البقرة . 2 - almubin.com

1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل‏عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الانعام 7. الاعراف 8. الانفال 9. التوبة 10. یونس 11. هود 12. یوسف 13. الرعد 14. ابراهیم 15. الحجر 16. النحل 17. الاسراء 18. الكهف 19. مریم 20. طه 21. الانبیاء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. لعنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجده 33. الاحزاب 34. سبا 35. فاطر 36. یس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشوری 43. لزخرف 44. الدخان 45. الجاثیة 46. الاحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاریات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. لحدید 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحریم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. لمعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القیامة 76. الانسان 77. المرسلات 78. النبا 79. النازعات 80. عبس 81. التكویر 82. الانفطار 83. لمطففین 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الاعلی 88. الغاشیة 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. اللیل 93. الضحی 94. الشرح 95. التین 96. العلق 97. لقدر 98. البینة 99. الزلزلة 100. العادیات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفیل 106. قریش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الاخلاص 113. الفلق 114. الناس

تعداد آیات: 286

2. البقرة

Number of verses: 286

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم

1- الم (بزرگ است خداوندی که این کتاب عظیم را، از حروف ساده الفبا به وجود آورده). [تفسیر]

1. Alif. Lam. Mim.

2- آن کتاب با عظمتی است که شک در آن راه ندارد; و مایه هدایت پرهیزکاران است. [تفسیر]

2. There is no doubt that this book is a guide for the pious;

3- (پرهیزکاران) کسانی هستند که به غیب (آنچه از حس پوشیده و پنهان است) ایمان می‏آورند; و نماز را برپا می‏دارند; و از تمام نعمتها و مواهبی که به آنان روزی داده‏ایم، انفاق می‏کنند. [تفسیر]

3. the pious who believe in the unseen, attend to prayer, give in charity part of what We have granted them;

4- و آنان که به آنچه بر تو نازل شده، و آنچه پیش از تو (بر پیامبران پیشین) نازل گردیده، ایمان می‏آورند; و به رستاخیز یقین دارند. [تفسیر]

4. who have faith in what has been revealed to you and others before you and have strong faith in the life hereafter

5- آنان بر طریق هدایت پروردگارشانند; و آنان رستگارانند. [تفسیر]

5. It is the pious who follow the guidance of their Lord and gain lasting happiness

6- کسانی که کافر شدند، برای آنان تفاوت نمی‏کند که آنان را (از عذاب الهی) بترسانی یا نترسانی; ایمان نخواهند آورد. [تفسیر]

6. Those who deny your message will not believe whether you warn them or not

7- خدا بر دلها و گوشهای آنان مهر نهاده; و بر چشمهایشان پرده‏ای افکنده شده; و عذاب بزرگی در انتظار آنهاست. [تفسیر]

7. God has sealed their hearts and hearing and their vision is veiled; a great punishment awaits them

8- گروهی از مردم کسانی هستند که می‏گویند: «به خدا و روز رستاخیز ایمان آورده‏ایم.» در حالی که ایمان ندارند. [تفسیر]

8. Some people say, "We believe in God and the Day of Judgment," but they are not true believers

9- می‏خواهند خدا و مؤمنان را فریب دهند; در حالی که جز خودشان را فریب نمی‏دهند; (اما) نمی‏فهمند. [تفسیر]

9. They deceive God and the believers. However, they have deceived no one but themselves, a fact of which they are not aware

10- در دلهای آنان یک نوع بیماری است; خداوند بر بیماری آنان افزوده; و به خاطر دروغهایی که میگفتند، عذاب دردناکی در انتظار آنهاست. [تفسیر]

10. A sickness exists in their hearts to which God adds more sickness. Besides this, they will suffer a painful punishment as a result of the lie which they speak

11- و هنگامی که به آنان گفته شود: «در زمین فساد نکنید» می‏گویند: «ما فقط اصلاح‏کننده‏ایم س‏ذللّه! [تفسیر]

11. When they are told not to commit corruption in the land, they reply, "We are only reformers"

12- آگاه باشید! اینها همان مفسدانند; ولی نمی‏فهمند. [تفسیر]

12. They, certainly, are corrupt but do not realize it

13- و هنگامی که به آنان گفته شود: «همانند (سایر) مردم ایمان بیاورید!» می‏گویند: «آیا همچون ابلهان ایمان بیاوریم؟!» بدانید اینها همان ابلهانند ولی نمی‏دانند! [تفسیر]

13. When they are told to believe as everyone else does, they say, "Should we believe as fools do?" In fact, they themselves are fools, but they do not know it

14- و هنگامی که افراد باایمان را ملاقات می‏کنند، و می‏گویند: «ما ایمان آورده‏ایم!» (ولی) هنگامی که با شیطانهای خود خلوت می‏کنند، می‏گویند: «ما با شمائیم! ما فقط (آنها را) مسخره می‏کنیم!» [تفسیر]

14. To the believers they declare belief and, in secret to their own devils, they say, "We were only mocking"

15- خداوند آنان را استهزا می‏کند; و آنها را در طغیانشان نگه می‏دارد، تا سرگردان شوند. [تفسیر]

15. God mocks them and gives them time to continue blindly in their transgressions

16- آنان کسانی هستند که «هدایت‏» را به «گمراهی‏» فروخته‏اند; و (این) تجارت آنها سودی نداده; و هدایت نیافته‏اند. [تفسیر]

16. They have traded guidance for error, but their bargain has had no profit and they have missed the true guidance

17- آنان ( منافقان) همانند کسی هستند که آتشی افروخته (تا در بیابان تاریک، راه خود را پیدا کند)، ولی هنگامی که آتش اطراف او را روشن ساخت، خداوند (طوفانی می‏فرستد و) آن را خاموش می‏کند; و در تاریکیهای وحشتناکی که چشم کار نمی‏کند، آنها را رها می‏سازد. [تفسیر]

17. (Their case) is like that of one who kindles a fire and when it grows bright God takes away its light leaving him in darkness (wherein) he cannot see (anything)

18- آنها کران، گنگها و کورانند; لذا (از راه خطا) بازنمی‏گردند! [تفسیر]

18. They are deaf, blind, and dumb and cannot regain their senses

19- یا همچون بارانی از آسمان، که در شب تاریک همراه با رعد و برق و صاعقه (بر سر رهگذران) ببارد. آنها از ترس مرگ، انگشتانشان را در گوشهای خود می‏گذارند; تا صدای صاعقه را نشنوند. و خداوند به کافران احاطه دارد (و در قبضه قدرت او هستند). [تفسیر]

19. Or it is like that of a rain storm with darkness, thunder, and lightning approaching. They cover their ears for fear of thunder and death. God encompasses those who deny His words

20- (روشنائی خیره کننده) برق، نزدیک است چشمانشان را برباید. هر زمان که (برق جستن می‏کند، و صفحه بیابان را) برای آنها روشن می‏سازد، (چند گامی) در پرتو آن راه می‏روند; و چون خاموش می‏شود، توقف می‏کنند. و اگر خدا بخواهد، گوش و چشم آنها را از بین می‏برد; چرا که خداوند بر هر چیز تواناست. [تفسیر]

20. The lightning almost takes away their vision. When the lightning brightens their surroundings, they walk and when it is dark, they stand still. Had God wanted, He could have taken away their hearing and their vision. God has power over all things

21- ای مردم! پروردگار خود را پرستش کنید; آن کس که شما، و کسانی را که پیش از شما بودند آفرید، تا پرهیزکار شوید. [تفسیر]

21. People, worship your Lord who created you and those who lived before you, so that you may become pious

22- آن کس که زمین را بستر شما، و آسمان ( جو زمین) را همچون سقفی بالای سر شما قرار داد; و از آسمان آبی فرو فرستاد; و به وسیله آن، میوه‏ها را پرورش داد; تا روزی شما باشد.بنابر این، برای خدا همتایانی قرار ندهید، در حالی که می‏دانید (هیچ یک از آنها، نه شما را آفریده‏اند، و نه شما را روزی می‏دهند). [تفسیر]

22. Worship God who has rendered the earth as a floor for you and the sky as a dome for you and has sent water down from the sky to produce fruits for your sustenance. Do not knowingly set up anything as an equal to God

23- و اگر در باره آنچه بر بنده خود ( پیامبر) نازل کرده‏ایم شک و تردید دارید ،( دست کم) یک سوره همانند آن بیاورید; و گواهان خود را - غیر خدا - برای این کار، فرا خوانید اگر راست می‏گویید! [تفسیر]

23. Should you have any doubt about what We have revealed to Our servant, present one chapter comparable to it and call all your supporters, besides God, if your claim is true

24- پس اگر چنین نکنید - که هرگز نخواهید کرد - از آتشی بترسید که هیزم آن، بدنهای مردم (گنهکار) و سنگها ( بتها) است، و برای کافران، آماده شده است! [تفسیر]

24. If you do not produce such a chapterÅand you never willÅthen guard yourselves against the fire whose fuel will be people and stones and is prepared for those who hide the Truth

25- به کسانی که ایمان آورده، و کارهای شایسته انجام داده‏اند، بشارت ده که باغهایی از بهشت برای آنهاست که نهرها از زیر درختانش جاریست. هر زمان که میوه‏ای از آن، به آنان داده شود، می‏گویند: «این همان است که قبلا به ما روزی داده شده بود.(ولی اینها چقدر از آنها بهتر و عالیتر است.)» و میوه‏هایی که برای آنها آورده می‏شود، همه (از نظر خوبی و زیبایی) یکسانند. و برای آنان همسرانی پاک و پاکیزه است، و جاودانه در آن خواهند بود. [تفسیر]

25. (Muhammad), tell the righteously striving believers of the happy news, that for them there are gardens wherein streams flow. Whenever they get any fruit from the gardens as food, they will say, "This is just what we had before (we came here). These fruits are produced very much like them (those we had before)." They will have purified spouses and it is they who will live forever

26- خداوند از این که (به موجودات ظاهرا کوچکی مانند) پشه، و حتی کمتر از آن، مثال بزند شرم نمی‏کند. (در این میان) آنان که ایمان آورده‏اند، می‏دانند که آن، حقیقتی است از طرف پروردگارشان; و اما آنها که راه کفر را پیموده‏اند، (این موضوع را بهانه کرده) می‏گویند: «منظور خداوند از این مثل چه بوده است؟!» (آری،) خدا جمع زیادی را با آن گمراه، و گروه بسیاری را هدایت می‏کند; ولی تنها فاسقان را با آن گمراه می‏سازد! [تفسیر]

26. God does not hesitate to set forth parables of anything even a gnat. The believers know that it is the truth from their Lord, but those who deny the truth say, "What does God mean by such parables?" In fact, by such parables God misleads and guides many. However, He only misleads the evil doers

27- فاسقان کسانی هستند که پیمان خدا را، پس از محکم ساختن آن، میشکنند; و پیوندهایی را که خدا دستور داده برقرار سازند، قطع نموده، و در روی زمین فساد میکنند; اینها زیانکارانند. [تفسیر]

27. Him and the relations He has commanded to be kept and who spread evil in the land. These are the ones who lose a great deal

28- چگونه به خداوند کافر می‏شوید؟! در حالی که شما مردگان (و اجسام بی‏روحی) بودید ، و او شما را زنده کرد; سپس شما را می‏میراند; و بار دیگر شما را زنده می‏کند; سپس به سوی او بازگردانده می‏شوید.(بنابر این، نه حیات و زندگی شما از شماست، و نه مرگتان; آنچه دارید از خداست). [تفسیر]

28. How dare you deny the existence of God Who gave you life when you initially had no life. He will cause you to die and bring you to life again. Then you will return to His Presence

29- او خدایی است که همه آنچه را (از نعمتها) در زمین وجود دارد، برای شما آفرید; سپس به آسمان پرداخت; و آنها را به صورت هفت آسمان مرتب نمود; و او به هر چیز آگاه است. [تفسیر]

29. It is He who created everything on earth for you. Then, directing His order towards the realm above, He turned it into seven heavens. He has knowledge of all things

30- (به خاطر بیاور) هنگامی را که پروردگارت به فرشتگان گفت: «من در روی زمین، جانشینی ( نماینده‏ای) قرار خواهم داد.» فرشتگان گفتند: «پروردگارا! »آیا کسی را در آن قرار می‏دهی که فساد و خونریزی کند؟! (زیرا موجودات زمینی دیگر، که قبل از این آدم وجود داشتند نیز، به فساد و خونریزی آلوده شدند. اگر هدف از آفرینش این انسان، عبادت است،) ما تسبیح و حمد تو را بجا می‏آوریم، و تو را تقدیس می‏کنیم.» پروردگار فرمود: «من حقایقی را می‏دانم که شما نمی‏دانید.» [تفسیر]

30. When your Lord said to the angels, "I am appointing someone as my deputy on earth," they said (almost protesting), "Are you going to appoint one who will commit corruption and bloodshed therein, even though we (are the ones who) commemorate Your Name and glorify You?" The Lord said, "I know that which you do not know"

31- سپس علم اسماء ( علم اسرار آفرینش و نامگذاری موجودات) را همگی به آدم آموخت. بعد آنها را به فرشتگان عرضه داشت و فرمود: «اگر راست می‏گویید، اسامی اینها را به من خبر دهید! س‏ذللّه [تفسیر]

31. He taught Adam all the names. Then He introduced (some intelligent beings) to the angels, asking them to tell Him the names of these beings, if the angels were true to their claim (that they more deserved to be His deputies on earth)

32- فرشتگان عرض کردند: «منزهی تو! ما چیزی جز آنچه به ما تعلیم داده‏ای، نمی‏دانیم; تو دانا و حکیمی.» [تفسیر]

32. The angels replied, "You are glorious indeed! We do not know more than what You have taught us. You alone are All-knowing and All-wise"

33- فرمود: «ای آدم! آنان را از اسامی (و اسرار) این موجودات آگاه کن.» هنگامی که آنان را آگاه کرد، خداوند فرمود: «آیا به شما نگفتم که من، غیب آسمانها و زمین را میدانم؟! و نیز میدانم آنچه را شما آشکار میکنید، و آنچه را پنهان میداشتید!» [تفسیر]

33. The Lord said to Adam, "Tell the names of the beings to the angels." When Adam said their names, the Lord said, "Did I not tell you (angels) that I know the secrets of the heavens and the earth and all that you reveal or hide?"

34- و (یاد کن) هنگامی را که به فرشتگان گفتیم: «برای آدم سجده و خضوع کنید!» همگی سجده کردند; جز ابلیس که سر باز زد، و تکبر ورزید، (و به خاطر نافرمانی و تکبرش) از کافران شد. [تفسیر]

34. When We told the angels to prostrate before Adam, they all obeyed except Iblis (Satan) who abstained out of pride and so he became one of those who deny the truth

35- و گفتیم: «ای آدم! تو با همسرت در بهشت سکونت کن; و از (نعمتهای) آن، از هر جا می‏خواهید، گوارا بخورید; (اما) نزدیک این درخت نشوید; که از ستمگران خواهید شد. [تفسیر]

35. We told Adam to stay with his spouse (Eve) in the garden and enjoy the foods therein, but not to go near a certain tree lest he become one of the transgressors

36- پس شیطان موجب لغزش آنها از بهشت شد; و آنان را از آنچه در آن بودند، بیرون کرد. و (در این هنگام) به آنها گفتیم: «همگی (به زمین) فرود آیید! در حالی که بعضی دشمن دیگری خواهید بود. و برای شما در زمین، تا مدت معینی قرارگاه و وسیله بهره برداری خواهد بود.» [تفسیر]

36. Satan made Adam and his spouse err and caused them to abandon the state in which they had been living. Then We said, "Descend, you are each other's enemies! The earth will be a dwelling place for you and it will provide you with sustenance for an appointed time

37- سپس آدم از پروردگارش کلماتی دریافت داشت; (و با آنها توبه کرد.) و خداوند توبه او را پذیرفت; چرا که خداوند توبه‏پذیر و مهربان است. [تفسیر]

37. Adam was inspired by some words (of prayer) through which he received forgiveness from his Lord, for He is All-forgiving and All-merciful

38- گفتیم: «همگی از آن، فرود آیید! هرگاه هدایتی از طرف من برای شما آمد، کسانی که از آن پیروی کنند، نه ترسی بر آنهاست، و نه غمگین شوند.»

