اند و گروهى آن را (سوگند نمى‏خورم) ترجمه كرده‏اند، به این معنا كه مسئله به قدرى روشن است كه نیازى به سوگند خوردن نیست.
منظور از «بلد»، مكّه است كه قبل از اسلام هم مورد احترام بوده است. مكّه حَرَم اَمن الهى و اولین خانه‏اى است كه براى انسان قرار داده شد.
جمله «و انت حلّ» چند گونه تفسیر شده است كه یك معنى را در ترجمه آوردیم و معناى دوم آن است كه مردم مكّه اهانت تو را در آن حلال مى‏دانند، پس به شهرى كه اهانت تو را حلال مى‏شمرند سوگند نمى‏خورم.(53) و معناى سوم آن است كه دست تو در مورد این شهر باز است و در فتح مكّه هر تصمیمى كه درباره مخالفان بخواهى مى‏توانى بگیرى.
«كَبَد» به معناى سختى و «لَبَد» به معناى پشم متراكم است. البتّه بعضى كبد را به معناى راست قامت و معتدل گرفته‏اند.(54)
اینكه انسان در دل رنج و سختى آفریده شده، یعنى كامیابى‏هاى دنیوى آمیخته با رنج و زحمت است. «لقد خلقنا الانسان فى كبد» حضرت على علیه السلام مى‏فرماید: دنیا خانه‏اى است كه با سختى‏ها عجین شده است. «دار بالبلاء محفوفة»(55)
گرچه بعضى مفسران به مناسبت عبارت «هذا البلد» كه مكّه است، مراد از «والد و ما ولد» را حضرت ابراهیم و فرزندش حضرت اسماعیل دانسته‏اند، ولى همان گونه كه در تفسیر مجمع البیان آمده است، مراد از آن، حضرت آدم و اولیاء از نسل او است.
در حدیث آمده است كه گوینده این كلام «اهلكت مالاً لبداً» عمرو بن عبدود در جنگ خندق بوده كه گفت: سرمایه زیادى را در مبارزه با اسلام تباه كردم ولى موفق نشدم.(56)


53) این معنا در حدیثى در كتاب بحار، ج‏24، ص‏284 آمده است.
54) لسان العرب (به نقل از تفسیر راهنما).
55) نهج‏البلاغه، خطبه 226.
56) تفسیر نور الثقلین.

پيام ها
 1- سرزمین‏ها مى‏توانند داراى قداست باشند و شهر مكّه نیز از قدیم مورد احترام و سوگند بوده است. «لا اقسم بهذا البلد»
 2- تكرار گاهى نشانه عظمت و عنایت است. «هذا البلد....هذا البلد»
 3- ارزش زمین‏ها به ارزش ساكنان آنهاست. «و انت حِلّ بهذا البلد» (سوگند به مكّه به خاطر حضور پیامبر)
 4- در مقام فرزندى، دختر یا پسر تفاوتى ندارد. «و ما ولد»
 5 - زندگى بشر در متن مشقت‏ها و سختى‏ها قرار دارد. «فى كبد»
 6- هر مالى كه در مسیر حق صرف نشود مایه حسرت است. «اهلكت مالاً لبدا»
 7- انسان تحت سیطره قدرت و علم الهى است. «ایحسب ان لن یقدر علیه احد... ایحسب ان لم یره احد»
 8 - نتیجه هر محاسبه‏اى كه جاى خدا در آن خالى باشد، پوچى و زیانكارى است. «ایحسب... ایحسب»
 9- خود بزرگ بینى در برابر خدا چه معنایى دارد؟ «ایحسب ان لن یقدر علیه احد»
 10- كسانى كه در انفاق به راه درست نروند یا مصرف آنها نابجا باشد یا نیّتشان خالص نباشد و همراه با ریا و خودنمایى و دروغ باشد، در آینده شرمنده و پشیمان خواهند شد. «اهلكت مالا لُبداً»

توضيحات
سیماى سوره بلد
 سوره بلد، بیست آیه دارد و در مكّه نازل شده است.
 نام سوره برگرفته از آیه اول است و مراد از «بلد»، شهر مكّه است كه مورد سوگند خداوند قرار گرفته است.
 سوره با سوگند آغاز شده و با اشاره به نظام توالد و تناسل انسان، زندگى این دنیا را همراه با تلاش و زحمت معرّفى مى‏كند.
 آنگاه انسان‏هاى غافل و مغرور را مورد سرزنش قرار داده و به نعمت‏هاى با ارزشى كه خداوند به انسان عطا كرده اشاره نموده و راه سپاس از این نعمت‏ها را رسیدگى به محرومان و خدمت به یتیمان بیان مى‏دارد.
 البتّه در برابر این نعمت‏ها، انسان‏ها دو گروه مى‏شوند، گروهى سپاس‏گزار كه عاقبتى میمون و مبارك دارند و گروهى كفران پیشه كه پایانى شوم و سخت در انتظار آنهاست.

Copyright 2015 almubin.com