38. We ordered them all to get out of the garden and told them that when Our guidance came to them, those who would follow it would have neither fear nor grief

39- و کسانی که کافر شدند، و آیات ما را دروغ پنداشتند اهل دوزخند; و همیشه در آن خواهند بود. [تفسیر]

39. But those who would deny the Truth and reject Our revelations would be the companions of the Fire in which they would live forever.

40- ای فرزندان اسرائیل! نعمتهایی را که به شما ارزانی داشتم به یاد آورید! و به پیمانی که با من بسته‏اید وفا کنید، تا من نیز به پیمان شما وفا کنم.( و در راه انجام وظیفه، و عمل به پیمانها) تنها از من بترسید! [تفسیر]

40. Children of Israel, recall My favors which you enjoyed. Fulfill your covenant with Me and I shall fulfill Mine. Revere only Me

41- و به آنچه نازل کرده‏ام ( قرآن) ایمان بیاورید! که نشانه‏های آن، با آنچه در کتابهای شماست، مطابقت دارد; و نخستین کافر به آن نباشید! و آیات مرا به بهای ناچیزی نفروشید! (و به خاطر درآمد مختصری، نشانه‏های قرآن و پیامبر اسلام را، که در کتب شما موجود است، پنهان نکنید!) و تنها از من (و مخالفت دستورهایم) بترسید (نه از مردم)! [تفسیر]

41. Believe in My revelations (Quran) that confirms what I revealed to you ( about Prophet Muhammad in your Scripture). Do not be the first ones to deny it nor sell My revelations for a small price, but have fear of Me

42- و حق را با باطل نیامیزید! و حقیقت را با اینکه می‏دانید کتمان نکنید! [تفسیر]

42. Do not mix truth with falsehood and do not deliberately hide the truth

43- و نماز را بپا دارید، و زکات را بپردازید، و همراه رکوع کنندگان رکوع کنید (و نماز را با جماعت بگزارید)! [تفسیر]

43. Be steadfast in prayer, pay the religious tax (zakat) and bow down in worship with those who do the same.

44- آیا مردم را به نیکی (و ایمان به پیامبری که صفات او آشکارا در تورات آمده) دعوت می‏کنید، اما خودتان را فراموش می‏نمایید; با اینکه شما کتاب (آسمانی) را می‏خوانید! آیا نمی‏اندیشید؟! [تفسیر]

44. Would you order people to do good deeds and forget to do them yourselves even though you read the Book? Why do you not think?

45- از صبر و نماز یاری جوئید; (و با استقامت و مهار هوسهای درونی و توجه به پروردگار ، نیرو بگیرید;) و این کار، جز برای خاشعان، گران است. [تفسیر]

45. Help yourselves (in your affairs) with patience and prayer. It is a difficult task indeed, but not for the humble ones

46- آنها کسانی هستند که می‏دانند دیدارکننده پروردگار خویشند، و به سوی اوبازمی‏گردند. [تفسیر]

46. who are certain of their meeting with their Lord and their return to Him.

47- ای بنی اسرائیل! نعمتهایی را که به شما ارزانی داشتم به خاطر بیاورید; و (نیز به یاد آورید که) من، شما را بر جهانیان، برتری بخشیدم. [تفسیر]

47. Children of Israel, recall My favors to you and the preference that I gave to you over all nations

48- و از آن روز بترسید که کسی مجازات دیگری را نمی‏پذیرد و نه از او شفاعت پذیرفته می‏شود; و نه غرامت از او قبول خواهد شد; و نه یاری می‏شوند. [تفسیر]

48. Have fear of the day when every soul will be responsible for itself. No intercession or ransom will be accepted and no one will receive help.

49- و (نیز به یاد آورید) آن زمان که شما را از چنگال فرعونیان رهایی بخشیدیم; که همواره شما را به بدترین صورت آزار می‏دادند: پسران شما را سر می‏بریدند; و زنان شما را (برای کنیزی) زنده نگه می‏داشتند. و در اینها، آزمایش بزرگی از طرف پروردگارتان برای شما بود. [تفسیر]

49. (Children of Israel, recall My favor) of saving you from the Pharaoh's people who afflicted you with the worst kind of cruelty, slaying your sons and sparing your women. Your suffering was indeed a great trial from your Lord

50- و (به خاطر بیاورید) هنگامی را که دریا را برای شما شکافتیم; و شما را نجات دادیم; و فرعونیان را غرق ساختیم; در حالی که شما تماشا می‏کردید. [تفسیر]

50. We parted the sea to save you and drowned Pharaoh's people before your very eyes.

51- و (به یاد آورید) هنگامی را که با موسی چهل شب وعده گذاردیم; (و او، برای گرفتن فرمانهای الهی، به میعادگاه آمد;) سپس شما گوساله را بعد از او (معبود خود) انتخاب نمودید; در حالی که ستمکار بودید. [تفسیر]

51. Then We called Moses for an appointment of forty nights. You began to worship the calf in his absence, doing wrong to yourselves

52- سپس شما را بعد از آن بخشیدیم; شاید شکر (این نعمت را) بجا آورید. [تفسیر]

52. Afterwards, We forgave you so that you would perhaps appreciate Our favors

53- و (نیز به خاطر آورید) هنگامی را که به موسی، کتاب و وسیله تشخیص (حق از باطل) را دادیم; تا هدایت شوید. [تفسیر]

53. We gave Moses the Book and the criteria (of discerning right from wrong) so that perhaps you would be rightly guided.

54- و زمانی را که موسی به قوم خود گفت: «ای قوم من! شما با انتخاب گوساله (برای پرستش) به خود ستم کردید! پس توبه کنید; و به سوی خالق خود باز گردید! و خود را (یکدیگر را) به قتل برسانید! این کار، برای شما در پیشگاه پروردگارتان بهتر است.» سپس خداوند توبه شما را پذیرفت; زیرا که او توبه‏پذیر و رحیم است. [تفسیر]

54. Moses said to his people, "My people, you have done wrong to yourselves by worshipping the calf. Seek pardon from your Lord and slay yourselves." He told them that it would be best for them in the sight of their Lord, Who would forgive them, for He is All-forgiving and All-merciful.

55- و (نیز به یاد آورید) هنگامی را که گفتید: «ای موسی! ما هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد; مگر اینکه خدا را آشکارا (با چشم خود) ببینیم!» پس صاعقه شما را گرفت; در حالی که تماشا می‏کردید. [تفسیر]

55. When you argued with Moses, saying that you were not going to believe him unless you could see God with your own eyes, the swift wind struck you and you could do nothing but watch

56- سپس شما را پس از مرگتان، حیات بخشیدیم; شاید شکر (نعمت او را) بجا آورید. [تفسیر]

56. Then We brought you back to life in the hope that you might appreciate Our favors

57- و ابر را بر شما سایبان قرار دادیم; و «من‏» ( شیره مخصوص و لذیذ درختان ) و «سلوی‏» ( مرغان مخصوص شبیه کبوتر) را بر شما فرستادیم; (و گفتیم:) «از نعمتهای پاکیزه‏ای که به شما روزی داده‏ایم بخورید!» (ولی شما کفران کردید!) آنها به ما ستم نکردند; بلکه به خود ستم می‏نمودند. [تفسیر]

57. We provided you with shade from the clouds and sent down manna and quails as the best pure sustenance for you to eat. They (children of Israel) did not wrong Us but wronged themselves.

58- و (به خاطر بیاورید) زمانی را که گفتیم: «در این شهر ( بیت المقدس) وارد شوید! و از نعمتهای فراوان آن، هر چه می‏خواهید بخورید! و از در (معبد بیت المقدس) با خضوع و خشوع وارد گردید! و بگویید: «خداوندا! گناهان ما را بریز!» تا خطاهای شما را ببخشیم; و به نیکوکاران پاداش بیشتری خواهیم داد.» [تفسیر]

58. (Children of Israel, recall My favors) when We told you, "Enter this city, enjoy eating whatever you want therein, prostrate yourselves and ask forgiveness when passing through the gate, and We shall forgive your sins, and add to the rewards of the righteous ones"

59- اما افراد ستمگر، این سخن را که به آنها گفته شده بود، تغییر دادند; (و به جای آن، جمله استهزاآمیزی گفتند;) لذا بر ستمگران، در برابر این نافرمانی ، عذابی از آسمان فرستادیم. [تفسیر]

59. The unjust ones among you changed what they were told to say. Then, We afflicted them with a torment from the heavens for their evil deeds.

60- و (به یاد آورید) زمانی را که موسی برای قوم خویش، آب طلبید، به او دستور دادیم: «عصای خود را بر آن سنگ مخصوص بزن!» ناگاه دوازده چشمه آب از آن جوشید; آن‏گونه که هر یک (از طوایف دوازده‏گانه بنی اسرائیل)، چشمه مخصوص خود را می‏شناختند! (و گفتیم:) «از روزیهای الهی بخورید و بیاشامید! و در زمین فساد نکنید!» [تفسیر]

60. When Moses prayed for rain, We told him to strike the rock with his staff. Thereupon twelve fountains gushed out of the rock and each tribe knew their drinking place. The Lord told them, "Eat and drink from God's bounties and do not abuse the earth with corruption."

61- و (نیز به خاطر بیاورید) زمانی را که گفتید: «ای موسی! هرگز حاضر نیستیم به یک نوع غذا اکتفا کنیم! از خدای خود بخواه که از آنچه زمین می‏رویاند، از سبزیجات و خیار و سیر و عدس و پیازش، برای ما فراهم سازد.» موسی گفت: «آیا غذای پست‏تر را به جای غذای بهتر انتخاب می‏کنید؟! (اکنون که چنین است، بکوشید از این بیابان) در شهری فرود آئید; زیرا هر چه خواستید، در آنجا برای شما هست.» و (مهر) ذلت و نیاز، بر پیشانی آنها زده شد; و باز گرفتار خشم خدائی شدند ; چرا که آنان نسبت به آیات الهی، کفر می‏ورزیدند; و پیامبران را به ناحق می‏کشتند. اینها به خاطر آن بود که گناهکار و متجاوز بودند. [تفسیر]

61. When you demanded Moses to provide you with a variety of food, saying, "We no longer have patience with only one kind of food, ask your Lord to grow green herbs, cucumbers, corn, lentils, and onions for us," Moses replied, "Would you change what is good for what is worse? Go to any town and you will get what you want." Despised and afflicted with destitution, they brought the wrath of God back upon themselves, for they denied the evidence (of the existence of God) and murdered His Prophets without reason; they were disobedient transgressors.

62- کسانی که (به پیامبر اسلام) ایمان آورده‏اند، و کسانی که به آئین یهود گرویدند و نصاری و صابئان ( پیروان یحیی) هر گاه به خدا و روز رستاخیز ایمان آورند ، و عمل صالح انجام دهند، پاداششان نزد پروردگارشان مسلم است; و هیچ‏گونه ترس و اندوهی برای آنها نیست. (هر کدام از پیروان ادیان الهی، که در عصر و زمان خود، بر طبق وظایف و فرمان دین عمل کرده‏اند، ماجور و رستگارند.) [تفسیر]

62. However, those who have become believers (the Muslims), and the Jews, the Christians and the Sabaeans who believe in God and the Day of Judgment and strive righteously will receive their reward from the Lord and will have nothing to fear nor will they be grieved.

63- و (به یاد آورید) زمانی را که از شما پیمان گرفتیم; و کوه طور را بالای سر شما قرار دادیم; (و به شما گفتیم:) «آنچه را (از آیات و دستورهای خداوند) به شما داده‏ایم، با قدرت بگیرید; و آنچه را در آن است به یاد داشته باشید (و به آن عمل کنید); شاید پرهیزکار شوید!» [تفسیر]

63. Children of Israel, recall when We made a covenant with you, raised Mount Tur (Sinai) above you and told you to receive earnestly what We had given to you and bear it in mind so that you would protect yourselves against evil

64- سپس شما پس از این، روگردان شدید; و اگر فضل و رحمت خداوند بر شما نبود، از زیانکاران بودید. [تفسیر]

64. Again you turned away. Had God's Grace and His Mercy not existed in your favor, you would certainly have been lost.

65- به طور قطع از حال کسانی از شما، که در روز شنبه نافرمانی و گناه کردند، آگاه شده‏اید! ما به آنها گفتیم: «به صورت بوزینه‏هایی طردشده درآیید!» [تفسیر]

65. You certainly knew about those among you who were transgressors on the Sabbath. We commanded them, "Become detested apes,"

66- ما این کیفر را درس عبرتی برای مردم آن زمان و نسلهای بعد از آنان، و پند و اندرزی برای پرهیزکاران قرار دادیم. [تفسیر]

66. in order to set up an example for their contemporaries and coming generations and to make it a reminder for the pious.

67- و (به یاد آورید) هنگامی را که موسی به قوم خود گفت: «خداوند به شما دستور می‏دهد ماده‏گاوی را ذبح کنید (و قطعه‏ای از بدن آن را به مقتولی که قاتل او شناخته نشده بزنید، تا زنده شود و قاتل خویش را معرفی کند; و غوغا خاموش گردد.)» گفتند: «آیا ما را مسخره می‏کنی؟» (موسی) گفت: «به خدا پناه می‏برم از اینکه از جاهلان باشم!» [تفسیر]

67. When Moses said to his people, "God commands you to sacrifice a cow," they asked, "Are you mocking us?" "God forbid, how would I be so ignorant," said Moses

68- گفتند: «(پس) از خدای خود بخواه که برای ما روشن کند این ماده‏گاو چگونه ماده‏گاوی باشد؟ س‏ذللّه گفت: خداوند می‏فرماید: «ماده‏گاوی است که نه پیر و از کار افتاده باشد، و نه بکر و جوان; بلکه میان این دو باشد. آنچه به شما دستور داده شده، (هر چه زودتر) انجام دهید.» [تفسیر]

68. They demanded, "Ask your Lord to describe the kind of cow He wants us to slaughter." Moses explained, "It must be neither too old nor too young, thus do whatever you are commanded to do." Moses then told them to do as they were ordered.

69- گفتند: «از پروردگار خود بخواه که برای ما روشن سازد رنگ آن چگونه باشد؟ « گفت: خداوند می‏گوید: «گاوی باشد زرد یکدست،که رنگ آن، بینندگان را شاد و مسرور سازد.» [تفسیر]

69. They further demanded Moses to ask the Lord what color the cow has to be. Moses answered, "The Lord says that the cow must be yellow, a beautiful yellow"

70- گفتند: «از خدایت بخواه برای ما روشن کند که چگونه گاوی باید باشد؟ زیرا این گاو برای ما مبهم شده! و اگر خدا بخواهد ما هدایت خواهیم شد!» [تفسیر]

70. They said, "We are confused about the cow, for to us all cows look alike. Ask your Lord to tell us exactly what the cow looks like, so that God willing, we shall have the right description."

71- گفت: خداوند می‏فرماید: «گاوی باشد که نه برای شخم زدن رام شده; و نه برای زراعت آبکشی کند; از هر عیبی برکنار باشد، و حتی هیچ‏گونه رنگ دیگری در آن نباشد.» گفتند: «الان حق مطلب را آوردی!» سپس (چنان گاوی را پیدا کردند و) آن را سر بریدند; ولی مایل نبودند این کار را انجام دهند. [تفسیر]

71. (Moses) said, "The Lord says that it must not have even tilled the soil nor irrigated the fields and it must be free of blemishes and flaws." They said, "Now you have given us the right description." After almost failing to find it, they slaughtered the cow.

72- و (به یاد آورید) هنگامی را که فردی را به قتل رساندید; سپس درباره (قاتل) او به نزاع پرداختید; و خداوند آنچه را مخفی می‏داشتید، آشکار می‏سازد. [تفسیر]

72. When you murdered someone, each one of you tried to accuse others of being guilty. However, God made public what you were hiding

73- سپس گفتیم: «قسمتی از گاو را به مقتول بزنید! (تا زنده شود، و قاتل را معرفی کند.) خداوند این‏گونه مردگان را زنده می‏کند; و آیات خود را به شما نشان می‏دهد; شاید اندیشه کنید!» [تفسیر]

73. We said, "Strike the person slain with some part of the cow." That is how God brings the dead to life and shows you His miracles so that you might have understanding

74- سپس دلهای شما بعد از این واقعه سخت شد; همچون سنگ، یا سخت‏تر! چرا که پاره‏ای از سنگها می‏شکافد، و از آن نهرها جاری می‏شود; و پاره‏ای از آنها شکاف برمی‏دارد ، و آب از آن تراوش می‏کند; و پاره‏ای از خوف خدا (از فراز کوه) به زیر می‏افتد; (اما دلهای شما، نه از خوف خدا می‏تپد، و نه سرچشمه علم و دانش و عواطف انسانی است!) و خداوند از اعمال شما غافل نیست. [تفسیر]

74. Thereafter, your hearts turned as hard as rocks or even harder for some rocks give way to the streams to flow. Water comes out of some rocks when they are torn apart and others tumble down in awe before God. God does not ignore what you do.

75- آیا انتظار دارید به (آئین) شما ایمان بیاورند، با اینکه عده‏ای از آنان، سخنان خدا را می‏شنیدند و پس از فهمیدن، آن را تحریف می‏کردند، در حالی که علم و اطلاع داشتند؟! [تفسیر]

75. Do you, the believers in truth, desire the unbelievers to believe you? There was a group among them who would hear the word of God and understand it. Then they would purposely misinterpret it

76- و هنگامی که مؤمنان را ملاقات کنند، می‏گویند: «ایمان آورده‏ایم.» ولی هنگامی که با یکدیگر خلوت می‏کنند، (بعضی به بعضی دیگر اعتراض کرده،) می‏گویند: «چرا مطالبی را که خداوند (در باره صفات پیامبر اسلام) برای شما بیان کرد، به مسلمانان بازگو می‏کنید تا (روز رستاخیز) در پیشگاه خدا، بر ضد شما به آن استدلال کنند؟! آیا نمی‏فهمید؟!» [تفسیر]

76. On meeting the believers, they would declare belief but to each other they would say, "How would you (against your own interests) tell them (believers) about what God has revealed to you (in the Bible of the truthfulness of the Prophet Muhammad)? They will present it as evidence to prove you wrong before your Lord. Do you not realize it?"

77- آیا اینها نمی‏دانند خداوند آنچه را پنهان می‏دارند یا آشکار می‏کنند می‏داند؟! [تفسیر]

77. Do they not know that God knows whatever they conceal or reveal? (

78- و پاره‏ای از آنان عوامانی هستند که کتاب خدا را جز یک مشت خیالات و آرزوها نمی‏دانند; و تنها به پندارهایشان دل بسته‏اند. [تفسیر]

78. Some of them are illiterate and have no knowledge of the Book except for what they know from legends and fantasy. They are only relying on conjecture.

79- پس وای بر آنها که نوشته‏ای با دست خود می‏نویسند، سپس می‏گویند: «این، از طرف خداست.; س‏ذللّه تا آن را به بهای کمی بفروشند. پس وای بر آنها از آنچه بادست خود نوشتند; و وای بر آنان از آنچه از این راه به دست می‏آورند! [تفسیر]

79. Woe to those who write the Book themselves and say, "This is from God," so that they may sell it for a small price! Woe unto them for what they have done and for what they have gained!

80- و گفتند: «هرگز آتش دوزخ، جز چند روزی، به ما نخواهد رسید.» بگو: «آیا پیمانی از خدا گرفته‏اید؟! -و خداوند هرگز از پیمانش تخلف نمی‏ورزد- یا چیزی را که نمی‏دانید به خدا نسبت می‏دهید»؟! [تفسیر]

80. They have said, "Hell fire will never harm us except for just a few days." (Muhammad), ask them, "Have you made such agreements with God Who never breaks any of His agreements or you just ascribe to Him that which you do not know?

81- آری، کسانی که کسب گناه کنند، و آثار گناه، سراسر وجودشان را بپوشاند، آنها اهل آتشند; و جاودانه در آن خواهند بود. [تفسیر]

81. There is no doubt that evil doers who are engulfed in sins are the companions of hell fire wherein they will live forever

82- و آنها که ایمان آورده، و کارهای شایسته انجام داده‏اند، آنان اهل بهشتند; و همیشه در آن خواهند ماند. [تفسیر]

82. As for the righteously striving believers, they will be among the people of Paradise wherein they will live forever.

83- و (به یاد آورید) زمانی را که از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خداوند یگانه را پرستش نکنید; و به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و بینوایان نیکی کنید; و به مردم نیک بگویید; نماز را برپا دارید; و زکات بدهید. سپس (با اینکه پیمان بسته بودید) همه شما -جز عده کمی- سرپیچی کردید; و (از وفای به پیمان خود) روی‏گردان شدید. [تفسیر]

83. We made a covenant with the children of Israel that they should not worship anyone except Me, that they should serve their parents, relatives, orphans, and the destitute, that they should speak righteous words to people, and that they should be steadfast in their prayers and pay the religious tax. But soon after you made this covenant, all but a few of you broke it heedlessly.

84- و هنگامی را که از شما پیمان گرفتیم که خون هم را نریزید; و یکدیگر را از سرزمین خود، بیرون نکنید. سپس شما اقرار کردید; (و بر این پیمان) گواه بودید. [تفسیر]

84. We made a covenant with you that you should not shed each other's blood or expel each other from your homeland. You accepted and bore witness to this covenant,

85- اما این شما هستید که یکدیگر را می‏کشید و جمعی از خودتان را از سرزمینشان بیرون می‏کنید; و در این گناه و تجاوز، به یکدیگر کمک می‏نمایید; (و اینها همه نقض پیمانی است که با خدا بسته‏اید) در حالی که اگر بعضی از آنها به صورت اسیران نزد شما آیند، فدیه می‏دهید و آنان را آزاد می‏سازید! با اینکه بیرون ساختن آنان بر شما حرام بود. آیا به بعضی از دستورات کتاب آسمانی ایمان می‏آورید، و به بعضی کافر می‏شوید؟! برای کسی از شما که این عمل (تبعیض در میان احکام و قوانین الهی) را انجام دهد، جز رسوایی در این جهان، چیزی نخواهد بود، و روز رستاخیز به شدیدترین عذابها گرفتار می‏شوند. و خداوند از آنچه انجام می‏دهید غافل نیست. [تفسیر]

85. yet you murdered each other and forced a number of your people out of their homeland, helping each other to commit sin and to be hostile to one another. When you had expelled people from their homeland and later they had been made captives (of other people), you then paid their ransom (thinking that it was a righteous deed). God forbade you to expel these people in the first place. Do you believe in one part of the Book and not in the other? Those who behave in this way shall reap disgrace in this world and severe punishment on the Day of Resurrection. God is not unaware of things that you do

86- اینها همان کسانند که آخرت را به زندگی دنیا فروخته‏اند; از این رو عذاب آنها تخفیف داده نمی‏شود; و کسی آنها را یاری نخواهد کرد. [تفسیر]

86. They have traded the life hereafter in exchange for their worldly life. Their punishment will not be eased nor will they receive help.

87- ما به موسی کتاب (تورات) دادیم; و بعد از او، پیامبرانی پشت سر هم فرستادیم; و به عیسی بن مریم دلایل روشن دادیم; و او را به وسیله روح القدس تایید کردیم. آیا چنین نیست که هر زمان، پیامبری چیزی بر خلاف هوای نفس شما آورد، در برابر او تکبر کردید (و از ایمان آوردن به او خودداری نمودید); پس عده‏ای را تکذیب کرده، و جمعی را به قتل رساندید؟! [تفسیر]

87. We gave the Book to Moses and made the Messengers follow in his path. To Jesus, the son of Mary, We gave the miracles and supported him by the Holy Spirit. Why do you arrogantly belie some Messengers and murder others whenever they have brought you messages that you dislike?

88- و (آنها از روی استهزا) گفتند: دلهای ما در غلاف است! (و ما از گفته تو چیزی نمی‏فهمیم. آری، همین طور است!) خداوند آنها را به خاطر کفرشان، از رحمت خود دور ساخته، (به همین دلیل، چیزی درک نمی‏کنند;) و کمتر ایمان می‏آورند. [تفسیر]

88. They have said that their hearts cannot understand (what you, Muhammad, say). God has condemned them for their denial of the Truth. There are a very few of them who have faith

89- و هنگامی که از طرف خداوند، کتابی برای آنها آمد که موافق نشانه‏هایی بود که با خود داشتند، و پیش از این، به خود نوید پیروزی بر کافران می‏دادند (که با کمک آن، بر دشمنان پیروز گردند.) با این همه، هنگامی که این کتاب، و پیامبری را که از قبل شناخته بودند نزد آنها آمد، به او کافر شدند; لعنت خدا بر کافران باد! [تفسیر]

89. When a Book came to them from God which confirms what is with them (the fact of truthfulness of the Prophet Muhammad in their Scripture), and, despite the fact that they had been praying for victory over the disbelievers (by the help of the truthful Prophet), they refuse to accept this book, even though they know it (to be the Truth). May God condemn those who hide the Truth!

90- ولی آنها در مقابل بهای بدی، خود را فروختند; که به ناروا، به آیاتی که خدا فرستاده بود، کافر شدند. و معترض بودند، چرا خداوند به فضل خویش، بر هر کس از بندگانش بخواهد، آیات خود را نازل می‏کند؟! از این رو به خشمی بعد از خشمی (از سوی خدا) گرفتار شدند. و برای کافران مجازاتی خوارکننده است. [تفسیر]

90. Evil is that for which they have sold their souls: They have refused to accept God's revelations in rebellion against the servant of God whom He has, by His Grace, chosen to grant His message. They have brought upon themselves God's wrath in addition to the wrath that they had incurred upon themselves for their previous sins. The disbelievers will suffer a humiliating torment.

91- و هنگامی که به آنها گفته شود: «به آنچه خداوند نازل فرموده، ایمان بیاورید!»می‏گویند: «ما به چیزی ایمان می‏آوریم که بر خود ما نازل شده است.» و به غیر آن، کافر می‏شوند; در حالی که حق است; و آیاتی را که بر آنها نازل شده، تصدیق می‏کند. بگو: «اگر (راست می‏گویید، و به آیاتی که بر خودتان نازل شده) ایمان دارید، پس چرا پیامبران خدا را پیش از این، به قتل می‏رساندید؟!» [تفسیر]

91. When they are told to believe n God's revelations, they reply, "We believe only in what God has revealed to us," but they disbelieve His other true revelations, even though these revelations confirms their own (original) Scripture. (Muhammad) ask them, "Why did you murder God's Prophets if you were true believers?"

92- و (نیز) موسی آن همه معجزات را برای شما آورد، و شما پس از (غیبت) او، گوساله را انتخاب کردید; در حالی که ستمگر بودید. [تفسیر]

92. (Moses) brought you certain miracles. Not very long after, you began worshipping the calf which was nothing but senseless cruelty to yourselves.

93- و (به یاد آورید) زمانی را که از شما پیمان گرفتیم; و کوه طور را بالای سر شما برافراشتیم; (و گفتیم:) «این دستوراتی را که به شما داده‏ایم محکم بگیرید، و درست بشنوید!» آنها گفتند: س‏خ‏للّهشنیدیم; ولی مخالفت کردیم.» و دلهای آنها، بر اثر کفرشان، با محبت گوساله آمیخته شد. بگو: «ایمان شما، چه فرمان بدی به شما می‏دهد، اگر ایمان دارید!» [تفسیر]

93. (Children of Israel) when We made a covenant with you, raised Mount Tur (Sinai) above you, and told you to receive devotedly what We had revealed to you and to listen to it, you said that you had listened but you disobeyed. They denied the truth and became totally devoted and full of love for the calf. (Muhammad) tell these people, "If, in fact, you are true believers, then what your faith commands you to do is evil."

94- بگو: «اگر آن (چنان که مدعی هستید) سرای دیگر در نزد خدا، مخصوص شماست نه سایر مردم، پس آرزوی مرگ کنید اگر راست می‏گویید!» [تفسیر]

94. (Muhammad), tell them, "If your claim is true that the home with God in the everlasting life hereafter is for you alone, you should have a longing for death"

95- ولی آنها، به خاطر اعمال بدی که پیش از خود فرستاده‏اند، هرگز آرزوی مرگ نخواهند کرد; و خداوند از ستمگران آگاه است. [تفسیر]

95. But they can never have a longing for death because of what they have done. God knows the unjust well.

96- و آنها را حریص‏ترین مردم -حتی حریصتر ازمشرکان- بر زندگی (این دنیا، و اندوختن ثروت) خواهی یافت; (تا آنجا) که هر یک از آنها آرزو دارد هزار سال عمر به او داده شود! در حالی که این عمر طولانی، او را از کیفر (الهی) باز نخواهد داشت. و خداوند به اعمال آنها بیناست. [تفسیر]

96. However, you will find them the greediest of all men, even more than the pagans, for life. They would each gladly live for a thousand years, but such a long life would not save them from the torment. God sees what they do.

97- (آنها می‏گویند: «چون فرشته‏ای که وحی را بر تو نازل می‏کند، جبرئیل است، و ما با جبرئیل دشمن هستیم، به تو ایمان نمی‏آوریم!») بگو: «کسی که دشمن جبرئیل باشد (در حقیقت دشمن خداست) چرا که او به فرمان خدا، قرآن را بر قلب تو نازل کرده است; در حالی که کتب آسمانی پیشین را تصدیق می‏کند; و هدایت و بشارت است برای مؤمنان.» [تفسیر]

97. (Muhammad), tell the people, whoever is an enemy to Gabriel who has delivered the Book to your heart as a guide and as joyful news to the believers,

98- کسی که دشمن خدا و فرشتگان و رسولان او و جبرئیل و میکائیل باشد (کافر است; و) خداوند دشمن کافران است. [تفسیر]

98. and as a confirmation of (original) Scripture and whoever is the enemy of God, His angels, His Messenger, Gabriel and Michael, should know that God is the enemy of those who hide the Truth

99- ما نشانه‏های روشنی برای تو فرستادیم; و جز فاسقان کسی به آنها کفر نمی‏ورزد. [تفسیر]

99. (Muhammad) We have given you enlightening authority. Only the wicked sinners deny it.

100- و آیا چنین نیست که هر بار آنها (یهود) پیمانی (با خدا و پیامبر)بستند، جمعی آن را دور افکندند (و مخالفت کردند.) آری، بیشتر آنان ایمان نمی‏آورند.

100. Why is it that every time they (the Jews) make a covenant, some of them abandon it. Most of them do not even believe

101- و هنگامی که فرستاده‏ای از سوی خدا به سراغشان آمد، و با نشانه‏هایی که نزد آنها بود مطابقت داشت، جمعی از آنان که به آنها کتاب (آسمانی) داده شده بود ، کتاب خدا را پشت سر افکندند; گویی هیچ از آن خبر ندارند!! [تفسیر]

101. When a Messenger of God came to them confirming the ( original) revelation that they already had received, a group of those who had the Scripture with them, threw the Book of God behind their backs as if they did not know anything about it.

102- و (یهود) از آنچه شیاطین در عصر سلیمان بر مردم می‏خواندند پیروی کردند. سلیمان هرگز (دست به سحر نیالود; و) کافر نشد; ولی شیاطین کفر ورزیدند; و به مردم سحر آموختند. و (نیز یهود) از آنچه بر دو فرشته بابل «هاروت‏» و «ماروت‏»، نازل شد پیروی کردند. (آن دو، راه سحر کردن را، برای آشنایی با طرز ابطال آن، به مردم یاد می‏دادند. و) به هیچ کس چیزی یاد نمی‏دادند، مگر اینکه از پیش به او می‏گفتند: «ما وسیله آزمایشیم کافر نشو! (و از این تعلیمات، سوء استفاده نکن!)» ولی آنها از آن دو فرشته، مطالبی را می‏آموختند که بتوانند به وسیله آن، میان مرد و همسرش جدایی بیفکنند; ولی هیچ گاه نمی‏توانند بدون اجازه خداوند، به انسانی زیان برسانند. آنها قسمتهایی را فرامی‏گرفتند که به آنان زیان می‏رسانید و نفعی نمی‏داد. و مسلما می‏دانستند هر کسی خریدار این گونه متاع باشد، در آخرت بهره‏ای نخواهد داشت. و چه زشت و ناپسند بود آنچه خود را به آن فروختند، اگر می‏دانستند!! [تفسیر]

102. They followed the incantations that the devils used against the kingdom of Solomon. Solomon did not hide the truth but the devils did. They taught magic to the people and whatever was revealed to the two angels, Harut and Marut, in Babylon. The two angels did not teach anything to anyone without saying, "Our case is a temptation for the people, so do not hide the truth." People learned something from the two angels that could cause discord between a man and his wife. However, they could harm no one except by the permission of God. In fact, the (people) learned things that would harm them and render them no benefit. They knew very well that one who engaged in witchcraft would have no reward in the life hereafter. Would that they had known that they had sold their souls for that which is vile!

103- و اگر آنها ایمان می‏آوردند و پرهیزکاری پیشه می‏کردند، پاداشی که نزد خداست ، برای آنان بهتر بود، اگر آگاهی داشتند!! [تفسیر]

103. Would that they had known that if they had embraced the faith and avoided evil, they would have received better rewards from God.

104- ای افراد باایمان! (هنگامی که از پیغمبر تقاضای مهلت برای درک آیات قرآن می‏کنید) نگویید: ; س‏خ‏للّهراعنا»; بلکه بگویید: «انظرنا». (زیرا کلمه اول، هم به معنی «ما را مهلت بده!»، و هم به معنی «ما را تحمیق کن!» می‏باشد; و دستاویزی برای دشمنان است.) و (آنچه به شما دستور داده می‏شود) بشنوید! و برای کافران (و استهزاکنندگان) عذاب دردناکی است. [تفسیر]

104. Believers, do not address the Prophet as ra'ina (whereby the Jews, in their own accent, meant: Would that you would never hear, but call him unzurna) (meaning: Please speak to us slowly so that we understand), and then listen. The unbelievers will face a painful torment.

105- کافران اهل کتاب، و (همچنین) مشرکان، دوست ندارند که از سوی خداوند، خیر و برکتی بر شما نازل گردد; در حالی که خداوند، رحمت خود را به هر کس بخواهد ، اختصاص می‏دهد; و خداوند، صاحب فضل بزرگ است. [تفسیر]

105. (Muhammad) the disbelievers among the People of the Book and the pagans do not like to see anything good revealed to you from your Lord. God reserves His mercy for whomever He chooses. The generosity of God is great.

106- هر حکمی را نسخ کنیم، و یا نسخ آن را به تاخیر اندازیم، بهتر از آن، یا همانند آن را می‏آوریم. آیا نمی‏دانستی که خداوند بر هر چیز توانا است؟! [تفسیر]

106. For whatever sign We change or eliminate or cause to recede into oblivion, We bring forth a better sign, one that is identical. Do you not know that God has power over all things?

107- آیا نمی‏دانستی که حکومت آسمانها و زمین، از آن خداست؟! (و حق دارد هر گونه تغییر و تبدیلی در احکام خود طبق مصالح بدهد؟!) و جز خدا، ولی و یاوری برای شما نیست. (و اوست که مصلحت شما را می‏داند و تعیین می‏کند). [تفسیر]

107. Do you not know that the kingdom of the heavens and the earth belongs to God and that no one is your guardian or helper besides Him?

108- آیا می‏خواهید از پیامبر خود، همان‏تقاضای (نامعقولی را) بکنید که پیش از این، از موسی کردند؟! (و با این بهانه‏جویی‏ها، از ایمان آوردن سر باز زدند.) کسی که کفر را به جای ایمان بپذیرد، از راه مستقیم (عقل و فطرت) گمراه شده است. [تفسیر]

108. Do you want to address the Prophet in the same manner in which Moses was addressed? Anyone who exchanges belief for disbelief has certainly gone down the wrong path.

109- بسیاری از اهل کتاب، از روی حسد -که در وجود آنها ریشه دوانده- آرزو می‏کردند شما را بعد از اسلام و ایمان، به حال کفر باز گردانند; با اینکه حق برای آنها کاملا روشن شده است. شما آنها را عفو کنید و گذشت نمایید; تا خداوند فرمان خودش (فرمان جهاد) را بفرستد; خداوند بر هر چیزی تواناست. [تفسیر]

109. Once you have accepted the faith, many of the People of the Book would love, out of envy, to turn you back to disbelief, even after the Truth has become evident to them. Have forgiveness and bear with them until God issues His order. God has power over all things

110- و نماز را برپا دارید و زکات را ادا کنید; و هر کار خیری را برای خود از پیش می‏فرستید، آن را نزد خدا (در سرای دیگر) خواهید یافت; خداوند به اعمال شما بیناست. [تفسیر]

110. Be steadfast in your prayer and pay the religious tax. You will receive a good reward from God for all your good works. God is Well-aware of what you do.

111- آنها گفتند: «هیچ کس، جز یهود یا نصاری، هرگز داخل بهشت نخواهد شد.» این آرزوی آنهاست! بگو: «اگر راست می‏گویید، دلیل خود را (بر این موضوع) بیاورید!» [تفسیر]

111. They have said that no one can ever go to Paradise except the Jews or Christians, but this is only what they hope. Ask them to prove that their claim is true

112- آری، کسی که روی خود را تسلیم خدا کند و نیکوکار باشد، پاداش او نزد پروردگارش ثابت است; نه ترسی بر آنهاست و نه غمگین می‏شوند. (بنابر این، بهشت خدا در انحصار هیچ گروهی نیست.) [تفسیر]

112. However, one who accepts Islam in submission to God and does good, will have his reward with God. Such people will have nothing to fear nor to grieve about.

113- یهودیان‏گفتند: «مسیحیان هیچ موقعیتی (نزد خدا) ندارند»، و مسیحیان نیز گفتند: «یهودیان هیچ موقعیتی ندارند (و بر باطلند)»; در حالی که هر دو دسته، کتاب آسمانی را می‏خوانند (و باید از این گونه تعصبها برکنار باشند)افراد نادان (دیگر، همچون مشرکان) نیز، سخنی همانند سخن آنها داشتند! خداوند، روز قیامت، در باره آنچه در آن اختلاف داشتند، داوری می‏کند. [تفسیر]

113. The Jews accuse the Christians of having no basis for their religion and the Christians accuse the Jews of having no basis for their religion, even though both sides read the Scripture. The ignorant ones say the same thing. God will issue His decree about their dispute on the Day of Judgment.

114- کیست ستمکارتر از آن کس که از بردن نام خدا در مساجد او جلوگیری کرد و سعی در ویرانی آنها نمود؟! شایسته نیست آنان، جز با ترس و وحشت، وارد این (کانونهای عبادت) شوند. بهره آنها در دنیا (فقط)رسوایی است و در سرای دیگر، عذاب عظیم (الهی)!! [تفسیر]

114. Who is more unjust than those who strive to destroy the mosques and prevent others from commemorating the Name of God therein who could not enter the mosques except with fear. They, (the unjust ones), will be disgraced in this life and will receive great torment in the life hereafter.

115- مشرق و مغرب، از آن خداست! و به هر سو رو کنید، خدا آنجاست! خداوند بی‏نیاز و داناست! [تفسیر]

115. The East and the West belong to God. Wherever you turn, you are always in the presence of God. God is Munificent and Omniscient.

116- و (یهود و نصاری و مشرکان) گفتند: «خداوند، فرزندی برای خود انتخاب کرده است‏»! -منزه است او- بلکه آنچه در آسمانها و زمین است، از آن اوست; و همه در برابر او خاضعند! [تفسیر]

116. They, (the People of the Book), have said that God has taken for Himself a son. He is too glorious to have a son. To Him belongs all that is in the heavens and the earth. All pray in obedience to Him

117- هستی بخش آسمانها و زمین اوست! و هنگامی که فرمان وجود چیزی را صادر کند، تنها می‏گوید: «موجود باش!» و آن، فوری موجود می‏شود. [تفسیر]

117. God is the Originator of the heavens and the earth. Whenever He decides to do anything, He just commands it to exist and it comes into existence.

118- افراد ناآگاه گفتند: «چرا خدا با ما سخن نمی‏گوید؟! و یا چرا آیه و نشانه‏ای برای خود ما نمی‏آید؟ !» پیشینیان آنها نیز، همین گونه سخن می‏گفتند; دلها و افکارشان مشابه یکدیگر است; ولی ما (به اندازه کافی) آیات و نشانه‏ها را برای اهل یقین (و حقیقت‏جویان) روشن ساخته‏ایم. [تفسیر]

118. The ignorant have asked, "Why does He not speak to us and why has no evidence come to show us (that He exists)?" People before them had also asked such questions. They all think in the same way. We have already made the evidence very clear for those who have certainty

119- ما تو را به حق، برای بشارت و بیم دادن (مردم جهان) فرستادیم; و تو مسئول (گمراهی) دوزخیان (پس از ابلاغ رسالت) نیستی! [تفسیر]

119. We have sent you (Muhammad) for a genuine purpose to proclaim glad news and warnings. You will not be blamed for the dwellers of blazing hell.

120- هرگز یهود و نصاری از تو راضی نخواهند شد، (تا به طور کامل، تسلیم خواسته‏های آنها شوی، و) از آیین (تحریف یافته) آنان، پیروی کنی. بگو: «هدایت، تنها هدایت الهی است!» و اگر از هوی و هوسهای آنان پیروی کنی، بعد از آنکه آگاه شده‏ای، هیچ سرپرست و یاوری از سوی خدا برای تو نخواهد بود. [تفسیر]

120. The Jews and Christians will never be pleased with you unless you follow their faith. (Muhammad) tell them that the guidance of God is the only true guidance. If you follow their wishes after all the knowledge that has come to you, you will no longer have God as your guardian and helper."

121- کسانی که کتاب آسمانی به آنها داده‏ایم ( یهود و نصاری) آن را چنان که شایسته آن است می‏خوانند; آنها به پیامبر اسلام ایمان می‏آورند; و کسانی که به او کافر شوند، زیانکارند. [تفسیر]

121. Those (of the People of the Book) who have received Our Book (Quran), and read it thoroughly, believe in it. Those who disbelieve the Book are certainly losers.

122- ای بنی اسرائیل! نعمت مرا، که به شما ارزانی داشتم، به یاد آورید! و(نیز به خاطر آورید) که من شما را بر جهانیان برتری بخشیدم!

122. Children of Israel, recall My favor to you and the preference that I gave to you over all the other nations

123- از روزی بترسید که هیچ کس از دیگری دفاع نمی‏کند; و هیچ‏گونه عوضی از او قبول نمی‏شود; و شفاعت، او را سود نمی‏دهد; و (از هیچ سوئی) یاری نمی‏شوند! [تفسیر]

123. Have fear of the day when every soul will be responsible for itself, no ransom will be accepted for it, no intercession will be of any benefit to it and no one will receive any help.

124- (به خاطر آورید) هنگامی که خداوند، ابراهیم را با وسایل گوناگونی آزمود. و او به خوبی از عهده این آزمایشها برآمد. خداوند به او فرمود: «من تو را امام و پیشوای مردم قرار دادم!» ابراهیم عرض کرد: «از دودمان من (نیز امامانی قرار بده!)» خداوند فرمود: «پیمان من، به ستمکاران نمی‏رسد! (و تنها آن دسته از فرزندان تو که پاک و معصوم باشند، شایسته این مقامند)». [تفسیر]

124. When his Lord tested Abraham's faith, (by His words) and he satisfied the test, He said, "I am appointing you as the leader of mankind." Abraham asked, "Will this leadership also continue through my descendants?" The Lord replied, "The unjust do not have the right to exercise My authority."

125- و (به خاطر بیاورید) هنگامی که خانه کعبه را محل بازگشت و مرکز امن و امان برای مردم قرار دادیم! و (برای تجدید خاطره،) از مقام ابراهیم، عبادتگاهی برای خود انتخاب کنید! و ما به ابراهیم و اسماعیل امر کردیم که: «خانه مرا برای طواف‏کنندگان و مجاوران و رکوع‏کنندگان و سجده‏کنندگان، پاک و پاکیزه کنید!» [تفسیر]

125. We made the house (in Mecca) as a place of refuge and sanctuary for men. Adopt the place where Abraham stood as a place for prayer. We advised Abraham and Ishmael to keep My house clean for the pilgrims, the worshippers and for those who bow down and prostrate themselves in worship.

126- و (به یاد آورید) هنگامی را که ابراهیم عرض کرد: «پروردگارا! این سرزمین را شهر امنی قرار ده! و اهل آن را -آنها که به خدا و روز بازپسین، ایمان آورده‏اند- از ثمرات (گوناگون)، روزی ده! س‏ذللّه (گفت:) «ما دعای تو را اجابت کردیم; و مؤمنان را از انواع برکات، بهره‏مند ساختیم; (اما به آنها که کافر شدند، بهره کمی خواهیم داد; سپس آنها را به عذاب آتش می‏کشانیم; و چه بد سرانجامی دارند» [تفسیر]

126. When Abraham prayed to the Lord saying ,"Lord, make this town a place of security and provide those in the town who believe in God and the Day of Judgement, with plenty," God replied, "I shall allow those who hide the truth to enjoy themselves for a while. Then I shall drive them into the torment of hell fire, a terrible destination!"

127- و (نیز به یاد آورید) هنگامی را که ابراهیم و اسماعیل، پایه‏های خانه (کعبه) را بالا می‏بردند، (و می‏گفتند:) «پروردگارا! از ما بپذیر، که تو شنوا و دانایی! [تفسیر]

127. While Abraham and Ishmael were raising the foundation of the house, they prayed, "Lord, accept our labor. You are All-hearing and All-knowing

128- پروردگارا! ما را تسلیم فرمان خود قرار ده! و از دودمان ما، امتی که تسلیم فرمانت باشند، به وجود آور! و طرز عبادتمان را به ما نشان ده و توبه ما را بپذیر ، که تو توبه‏پذیر و مهربانی! [تفسیر]

128. Lord, make us good Muslims (one who submits himself to God) and from our descendants make a good Muslim nation. Teach us the rules of worship and accept our repentance; You are All-forgiving and All-merciful.

129- پروردگارا! در میان آنها پیامبری از خودشان برانگیز، تا آیات تو را بر آنان بخواند، و آنها را کتاب و حکمت بیاموزد، و پاکیزه کند; زیرا تو توانا و حکیمی (و بر این کار، قادری)!» [تفسیر]

129. Lord, send to them (our descendants) a Messenger of their own who will recite to them Your revelations, teach them the Book, give them wisdom, and purify them. You alone are the Majestic and the Most Wise."

130- چز افراد سفیه و نادان، چه کسی از آیین ابراهیم، (با آن پاکی و درخشندگی،) روی‏گردان خواهد شد؟! ما او را در این جهان برگزیدیم; و او در جهان دیگر، از صالحان است. [تفسیر]

130. No one turns away from Abraham's Tradition except one who makes a fool of himself. To Abraham We have granted distinction in this world and in the life hereafter he will be among the righteous ones

131- در آن هنگام که پروردگارش به او گفت: اسلام بیاور! (و در برابر حق، تسلیم باش! او فرمان پروردگار را، از جان و دل پذیرفت; و) گفت: «در برابر پروردگار جهانیان، تسلیم شدم.» [تفسیر]

131. When God commanded Abraham to submit, he replied, "I have submitted myself to the Will of the Lord of the universe."

132- و ابراهیم و یعقوب (در واپسین لحظات عمر،) فرزندان خود را به این آیین، وصیت کردند; (و هر کدام به فرزندان خویش گفتند:) «فرزندان من! خداوند این آیین پاک را برای شما برگزیده است; و شما، جز به آیین اسلام ( تسلیم در برابر فرمان خدا) از دنیا نروید!» [تفسیر]

132. Abraham left this legacy to his sons and, in turn, so did Jacob saying, "God has chosen this religion for you. You must not leave this world unless you are a Muslim (submitted to the will of the Lord of the Universe)."

133- آیا هنگامی که مرگ یعقوب فرا رسید، شما حاضر بودید؟! در آن هنگام که به فرزندان خود گفت: «پس از من، چه چیز را می‏پرستید؟» گفتند: «خدای تو، و خدای پدرانت، ابراهیم و اسماعیل و اسحاق، خداوند یکتا را، و ما در برابر او تسلیم هستیم.» [تفسیر]

133. Were you (believers) there when death approached Jacob? When he asked his sons, "Whom will you worship after my death?" They replied, "We will worship your Lord, the Lord of your fathers, Abraham, Ishmael, and Isaac. He is the only Lord, and to Him we have submitted ourselves."

134- آنها امتی بودند که درگذشتند. اعمال آنان، مربوط به خودشان بود و اعمال شما نیز مربوط به خود شماست; و شما هیچ‏گاه مسئول اعمال آنها نخواهید بود. [تفسیر]

134. That nation (children of Abraham) is gone. They have reaped what they sowed, and the same applies to you. You are not responsible for their deeds.

135- (اهل کتاب) گفتند: «یهودی یا مسیحی شوید، تا هدایت یابید!» بگو: «(این آیینهای تحریف شده، هرگز نمی‏تواند موجب هدایت گردد،) بلکه از آیین خالص ابراهیم پیروی کنید! و او هرگز از مشرکان نبود!» [تفسیر]

135. The Jews and the Christians have asked the Muslims to accept their faith to have the right guidance. (Muhammad) tell them, "We would rather follow the upright religion of Abraham who was not a pagan"

136- بگویید: «ما به خدا ایمان آورده‏ایم; و به آنچه بر ما نازل شده; و آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و پیامبران از فرزندان او نازل گردید ، و (همچنین) آنچه به موسی و عیسی و پیامبران (دیگر) از طرف پروردگار داده شده است، و در میان هیچ یک از آنها جدایی قائل نمی‏شویم، و در برابر فرمان خدا تسلیم هستیم; (و تعصبات نژادی و اغراض شخصی، سبب نمی‏شود که بعضی را بپذیریم و بعضی را رها کنیم.)» [تفسیر]

136. (Muslims), say, "We believe in God and what He has revealed to us and to Abraham, Ishmael, Isaac, and their descendants, and what was revealed to Moses, Jesus, and the Prophets from their Lord. We make no distinction among them and to God we have submitted ourselves."

137- اگر آنها نیز به مانند آنچه شما ایمان آورده‏اید ایمان بیاورند، هدایت یافته‏اند; و اگر سرپیچی کنند، از حق جدا شده‏اند و خداوند، شر آنها را از تو دفع می‏کند; و او شنونده و داناست. [تفسیر]

137. If they have faith in all that you believe, they will have the right guidance, but if they turn away, it would be for no reason other than their own malice. God is a Sufficient defender for you against them; He is All-hearing and All-knowing.

138- رنگ خدایی (بپذیرید! رنگ ایمان و توحید و اسلام;) و چه رنگی از رنگ خدایی بهتر است؟! و ما تنها او را عبادت می‏کنیم. [تفسیر]

138. Say, "Belief in God and following the guidance of Islam are God's means of purification for us. Islam is the baptism of God. No one is a better baptizer than He and we Muslims worship Him."

139- بگو: «آیا در باره خداوند با ما محاجه می‏کنید؟! در حالی که او، پروردگار ما و شماست; و اعمال ما از آن ما، و اعمال شما از آن شماست; و ما او را با اخلاص پرستش می‏کنیم، (و موحد خالصیم) .» [تفسیر]

139. (Muhammad), ask the People of the Book, "Why should you argue with us about God, Who is our Lord as well as yours, when we are sincere in our belief in God?

140- یا می‏گویید: «ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط، یهودی یا نصرانی بودند»؟! بگو: س‏خ‏للّهشما بهتر می‏دانید یا خدا؟! (و با اینکه می‏دانید آنها یهودی یا نصرانی نبودند، چرا حقیقت را کتمان می‏کنید؟)» و چه کسی ستمکارتر است از آن کس که گواهی و شهادت الهی را که نزد اوست، کتمان می‏کند؟! و خدا از اعمال شما غافل نیست. [تفسیر]

140. Everyone will be responsible for his own deeds. Do you (People of the Book) claim that Abraham, Ishmael, Isaac, and their descendants were Jews or Christians?" Ask them, "Who possesses greater knowledge, you or God? Who is more unjust than one who refuses to testify to the truth that God has given to him?" God is not unaware of what you do.

141- (به هر حال) آنها امتی بودند که درگذشتند. آنچه کردند، برای خودشان است; و آنچه هم شما کرده‏اید، برای خودتان است; و شما مسئول اعمال آنها نیستید. [تفسیر]

141. That nation is gone, they have reaped what they sowed and the same applies to you. You are not responsible for their deeds.

142- به زودی سبک‏مغزان از مردم می‏گویند: «چه چیز آنها ( مسلمانان) را، از قبله‏ای که بر آن بودند، بازگردانید؟!» بگو: «مشرق و مغرب، از آن خداست; خدا هر کس را بخواهد، به راه راست هدایت می‏کند.» [تفسیر]

142. Fools will soon say, "What has made them (Muslims) change the direction to which they had been facing during their prayers (the qibla) ?" (Muhammad), tell them, "Both the East and West belong to God and He guides (whomever He wants), to the right direction."

143- همان‏گونه (که قبله شما، یک قبله میانه است) شما را نیز، امت میانه‏ای قرار دادیم (در حد اعتدال، میان افراط و تفریط;) تا بر مردم گواه باشید; و پیامبر هم بر شما گواه است. و ما، آن قبله‏ای را که قبلا بر آن بودی، تنها برای این قرار دادیم که افرادی که از پیامبر پیروی می‏کنند، از آنها که به جاهلیت بازمی‏گردند، مشخص شوند. و مسلما این حکم، جز بر کسانی که خداوند آنها را هدایت کرده، دشوار بود. (این را نیز بدانید که نمازهای شما در برابر قبله سابق، صحیح بوده است;) و خدا هرگز ایمان ( نماز) شما را ضایع نمی‏گرداند; زیرا خداوند، نسبت به مردم، رحیم و مهربان است. [تفسیر]

143. We have made you (true Muslims) a moderate nation so that you could be an example for all people and the Prophet an example for you. The direction which you had been facing during your prayers (the qibla) was only made in order that We would know who would follow the Messenger and who would turn away. It was a hard test but not for those to whom God has given guidance. God did not want to make your previous prayers worthless; God is Compassionate and All-merciful.

144- نگاه‏های انتظارآمیز تو را به سوی آسمان (برای تعیین قبله نهایی) می‏بینیم! اکنون تو را به سوی قبله‏ای که از آن خشنود باشی، باز می‏گردانیم. پس روی خود را به سوی مسجد الحرام کن! و هر جا باشید، روی خود را به سوی آن بگردانید! و کسانی که کتاب آسمانی به آنها داده شده، بخوبی می‏دانند این فرمان حقی است که از ناحیه پروردگارشان صادر شده; (و در کتابهای خود خوانده‏اند که پیغمبر اسلام، به سوی دو قبله، نماز می‏خواند). و خداوند از اعمال آنها (در مخفی داشتن این آیات) غافل نیست! [تفسیر]

144. We certainly saw you (Muhammad) often turn your face to the sky, so We shall instruct you to face a qibla that you will like. (Muhammad) during prayer, turn your face towards the Sacred Mosque (in Makkah). Muslims, also, wherever you are, during your prayers, turn your faces towards the Sacred Mosque. The People of the Book certainly know that this command (to change the qibla) is truly from their Lord. God is not unaware of what they do.

145- سوگند که اگر برای (این گروه از) اهل کتاب، هرگونه آیه (و نشانه و دلیلی) بیاوری، از قبله تو پیروی نخواهند کرد; و تو نیز، هیچ‏گاه از قبله آنان، پیروی نخواهی نمود. (آنها نباید تصور کنند که بار دیگر، تغییر قبله امکان‏پذیر است!) و حتی هیچ‏یک از آنها، پیروی از قبله دیگری نخواهد کرد! و اگر تو، پس از این آگاهی، متابعت هوسهای آنها کنی، مسلما از ستمگران خواهی بود! [تفسیر]

145. Even if you were to bring all kinds of authoritative proof to the People of the Book, they still would not accept your qibla, nor would you accept theirs, nor would they accept each others. Were you to follow their desires after all the knowledge that has come to you, you would certainly have been one of the unjust.

146- کسانی که کتاب آسمانی به آنان داده‏ایم، او ( پیامبر) را همچون فرزندان خود می‏شناسند; (ولی) جمعی از آنان، حق را آگاهانه کتمان می‏کنند! [تفسیر]

146. Those to whom We have given the Book (Bible), know you (Muhammad) just as a well as they know their sons. It is certain that some of them deliberately hide the truth.

147- این (فرمان تغییر قبله) حکم حقی از طرف پروردگار توست، بنابراین، هرگز از تردیدکنندگان در آن مباش! [تفسیر]

147. Never doubt that the essence of truth comes from your Lord

148- هر طایفه‏ای قبله‏ای دارد که خداوند آن را تعیین کرده است; (بنابراین، زیاد در باره قبله گفتگو نکنید! و به جای آن،) در نیکی‏ها و اعمال خیر، بر یکدیگر سبقت جویید! هر جا باشید، خداوند همه شما را (برای پاداش و کیفر در برابر اعمال نیک و بد، در روز رستاخیز،) حاضر می‏کند; زیرا او، بر هر کاری تواناست. [تفسیر]

148. Every one pursues his goal. Compete with each other in performing good deeds. Wherever you are, God will bring you all together. God has power over all things.

149- از هر جا (و از هر شهر و نقطه‏ای) خارج شدی، (به هنگام نماز،) روی خود را به جانب «مسجد الحرام‏» کن! این دستور حقی از طرف پروردگار توست! و خداوند، از آنچه انجام می‏دهید، غافل نیست! [تفسیر]

149. (Muhammad), wherever you go, turn your face towards the Sacred Mosque (in Mecca). This is the truth from your Lord who is not unaware of what you do

150- و از هر جا خارج شدی، روی خود را به جانب مسجد الحرام کن! و هر جا بودید، روی خود را به سوی آن کنید! تا مردم، جز ظالمان (که دست از لجاجت برنمی‏دارند،) دلیلی بر ضد شما نداشته باشند; (زیرا از نشانه‏های پیامبر، که در کتب آسمانی پیشین آمده، این است که او، به سوی دو قبله، نماز می‏خواند.) از آنها نترسید! و (تنها) از من بترسید! (این تغییر قبله، به خاطر آن بود که) نعمت خود را بر شما تمام کنم، شاید هدایت شوید! [تفسیر]

150. (Muhammad) wherever you go, turn your face to the Sacred Mosque and Muslims, wherever you are, turn your faces in the same direction so that no group of people, except the unjust among them, would have any reason against you and so that I may establish My commandments for your people to have proper guidance. (The unjust may criticize you) but do not fear them, fear only Me.

151- همان‏گونه (که با تغییر قبله، نعمت خود را بر شما کامل کردیم،) رسولی از خودتان در میان شما فرستادیم; تا آیات ما را بر شما بخواند; و شما را پاک کند; و به شما، کتاب و حکمت بیاموزد; و آنچه را نمی‏دانستید، به شما یاد دهد. [تفسیر]

151. As We have sent a Messenger from your own people to show you evidence about Me, to purify you from sins, to teach you the Book, give you wisdom and instruct you in that which you did not know,

152- پس به یاد من باشید، تا به یاد شما باشم! و شکر مرا گویید و (در برابر نعمتهایم) کفران نکنید! [تفسیر]

152. therefore, remember Me and I shall remember you. Thank Me and do not hide the truth about Me.

153- ای افرادی که ایمان آورده‏اید! از صبر (و استقامت) و نماز، کمک بگیرید! (زیرا) خداوند با صابران است. [تفسیر]

153. Believers, help yourselves (in your affairs) through patience and prayer; God is with those who have patience.

154- و به آنها که در راه خدا کشته می‏شوند، مرده نگویید! بلکه آنان زنده‏اند،ولی شما نمی‏فهمید! [تفسیر]

154. Do not consider those who are slain for the cause of God to be dead. They are alive but you are unaware of them

155- قطعا همه شما را با چیزی از ترس، گرسنگی، و کاهش در مالها و جانها و میوه‏ها، آزمایش می‏کنیم; و بشارت ده به استقامت‏کنندگان! [تفسیر]

155. We shall test you through fear, hunger, loss of life, property, and crops . (Muhammad), give glad news to the people who have patience

156- آنها که هر گاه مصیبتی به ایشان می‏رسد، می‏گویند: «ما از آن خدائیم; و به سوی او بازمی‏گردیم!» [تفسیر]

156. and in difficulty say, "We are the servants of God and to Him we shall all return"

157- اینها، همانها هستند که الطاف و رحمت خدا شامل حالشان شده; و آنها هستند هدایت‏یافتگان! [تفسیر]

157. It is they who will receive blessings and mercy from God and who follow the right guidance.

158- «صفا» و «مروه‏» از شعائر (و نشانه‏های) خداست! بنابراین، کسانی که حج خانه خدا و یا عمره انجام می‏دهند، مانعی نیست که بر آن دو طواف کنند; (و سعی صفا و مروه انجام دهند. و هرگز اعمال بی‏رویه مشرکان، که بتهایی بر این دو کوه نصب کرده بودند، از موقعیت این دو مکان مقدس نمی‏کاهد!) و کسی که فرمان خدا را در انجام کارهای نیک اطاعت کند، خداوند (در برابر عمل او) شکرگزار، و (از افعال وی) آگاه است. [تفسیر]

158. Safa and Marwah (names of two places in Mecca) are reminders of God. It is no sin for one who visits the Sacred House (in Mecca) to walk seven times between (Safa and Marwah.) Whoever willingly does a good deed in obedience to God, will find God All-knowing and Fully Appreciative.

159- کسانی که دلایل روشن، و وسیله هدایتی را که نازل کرده‏ایم، بعد از آنکه در کتاب برای مردم بیان نمودیم، کتمان کنند، خدا آنها را لعنت می‏کند; و همه لعن‏کنندگان نیز، آنها را لعن می‏کنند; [تفسیر]

159. Those who hide the authoritative proofs and the guidance that We have revealed, after it has been made clear for the People of the Book, will be condemned by God and those who have the right to condemn

160- مگر آنها که توبه و بازگشت کردند، و (اعمال بد خود را، با اعمال نیک،) اصلاح نمودند، (و آنچه را کتمان کرده بودند; آشکار ساختند;) من توبه آنها را می‏پذیرم; که من تواب و رحیمم. [تفسیر]

160. However, I shall accept the repentance of those of them who repent for their sins, reform their manners, and preach the truth; I am All-forgiving and All-merciful.

161- کسانی که کافر شدند، و در حال کفر از دنیا رفتند، لعنت خداوند و فرشتگان و همه مردم بر آنها خواهد بود!

161. Those who deny My existence and die with such attitude will be subject to the condemnation of God, the angels, and all people

162- همیشه در آن (لعن و دوری از رحمت پروردگار) باقی می‏مانند; نه در عذاب آنان تخفیف داده می‏شود، و نه مهلتی خواهند داشت! [تفسیر]

162. They will live condemned forever, will have no relief from the torment, and no attention will be paid to them.

163- و خدای شما، خداوند یگانه‏ای است، که غیر از او معبودی نیست! اوست بخشنده و مهربان (و دارای رحمت عام و خاص)!

163. Our Lord is the only Lord. There is no God but He, the Beneficent and Merciful.

164- در آفرینش آسمانها و زمین، و آمد و شد شب‏و روز، و کشتیهایی که در دریا به سود مردم در حرکتند، و آبی که خداوند از آسمان نازل کرده، و با آن، زمین را پس از مرگ، زنده نموده، و انواع جنبندگان را در آن گسترده، و (همچنین) در تغییر مسیر بادها و ابرهایی که میان زمین و آسمان مسخرند، نشانه‏هایی است (از ذات پاک خدا و یگانگی او) برای مردمی که عقل دارند و می‏اندیشند! [تفسیر]

164. The creation of the heavens and the earth, the alternation of nights and days, the ships that sail in the sea for the benefit of the people, the water that God sends from the sky to revive the dead earth where He has scattered all kinds of animals, the winds of all directions, and the clouds rendered for service between the sky and the earth are all evidence (of His existence) for those who use their reason.

165- بعضی از مردم، معبودهایی غیر از خداوند برای خود انتخاب می‏کنند; و آنها را همچون خدا دوست می‏دارند. اما آنها که ایمان دارند، عشقشان به خدا، (از مشرکان نسبت به معبودهاشان،) شدیدتر است. و آنها که ستم کردند، (و معبودی غیر خدا برگزیدند،) هنگامی که عذاب (الهی) را مشاهده کنند، خواهند دانست که تمام قدرت ، از آن خداست; و خدا دارای مجازات شدید است; (نه معبودهای خیالی که از آنها می‏هراسند.) [تفسیر]

165. Some people consider certain things equal to God and love them just as one should love God. However, the strongest of the believers'love is their love of God. Had the unjust been able to reflect about their condition, when facing the torment, they would have had no doubt that to God belongs All-power and that He is stern in His retribution.

166- در آن هنگام، رهبران (گمراه و گمراه‏کننده) از پیروان خود، بیزاری می‏جویند; و کیفر خدا را مشاهده می‏کنند; و دستشان از همه جا کوتاه می‏شود. [تفسیر]

166. When the leaders see the torment and lose all their resources, they will denounce their followers

167- و (در این هنگام) پیروان می‏گویند: «کاش بار دیگر به دنیا برمی‏گشتیم، تا از آنها ( پیشوایان گمراه) بیزاری جوییم، آن چنان که آنان (امروز) از ما بیزاری جستند! (آری،) خداوند این چنین اعمال آنها را به صورت حسرت‏زایی به آنان نشان می‏دهد; و هرگز از آتش (دوزخ) خارج نخواهند شد! [تفسیر]

167. The followers will say, "Had we had the chance we also would have denounced our leaders." That is how God will show them their regrettable deeds. They will not be able to escape from hell fire.

168- ای مردم! از آنچه در زمین است، حلال و پاکیزه بخورید! و از گامهای شیطان، پیروی نکنید! چه اینکه او، دشمن آشکار شماست! [تفسیر]

168. People, eat of the good and lawful things on earth. Do not follow the footsteps of Satan; he is clearly your enemy

169- او شما را فقط به بدیها و کار زشت فرمان می‏دهد; (و نیز دستور می‏دهد) آنچه را که نمی‏دانید، به خدا نسبت دهید. [تفسیر]

169. He tries to make you do evil and shameful things and speak against God without knowledge.

170- و هنگامی که به آنها گفته شود: «از آنچه خدا نازل کرده است، پیروی کنید!» می‏گویند: «نه، ما از آنچه پدران خود را بر آن یافتیم، پیروی می‏نماییم.» آیا اگر پدران آنها، چیزی نمی‏فهمیدند و هدایت نیافتند (باز از آنها پیروی خواهند کرد)؟! [تفسیر]

170. When some people are asked to follow the revelations of God, they say, "We would rather follow what our fathers have followed," even though their fathers had no understanding and could not find the true guidance

171- مثل (تو در دعوت) کافران، بسان کسی است که (گوسفندان و حیوانات را برای نجات از چنگال خطر،) صدا می‏زند; ولی آنها چیزی جز سر و صدا نمی‏شنوند; (و حقیقت و مفهوم گفتار او را درک نمی‏کنند. این کافران، در واقع) کر و لال و نابینا هستند; از این رو چیزی نمی‏فهمند! [تفسیر]

171. Preaching to unbelievers is like talking to someone who cannot hear anything except yells and shouts. They are deaf, dumb, and blind; they have no understanding.

172- ای کسانی که ایمان آورده‏اید! از نعمتهای پاکیزه‏ای که به شما روزی داده‏ایم، بخورید و شکر خدا را بجا آورید; اگر او را پرستش می‏کنید! [تفسیر]

172. Believers, eat from the good things that We have given you and give thanks to God if you worship only Him

173- خداوند، تنها (گوشت) مردار، خون، گوشت خوک و آنچه را نام غیر خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شود، حرام کرده است. (ولی) آن کس که مجبور شود، در صورتی که ستمگر و متجاوز نباشد، گناهی بر او نیست; (و می‏تواند برای حفظ جان خود، در موقع ضرورت، از آن بخورد;) خداوند بخشنده و مهربان است. [تفسیر]

173. God has forbidden you to eat that which has not been properly slaughtered, blood, pork, and the flesh of any animal which has not been consecrated with a mention of the Name of God. However, in an emergency, without the intention of transgression or repeating transgression, one will not be considered to have committed a sin. God is All-forgiving and All-merciful.

174- کسانی که کتمان می‏کنند آنچه را خدا از کتاب نازل کرده، و آن را به بهای کمی می‏فروشند، آنها جز آتش چیزی نمی‏خورند; (و هدایا و اموالی که از این رهگذر به دست می‏آورند، در حقیقت آتش سوزانی است.) و خداوند، روز قیامت، با آنها سخن نمی‏گوید; و آنان را پاکیزه نمی‏کند; و برای آنها عذاب دردناکی است. [تفسیر]

174. Those who receive some small gain by hiding the Books which God has revealed, have, in fact, filled up their stomachs with fire. God will not speak with them on the Day of Judgment, nor will He purify them; instead, they will face a painful torment

175- اینان، همانهایی هستند که گمراهی را با هدایت، و عذاب را با آمرزش، مبادله کرده‏اند; راستی چقدر در برابر عذاب خداوند، شکیبا هستند!! [تفسیر]

175. They have exchanged guidance for error and forgiveness for torment. What makes them seek the fire so earnestly (for they are doomed to be punished)?

176- اینها، به خاطر آن است که خداوند، کتاب (آسمانی) را به حق، (و توام با نشانه‏ها و دلایل روشن،) نازل کرده; و آنها که در آن اختلاف می‏کنند، (و با کتمان و تحریف، اختلاف به وجود می‏آورند،) در شکاف و (پراکندگی) عمیقی قرار دارند. [تفسیر]

176. God has revealed the Book in all Truth and those who dispute it are filled with malice which has taken them far away from the truth.

177- نیکی، (تنها) این نیست که (به هنگام نماز،) روی خود را به سوی مشرق و (یا) مغرب کنید; (و تمام گفتگوی شما، در باره قبله و تغییر آن باشد; و همه وقت خود را مصروف آن سازید;) بلکه نیکی (و نیکوکار) کسی است که به خدا، و روز رستاخیز ، و فرشتگان، و کتاب (آسمانی)، و پیامبران، ایمان آورده; و مال (خود) را، با همه علاقه‏ای که به آن دارد، به خویشاوندان و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه و سائلان و بردگان، انفاق می‏کند; نماز را برپا می‏دارد و زکات را می‏پردازد; و (همچنین) کسانی که به عهد خود -به هنگامی که عهد بستند-وفا می‏کنند; و در برابر محرومیتها و بیماریها و در میدان جنگ، استقامت به خرج می‏دهند; اینها کسانی هستند که راست می‏گویند; و (گفتارشان با اعتقادشان هماهنگ است;) و اینها هستند پرهیزکاران! [تفسیر]

177. Righteousness is not determined by facing East or West during prayer. Righteousness consists of the belief in God, the Day of Judgment, the angels, the Books of God, His Prophets; to give money for the love of God to relatives, orphans, the destitute, and those who are on a journey and in urgent need of money, beggars; to set free slaves and to be steadfast in prayer, to pay the religious tax (zakat) to fulfill one's promises, and to exercise patience in poverty, in distress, and in times of war. Such people who do these are truly righteous and pious.

178- ای افرادی که ایمان آورده‏اید! حکم قصاص در مورد کشتگان، بر شما نوشته شده است: آزاد در برابر آزاد، و برده در برابر برده، و زن در برابر زن، پس اگر کسی از سوی برادر (دینی) خود، چیزی به او بخشیده شود، (و حکم قصاص او، تبدیل به خونبها گردد،) باید از راه پسندیده پیروی کند. (و صاحب خون، حال پرداخت کننده دیه را در نظر بگیرد.) و او ( قاتل) نیز، به نیکی دیه را (به ولی مقتول) بپردازد; (و در آن، مسامحه نکند.) این، تخفیف و رحمتی است از ناحیه پروردگار شما! و کسی که بعد از آن، تجاوز کند، عذاب دردناکی خواهد داشت. [تفسیر]

178. Believers, in case of murder, the death penalty is the sanctioned retaliation: a free man for a free man, a slave for a slave, and a female for a female. However, if the convicted person receives pardon from the aggrieved party, the prescribed rules of compensation must be followed accordingly. This is a merciful alteration from your Lord. Whoever transgresses against it will face a painful punishment.

179- و برای شما در قصاص، حیات و زندگی است، ای صاحبان خرد! شاید شما تقوا پیشه کنید. [تفسیر]

179. People of understanding, the law of the death penalty as retaliation grants you life so that perhaps you will have fear of God.

180- بر شما نوشته شده: «هنگامی که یکی از شما را مرگ فرا رسد، اگر چیز خوبی ( مالی) از خود به جای گذارده، برای پدر و مادر و نزدیکان، بطور شایسته وصیت کند! این حقی است بر پرهیزکاران!» [تفسیر]

180. If one of you facing death can leave a legacy, he should bequeath it to his parents and relatives, according to the law. This is the duty of the pious

181- پس کسانی که بعد از شنیدنش آن را تغییر دهند، گناه آن، تنها بر کسانی است که آن (وصیت) را تغییر می‏دهند; خداوند، شنوا و داناست. [تفسیر]

181. Whoever intentionally changes the will of a deceased person, he has committed a sin. God is All-hearing and All-knowing.

182- و کسی که از انحراف وصیت کننده (و تمایل یک‏جانبه او به بعض ورثه)، یا از گناه او (که مبادا وصیت به کار خلافی کند) بترسد، و میان آنها را اصلاح دهد، گناهی بر او نیست; (و مشمول حکم تبدیل وصیت نمی‏باشد.) خداوند، آمرزنده و مهربان است. [تفسیر]

182. One who is afraid of the testator's deviations and sin and settles the matter among the parties involved, he has not committed a sin. God is All-forgiving and All-merciful.

183- ای افرادی که ایمان آورده‏اید! روزه بر شما نوشته شده، همان‏گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند نوشته شد; تا پرهیزکار شوید. [تفسیر]

183. Believers, fasting has been made mandatory for you as it was made mandatory for the people before you, so that you may have fear of God

184- چند روز معدودی را (باید روزه بدارید!) و هر کس از شما بیمار یا مسافر باشد تعدادی از روزهای دیگر را (روزه بدارد) و بر کسانی که روزه برای آنها طاقت‏فرساست; (همچون بیماران مزمن، و پیرمردان و پیرزنان،) لازم است کفاره بدهند: مسکینی را اطعام کنند; و کسی که کار خیری انجام دهد، برای او بهتر است; و روزه داشتن برای شما بهتر است اگر بدانید! [تفسیر]

184. Fasting is only for a certain number of days. One who is sick or on a journey has to fast the same number of days at another time. Those who can afford a redemption should feed a poor person. Good deeds performed on one's own initiative will be rewarded. However, fasting is better and will be rewarded. Would that you knew this!

185- (روزه، در چند روز معدود) ماه رمضان است; ماهی که قرآن، برای راهنمایی مردم ، و نشانه‏های هدایت، و فرق میان حق و باطل، در آن نازل شده است. پس آن کس از شما که در ماه رمضان در حضر باشد، روزه بدارد! و آن کس که بیمار یا در سفر است، روزهای دیگری را به جای آن، روزه بگیرد! خداوند، راحتی شما را می‏خواهد، نه زحمت شما را! هدف این است که این روزها را تکمیل کنید; و خدا را بر اینکه شما را هدایت کرده، بزرگ بشمرید; باشد که شکرگزاری کنید! [تفسیر]

185. The month of Ramadan is the month in which the Quran was revealed; a guide for the people, the most authoritative of all guidance and a criteria to discern right from wrong. Anyone of you who knows that the month of Ramadan has begun, he must start to fast. Those who are sick or on a journey have to fast the same number of days at another time. God does not impose any hardship upon you. He wants you to have comfort so that you may complete the fast, glorify God for His having given you guidance, and that, perhaps, you would give Him thanks.

186- و هنگامی که بندگان من، از تو در باره من سؤال کنند، (بگو:) من نزدیکم! دعای دعا کننده را، به هنگامی که مرا می‏خواند، پاسخ می‏گویم! پس باید دعوت مرا بپذیرند، و به من ایمان بیاورند، تا راه یابند (و به مقصد برسند)! [تفسیر]

186. (Muhammad), if any of My servants ask you about Me, tell them that the Lord says, "I am near; I accept the prayers of those who pray." Let My servants answer My call and believe in Me so that perhaps they may know the right direction.

187- آمیزش جنسی با همسرانتان، در شب روزهایی که روزه می‏گیرید، حلال است. آنها لباس شما هستند; و شما لباس آنها (هر دو زینت هم و سبب حفظ یکدیگرید). خداوند می‏دانست که شما به خود خیانت می‏کردید; (و این کار ممنوع را انجام می‏دادید;) پس توبه شما را پذیرفت و شما را بخشید. اکنون با آنها آمیزش کنید، و آنچه را خدا برای شما مقرر داشته، طلب نمایید! و بخورید و بیاشامید، تا رشته سپید صبح، از رشته سیاه (شب) برای شما آشکار گردد! سپس روزه را تا شب، تکمیل کنید! و در حالی که در مساجد به اعتکاف پرداخته‏اید، با زنان آمیزش نکنید! این، مرزهای الهی است; پس به آن نزدیک نشوید! خداوند، این چنین آیات خود را برای مردم، روشن می‏سازد، باشد که پرهیزکار گردند! [تفسیر]

187. It is made lawful for you, during the nights of fasting, to have carnal relations with your wives. They are your garments and you are their garments. God knew that you were deceiving yourselves. He relented towards you and forgave you. Now it is lawful for you to have carnal relations with your wives and follow what God has commanded. Eat and drink until the white streak of dawn becomes distinguishable from darkness. Complete your fast, starting from dawn to dusk. It is not lawful to have carnal relations with your wives during i'tikaf in the mosque. Such are the limits of the laws of God. Do not come close to transgressing them. Thus has God explained His evidence to men so that perhaps they will have fear of God.

188- و اموال یکدیگر را به باطل (و ناحق) در میان خود نخورید! و برای خوردن بخشی از اموال مردم به گناه، (قسمتی از) آن را (به عنوان رشوه) به قضات ندهید، در حالی که می‏دانید (این کار، گناه است)! [تفسیر]

188. Do not use your property among yourselves in illegal ways and then deliberately bribe the rulers with your property so that you may wrongly acquire the property of others.

189- در باره «هلالهای ماه‏» از تو سؤال می‏کنند; بگو: «آنها، بیان اوقات (و تقویم طبیعی) برای (نظام زندگی) مردم و (تعیین وقت) حج است‏». و (آن چنان که در جاهلیت مرسوم بود که به هنگام حج، که جامه احرام می‏پوشیدند، از در خانه وارد نمی‏شدند، و از نقب پشت خانه وارد می‏شدند، نکنید!) کار نیک، آن نیست که از پشت خانه‏ها وارد شوید; بلکه نیکی این است که پرهیزگار باشید! و از در خانه‏ها وارد شوید و تقوا پیشه کنید، تا رستگار گردید! [تفسیر]

189. (Muhammad), they ask you about the different phases of the moon. Tell them that they are there to indicate to people the phases of time and the pilgrimage season. It is not a righteous act to enter houses from the back. Righteousness is to be pious and enter the houses from the front door. Have fear of God so that perhaps you will have lasting happiness.

190- و در راه خدا، با کسانی که با شما می‏جنگند، نبرد کنید! و از حد تجاوز نکنید ، که خدا تعدی‏کنندگان را دوست نمی‏دارد! [تفسیر]

190. Fight for the cause of God, those who fight you, but do not transgress, for God does not love the transgressors

191- و آنها را ( بت پرستانی که از هیچ گونه جنایتی ابا ندارند) هر کجا یافتید، به قتل برسانید! و از آن جا که شما را بیرون ساختند ( مکه)، آنها را بیرون کنید! و فتنه (و بت پرستی) از کشتار هم بدتر است! و با آنها، در نزد مسجد الحرام (در منطقه حرم)، جنگ نکنید! مگر اینکه در آن جا با شما بجنگند. پس اگر (در آن جا) با شما پیکار کردند، آنها را به قتل برسانید! چنین است جزای کافران! [تفسیر]

191. Slay them wherever you may catch them and expel them from the place from which they expelled you. The sin of disbelief in God is greater than committing murder. Do not fight them in the vicinity of the Sacred Mosque in Mecca unless they start to fight. Then slay them for it is the recompense that the disbelievers deserve

192- و اگر خودداری کردند، خداوند آمرزنده و مهربان است. [تفسیر]

192. If they give up disbelief and fighting, God is All-forgiving and All-merciful.

193- و با آنها پیکار کنید! تا فتنه (و بت پرستی، و سلب آزادی از مردم،) باقی نماند; و دین، مخصوص خدا گردد. پس اگر (از روش نادرست خود) دست برداشتند، (مزاحم آنها نشوید! زیرا) تعدی جز بر ستمکاران روا نیست. [تفسیر]

193. Fight them so that there will be no disbelief in God and God's religion will become dominant. If they change their behavior, there would be no hostility against anyone except the unjust.

194- ماه حرام، در برابر ماه حرام! (اگر دشمنان، احترام آن را شکستند، و در آن با شما جنگیدند، شما نیز حق دارید مقابله به مثل کنید.) و تمام حرامها، (قابل) قصاص است. و (به طور کلی) هر کس به شما تجاوز کرد، همانند آن بر او تعدی کنید! و از خدا بپرهیزید (و زیاده روی ننمایید)! و بدانید خدا با پرهیزکاران است! [تفسیر]

194. It is because of their disrespect of a sacred month that you are also allowed to retaliate against them in a sacred month. If any one transgresses against you, you also may retaliate against them to an equal extent. Have fear of God and know that He supports the pious.

195- و در راه خدا، انفاق کنید! و (با ترک انفاق،) خود را به دست خود، به هلاکت نیفکنید! و نیکی کنید! که خداوند، نیکوکاران را دوست می‏دارد. [تفسیر]

195. Give money for the cause of God but do not push yourselves into perdition. Do good; God loves the people who do good deeds.

196- و حج و عمره را برای خدا به اتمام برسانید! و اگر محصور شدید، (و مانعی مانند ترس از دشمن یا بیماری، اجازه نداد که پس از احرام‏بستن، وارد مکه شوید،) آنچه از قربانی فراهم شود (ذبح کنید، و از احرام خارج شوید)! و سرهای خود را نتراشید، تا قربانی به محلش برسد (و در قربانگاه ذبح شود)! و اگر کسی از شما بیمار بود، و یا ناراحتی در سر داشت، (و ناچار بود سر خود را بتراشد،) باید فدیه و کفاره‏ای از قبیل روزه یا صدقه یا گوسفندی بدهد! و هنگامی که (از بیماری و دشمن) در امان بودید، هر کس با ختم عمره، حج را آغاز کند، آنچه از قربانی برای او میسر است (ذبح کند)! و هر که نیافت، سه روز در ایام حج، و هفت‏روز هنگامی که باز می‏گردید، روزه بدارد! این، ده روز کامل است. (البته) این برای کسی است که خانواده او، نزد مسجد الحرام نباشد ( اهل مکه و اطراف آن نباشد). و از خدا بپرهیزید! و بدانید که او، سخت‏کیفر است! [تفسیر]

196. Complete the hajj and umrah (two parts of the rituals of pilgrimage to Makka ) in obedience to God. If you are prevented from completing the duty of hajj, offer whatever sacrifice is possible and do not shave your heads before the sacrificial animal is delivered to the prescribed place. If one of you is ill or is suffering because of some ailment in your head, you must redeem the shaving of the head by fasting, or paying money, or offering a sheep as a sacrifice. When all is well with you and you want to complete the umrah in the hajj season, offer whatever sacrifice is possible. If you do not find an animal, you have to fast for three days during the days of the pilgrimage rituals and seven days at home to complete the required ten fasting days. This rule is for those who live beyond (a distance of twelve miles from) the Sacred Mosque in Mecca. Have fear of God and know that He is stern in His retribution.

197- حج، در ماه‏های معینی است! و کسانی که (با بستن احرام، و شروع به مناسک حج،) حج را بر خود فرض کرده‏اند، (باید بدانند که) در حج، آمیزش جنسی با زنان، و گناه و جدال نیست! و آنچه از کارهای نیک انجام دهید، خدا آن را می‏داند. و زاد و توشه تهیه کنید، که بهترین زاد و توشه، پرهیزکاری است! و از من بپرهیزید ای خردمندان! [تفسیر]

197. The months of the hajj (pilgrimage) season are well known. Whoever undertakes to complete the hajj rituals, must know that, after commencing the acts of Hajj, he is not allowed to have carnal relations or to lie or to swear by the Name of God. God knows all your good deeds. Supply yourselves for the journey. The best supply is piety. People of understanding have fear of Me.

198- گناهی بر شما نیست که از فضل پروردگارتان (و از منافع اقتصادی در ایام حج) طلب کنید (که یکی از منافع حج، پی ریزی یک اقتصاد صحیح است). و هنگامی که از «عرفات‏» کوچ کردید، خدا را نزد «مشعر الحرام‏» یاد کنید! او را یاد کنید همان‏طور که شما را هدایت نمود و قطعا شما پیش از این، از گمراهان بودید. [تفسیر]

198. It is not a sin if you try to make a profit out of the bounty of your Lord (by trading during hajj). When you leave Arafah, commemorate the name of your Lord in Mash'ar, the sacred reminder of God. Commemorate His name as He has given you guidance while prior to that you had been in error

199- سپس از همان‏جا که مردم کوچ می‏کنند، (به سوی سرزمین منی) کوچ کنید! و از خداوند، آمرزش بطلبید، که خدا آمرزنده مهربان است! [تفسیر]

199. Then leave Mash'ar as the rest of the people do and ask forgiveness from God; He is All-forgiving and All-merciful.

200- و هنگامی که مناسک (حج) خود را انجام دادید، خدا را یاد کنید، همانند یادآوری از پدرانتان (آن‏گونه که رسم آن زمان بود) بلکه از آن هم بیشتر! (در این مراسم ، مردم دو گروهند:) بعضی از مردم می‏گویند: «خداوندا! به ما در دنیا، (×نیکی×) عطا کن!» ولی در آخرت، بهره‏ای ندارند. [تفسیر]

200. After you complete the acts of your Hajj, also commemorate God, just as you would remember your father, or even more earnestly. Some people say, "Lord, give us what we want in this life," but in the life hereafter they have no beneficial share

201- و بعضی می‏گویند: «پروردگارا! به ما در دنیا (×نیکی×) عطا کن! و در آخرت نیز (×نیکی×) مرحمت فرما! و ما را از عذاب آتش نگاه دار!» [تفسیر]

201. Others pray, "Lord, give us good things both in this life as well as in the life hereafter and save us from the torment of fire"

202- آنها از کار (و دعای) خود، نصیب و بهره‏ای دارند; و خداوند، سریع الحساب است. [تفسیر]

202. They will have their share of the reward for their deeds. God's reckoning is swift.

203- و خدا را در روزهای معینی یاد کنید! (روزهای 11 و 12 و 13 ماه ذی حجه). و هر کس شتاب کند، (و ذکر خدا را) در دو روز انجام دهد، گناهی بر او نیست، و هر که تاخیر کند، (و سه روز انجام دهد نیز) گناهی بر او نیست; برای کسی که تقوا پیشه کند. و از خدا بپرهیزید! و بدانید شما به سوی او محشور خواهید شد! [تفسیر]

203. Commemorate (the names of) God in the prescribed days. For one who observes piety, it is not a sin to be hasty or tardy during the two days. Have fear of God and know that before Him you will all be raised after death.

204- و از مردم، کسانی هستند که گفتار آنان، در زندگی دنیا مایه اعجاب تو می‏شود; (در ظاهر، اظهار محبت شدید می‏کنند) و خدا را بر آنچه در دل دارند گواه می‏گیرند. (این در حالی است که) آنان، سرسخت‏ترین دشمنانند. [تفسیر]

204. There are some people whose words about this life may please you. They say that God knows what they have in their hearts. But, in fact, they are the most quarrelsome opponents

205- (نشانه آن، این است که) هنگامی که روی‏برمی‏گردانند (و از نزد تو خارج می‏شوند)، در راه فساد در زمین، کوشش می‏کنند، و زراعتها و چهارپایان را نابود می‏سازند; (با اینکه می‏دانند) خدا فساد را دوست نمی‏دارد. [تفسیر]

205. As soon as they leave you, they quickly commit evil in the land, destroying the farms and people. God does not love evil

206- و هنگامی که به آنها گفته شود: «از خدا بترسید!» (لجاجت آنان بیشتر می‏شود)، و لجاجت و تعصب، آنها را به گناه می‏کشاند. آتش دوزخ برای آنان کافی است; و چه بد جایگاهی است! [تفسیر]

206. When they are asked to have fear of God, sinful pride prevents them from paying heed to such advice. It is enough for them to have hell as a terrible dwelling place.

207- بعضی از مردم (با ایمان و فداکار، همچون علی (ع) در «لیلة المبیت‏» به هنگام خفتن در جایگاه پیغمبر ص)، جان خود را به خاطر خشنودی خدا می‏فروشند; و خداوند نسبت به بندگان مهربان است. [تفسیر]

207. There are those among people who give their lives to seek God's pleasure. God is Affectionate to His servants

208- ای کسانی که ایمان آورده‏اید همگی در صلح و آشتی درآیید! و از گامهای شیطان، پیروی نکنید; که او دشمن آشکار شماست [تفسیر]

208. Believers, submit yourselves to the will of God as a whole. Do not follow the footsteps of Satan; he is your sworn enemy

209- و اگر بعد از این همه نشانه‏های روشن، که برای شما آمده است، لغزش کردید (و گمراه شدید)، بدانید (از چنگال عدالت خدا، فرار نتوانید کرد;) که خداوند، توانا و حکیم است. [تفسیر]

209. If you are seduced after you have received the authoritative guidance, know that God is Majestic and Wise.

210- آیا (پیروان فرمان شیطان، پس از این همه نشانه‏ها و برنامه‏های روشن) انتظار دارند که خداوند و فرشتگان، در سایه‏هائی از ابرها به سوی آنان بیایند (و دلایل تازه‏ای در اختیارشان بگذارند؟! با اینکه چنین چیزی محال است!) و همه چیز انجام شده، و همه کارها به سوی خدا بازمی‏گردد. [تفسیر]

210. Have they decided not to believe until God comes down in a shadow of clouds with the angels so that then the matter is settled? To God do all matters return.

211- از بنی اسرائیل بپرس: «چه اندازه نشانه‏های روشن به آنها دادیم؟» (ولی آنان، نعمتها و امکانات مادی و معنوی را که خداوند در اختیارشان گذاشته بود، در راه غلط به کار گرفتند.) و کسی که نعمت خدا را، پس از آن که به سراغش آمد، تبدیل کند (و در مسیر خلاف به کار گیرد، گرفتار عذاب شدید الهی خواهد شد) که خداوند شدید العقاب است. [تفسیر]

211. Muhammad), ask the children of Israel about how many visible miracles We had shown them. God is certainly stern in His retribution to those who change the bounty of God (His revelation), after having received His guidance.

212- زندگی دنیا برای کافران زینت داده شده است، از این‏رو افراد باایمان را (که گاهی دستشان تهی است)، مسخره می‏کنند; در حالی که پرهیزگاران در قیامت، بالاتر از آنان هستند; (چراکه ارزشهای حقیقی در آنجا آشکار می‏گردد، و صورت عینی به خود می‏گیرد;) و خداوند، هر کس را بخواهد بدون حساب روزی می‏دهد. [تفسیر]

212. The worldly life is made to seem attractive to the disbelievers who scoff at the faithful, but the pious, in the life hereafter, will have a position far above them. God grants sustenance (without account) to anyone He wants.

213- مردم (در آغاز) یک دسته بودند; (و تضادی در میان آنها وجود نداشت. بتدریج جوامع و طبقات پدید آمد و اختلافات و تضادهایی در میان آنها پیدا شد، در این حال) خداوند، پیامبران را برانگیخت; تا مردم را بشارت و بیم دهند و کتاب آسمانی، که به سوی حق دعوت می‏کرد، با آنها نازل نمود; تا در میان مردم، در آنچه اختلاف داشتند، داوری کند. (افراد باایمان، در آن اختلاف نکردند;) تنها (گروهی از) کسانی که کتاب را دریافت داشته بودند، و نشانه‏های روشن به آنها رسیده بود، به خاطر انحراف از حق و ستمگری، در آن اختلاف کردند. خداوند ، آنهایی را که ایمان آورده بودند، به حقیقت آنچه مورد اختلاف بود، به فرمان خودش، رهبری نمود. (اما افراد بی‏ایمان، همچنان در گمراهی و اختلاف، باقی ماندند.) و خدا، هر کس را بخواهد، به راه راست هدایت می‏کند. [تفسیر]

213. At one time all people were only one nation. God sent Prophets with glad news and warnings. He sent the Book with them for a genuine purpose to provide the people with the ruling about disputed matters among them. No one disputed this matter except those who had already received evidence before. Their dispute was only because of their own hostility. To deal with this dispute, God, through His will, sent guidance to the believers. God guides to the right path whomever He wants.

214- آیا گمان کردید داخل بهشت می‏شوید، بی‏آنکه حوادثی همچون حوادث گذشتگان به شما برسد؟! همانان که گرفتاریها و ناراحتیها به آنها رسید، و آن چنان ناراحت شدند که پیامبر و افرادی که ایمان آورده بودند گفتند: «پس یاری خدا کی خواهد آمد؟!» (در این هنگام، تقاضای یاری از او کردند، و به آنها گفته شد:) آگاه باشید، یاری خدا نزدیک است! [تفسیر]

214. Would you think that you could go to Paradise without experiencing the kind of suffering others have experienced before you? Distress and afflictions battered them until the Messenger and the believers said, "When will God send help?" Certainly God's help is near.

215- از تو سؤال می‏کنند چه چیز انفاق کنند؟ بگو: «هر خیر و نیکی (و سرمایه سودمند مادی و معنوی) که انفاق می‏کنید، باید برای پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و مستمندان و درماندگان در راه باشد.» و هر کار خیری که انجام دهید، خداوند از آن آگاه است.( لازم نیست تظاهر کنید، او می‏داند). [تفسیر]

215. They ask you what to spend for the cause of God. (Muhammad) tell them that whatever you spend, give it to your parents, the orphans, the destitute, and those who may be in urgent need of money whilst on a journey. Whatever good you do, God certainly is Aware of it.

216- جهاد در راه خدا، بر شما مقرر شد; در حالی که برایتان ناخوشایند است. چه بسا چیزی را خوش نداشته باشید، حال آن که خیر شما در آن است. و یا چیزی را دوست داشته باشید، حال آنکه شر شما در آن است. و خدا می‏داند، و شما نمی‏دانید. [تفسیر]

216. Fighting is made mandatory for you, but you dislike it. You may not like something which, in fact, is for your good and something that you may love, in fact, may be evil. God knows, but you do not know.

217- از تو، در باره جنگ کردن در ماه حرام، سؤال می‏کنند; بگو: «جنگ در آن، (گناهی) بزرگ است; ولی جلوگیری از راه خدا (و گرایش مردم به آیین حق) و کفر ورزیدن نسبت به او و هتک احترام مسجد الحرام، و اخراج ساکنان آن، نزد خداوند مهمتر از آن است; و ایجاد فتنه، (و محیط نامساعد، که مردم را به کفر، تشویق و از ایمان بازمی‏دارد) حتی از قتل بالاتر است. و مشرکان، پیوسته با شما می‏جنگند ، تا اگر بتوانند شما را از آیینتان برگردانند; ولی کسی که از آیینش برگردد ، و در حال کفر بمیرد، تمام اعمال نیک (گذشته) او، در دنیا و آخرت، برباد می‏رود; و آنان اهل دوزخند; و همیشه در آن خواهند بود. [تفسیر]

217. (Muhammad), they ask you about fighting in the sacred month. Tell them that it is a great sin. However, creating an obstacle in the way of God, disbelief in Him and the Sacred Mosque, and driving away the neighbors of the Sacred Mosque is an even greater sin in the sight of God: Disbelief in God is worse than committing murder. (The pagans) still try to fight you to make you give up your religion. The deeds in this life of those of you who give up their religion and who die disbelievers will be made void and in the life hereafter. These people will be the dwellers of Hell wherein they will remain forever.

218- کسانی که ایمان آورده و کسانی که هجرت کرده و در راه خدا جهاد نموده‏اند، آنها امید به رحمت پروردگار دارند و خداوند آمرزنده و مهربان است. [تفسیر]

218. The believers and the Emigrants from Mecca who fight for the cause of God, indeed have hope in receiving the mercy of God; God is All-forgiving and All-merciful.

219- در باره شراب و قمار از تو سؤال می‏کنند، بگو: «در آنها گناه و زیان بزرگی است; و منافعی (از نظر مادی) برای مردم در بردارد; (ولی) گناه آنها از نفعشان بیشتر است. و از تو می‏پرسند چه چیز انفاق کنند؟ بگو: از مازاد نیازمندی خود.» اینچنین خداوند آیات را برای شما روشن می‏سازد، شاید اندیشه کنید! [تفسیر]

219. (Muhammad), they ask you about wine and gambling. Tell them that there is great sin in them. Although they have benefits for men, the sin therein is far greater than the benefit. They ask you about what they should give for the cause of God. Tell them, "Let it be what you can spare." This is how God explains for you His guidance so that perhaps you will think

220- (تا اندیشه کنید) درباره دنیا و آخرت! و از تو در باره یتیمان سؤال می‏کنند، بگو: «اصلاح کار آنان بهتر است. و اگر زندگی خود را با زندگی آنان بیامیزید، (مانعی ندارد;) آنها برادر (دینی) شما هستند.» (و همچون یک برادر با آنها رفتار کنید!) خداوند، مفسدان را از مصلحان، بازمی‏شناسد. و اگر خدا بخواهد، شما را به زحمت می‏اندازد; (و دستور می‏دهد در عین سرپرستی یتیمان، زندگی و اموال آنها را بکلی از اموال خود، جدا سازید; ولی خداوند چنین نمی‏کند;) زیرا او توانا و حکیم است. [تفسیر]

220. about this life and the life hereafter. They ask you about the orphans. Tell them, "The best thing to do is what is for their good. They are your brethren if you would associate with them. God knows who is corrupt or a reformer. Had God wanted He would have brought upon you hardship. God is Majestic and All-wise.

221- و با زنان مشرک و بت‏پرست، تا ایمان نیاورده‏اند، ازدواج نکنید! (اگر چه جز به ازدواج با کنیزان، دسترسی نداشته باشید; زیرا) کنیز باایمان، از زن آزاد بت‏پرست، بهتر است; هر چند (زیبایی، یا ثروت، یا موقعیت او) شما را به شگفتی آورد. و زنان خود را به ازدواج مردان بت‏پرست، تا ایمان نیاورده‏اند، در نیاورید! (اگر چه ناچار شوید آنها را به همسری غلامان باایمان درآورید; زیرا) یک غلام باایمان، از یک مرد آزاد بت‏پرست، بهتر است; هر چند (مال و موقعیت و زیبایی او،) شما را به شگفتی آورد. آنها دعوت به سوی آتش می‏کنند; و خدا دعوت به بهشت و آمرزش به فرمان خود می‏نماید، و آیات خویش را برای مردم روشن می‏سازد; شاید متذکر شوند! [تفسیر]

221. Do not marry pagan women unless they believe in God. A believing slave girl is better than an idolater, even though the idolaters may attract you. Do not marry pagan men unless they believe in God. A believing slave is better than an idolater, even though the idolater may attract you. The pagans invite you to the fire, but God invites you to Paradise and forgiveness through His will. God shows His evidence to people so that they may take heed.

222- و از تو، در باره خون حیض سؤال می‏کنند، بگو: «چیز زیانبار و آلوده‏ای است; از این‏رو در حالت قاعدگی، از آنان کناره‏گیری کنید! و با آنها نزدیکی ننماید، تا پاک شوند! و هنگامی که پاک شدند، از طریقی که خدا به شما فرمان داده، با آنها آمیزش کنید! خداوند، توبه‏کنندگان را دوست دارد، و پاکان را (نیز) دوست دارد. [تفسیر]

222. They ask you about women's menses. Tell them, "It is an ailment. Avoid having carnal relations with them until their period is over." Then you may have carnal relations with them according to the rules of God. God loves those who repent and those who purify themselves.

223- زنان شما، محل بذرافشانی شما هستند; پس هر زمان که بخواهید، می‏توانید با آنها آمیزش کنید. و (سعی نمائید از این فرصت بهره گرفته، با پرورش فرزندان صالح) اثر نیکی برای خود، از پیش بفرستید! و از خدا بپرهیزید و بدانید او را ملاقات خواهید کرد و به مؤمنان، بشارت ده! [تفسیر]

223. Your wives are as fields for you. You may enter your fields from any place you want. Reserve something good for your souls (for the life hereafter). Have fear of God and know that you are going to meet Him. (Muhammad) give the glad news to the believers.

224- خدا را در معرض سوگندهای خود قرار ندهید! و برای اینکه نیکی کنید، و تقوا پیشه سازید، و در میان مردم اصلاح کنید (سوگند یاد ننمایید)! و خداوند شنوا و داناست. [تفسیر]

224. Do not swear by God not to do good things, or have piety, or make peace among people. God is All-hearing and All-knowing

225- خداوند شما را به خاطر سوگندهایی که بدون توجه یاد می‏کنید، مؤاخذه نخواهد کرد، اما به آنچه دلهای شما کسب کرده، (و سوگندهایی که از روی اراده و اختیار، یاد می‏کنید،) مؤاخذه می‏کند. و خداوند، آمرزنده و بردبار است. [تفسیر]

225. God will not take into account your inattentive oath. However, He will question you about what your hearts have gained. God is All-forgiving and Lenient.

226- کسانی که زنان خود را «ایلاء» می‏نمایند ( سوگند یاد می‏کنند که با آنها ، آمیزش‏جنسی ننمایند،) حق دارند چهار ماه انتظار بکشند. (و در ضمن این چهار ماه، وضع خود را با همسر خویش، از نظر ادامه زندگی یا طلاق، روشن سازند.) اگر (در این فرصت،) بازگشت کنند، (چیزی بر آنها نیست; زیرا) خداوند،آمرزنده و مهربان است. [تفسیر]

226. Those who swear by God not to ever have any carnal relations with their wives (will not be punished), if they decide to resume marital relations again within four months. God is All-forgiving and All-merciful

227- و اگر تصمیم به جدایی گرفتند، (آن هم با شرایطش مانعی ندارد;) خداوند شنوا و داناست. [تفسیر]

227. If they choose divorce, God is All-hearing and All-knowing.

228- زنان مطلقه، باید به مدت سه مرتبه عادت ماهانه دیدن (و پاک شدن) انتظار بکشند! ( عده نگه دارند) و اگر به خدا و روز رستاخیز، ایمان دارند، برای آنها حلال نیست که آنچه را خدا در رحمهایشان آفریده، کتمان کنند. و همسرانشان، برای بازگرداندن آنها (و از سرگرفتن زندگی زناشویی) در این مدت، (از دیگران) سزاوارترند; در صورتی که (براستی) خواهان اصلاح باشند. و برای آنان، همانند وظایفی که بر دوش آنهاست، حقوق شایسته‏ای قرار داده شده; و مردان بر آنان برتری دارند; و خداوند توانا و حکیم است. [تفسیر]

228. The divorced women must wait up to three menstrual cycles before another marriage. If they believe in God and the Day of Judgment, it is not lawful for them to hide what God has created in their wombs. Within their waiting period their husbands have the right to resume marital relations, if they want reconciliation. Women have benefits as well as responsibilities. Men have a status above women. God is Majestic and Wise.

229- طلاق، (طلاقی که رجوع و بازگشت دارد،) دو مرتبه است; (و در هر مرتبه،) باید به طور شایسته همسر خود را نگاهداری کند (و آشتی نماید)، یا با نیکی او را رها سازد (و از او جدا شود). و برای شما حلال نیست که چیزی از آنچه به آنها داده‏اید، پس بگیرید; مگر اینکه دو همسر، بترسند که حدود الهی را برپا ندارند. اگر بترسید که حدود الهی را رعایت نکنند، مانعی برای آنها نیست که زن، فدیه و عوضی بپردازد (و طلاق بگیرد). اینها حدود و مرزهای الهی است; از آن، تجاوز نکنید! و هر کس از آن تجاوز کند، ستمگر است. [تفسیر]

229. A marital relation can only be resumed after the first and second divorce, otherwise it must be continued with fairness or terminated with kindness. It is not lawful for you to take back from women what you have given them unless you are afraid of not being able to observe God's law. In this case, it would be no sin for her to pay a ransom to set herself free from the bond of marriage. These are the laws of God. Do not transgress against them; those who do so are unjust.

230- اگر (بعد از دو طلاق و رجوع، بار دیگر) او را طلاق داد، از آن به بعد، زن بر او حلال نخواهد بود; مگر اینکه همسر دیگری انتخاب کند (و با او، آمیزش‏جنسی نماید. در این صورت،) اگر (همسر دوم) او را طلاق گفت، گناهی ندارد که بازگشت کنند; (و با همسر اول، دوباره ازدواج نماید;) در صورتی که امید داشته باشند که حدود الهی را محترم میشمرند. اینها حدود الهی است که (خدا) آن را برای گروهی که آگاهند، بیان می‏نماید. [تفسیر]

230. After a divorce for the third time, it is not lawful for the husband to resume marital relations with her or remarry her until she has been married and divorced by another husband. In that case, there is no sin for the former husband to marry her if they (both) think that they can abide by the law. These are the laws of God. He explains them for the people of knowledge.

231- و هنگامی که زنان را طلاق دادید، و به آخرین روزهای «عده‏» رسیدند، یا به طرز صحیحی آنها را نگاه دارید (و آشتی کنید)، و یا به طرز پسندیده‏ای آنها را رها سازید! و هیچ‏گاه به خاطر زیان رساندن و تعدی کردن، آنها را نگاه ندارید! و کسی که چنین کند، به خویشتن ستم کرده است. (و با این اعمال، و سوء استفاده از قوانین الهی،) آیات خدا را به استهزا نگیرید! و به یاد بیاورید نعمت خدا را بر خود، و کتاب آسمانی و علم و دانشی که بر شما نازل کرده، و شما را با آن، پند می‏دهد! و از خدا بپرهیزید! و بدانید خداوند از هر چیزی آگاه است (و از نیات کسانی که از قوانین او، سوء استفاده می‏کنند، با خبر است)! [تفسیر]

231. When you divorce your wives and their waiting period has almost ended, you may resume marital relations with honor or leave them with kindness. Do not force them to live with you in suffering to satisfy your hostility. Whoever commits such transgressions, he has only harmed himself. Do not make jest of God's words. Remember the favors that God has done to you and the Book and wisdom He has revealed for your guidance. Have fear of God and know that God has knowledge of all things.

232- و هنگامی که زنان را طلاق دادید و عده خود را به پایان رساندند، مانع آنها نشوید که با همسران (سابق) خویش، ازدواج کنند! اگر در میان آنان، به طرز پسندیده‏ای تراضی برقرار گردد. این دستوری است که تنها افرادی از شما، که ایمان به خدا و روز قیامت دارند، از آن، پند می‏گیرند (و به آن، عمل می‏کنند). این (دستور)، برای رشد (خانواده‏های)شما مؤثرتر، و برای شستن آلودگیها مفیدتر است; و خدا می‏داند و شما نمی‏دانید. [تفسیر]

232. When the waiting period of the divorced women has ended, you (her relatives) must not prevent them from marrying their (previous) husbands again if they might reach an honorable agreement. This is an advice for those of you who believe in God and the Day of Judgment. It is the most beneficial and pure way of treating each other. God knows but you do not know.

233- مادران، فرزندان خود را دو سال تمام، شیر می‏دهند. (این) برای کسی است که بخواهد دوران شیرخوارگی را تکمیل کند. و بر آن کس که فرزند برای او متولد شده ( پدر)، لازم است خوراک و پوشاک مادر را به طور شایسته (در مدت شیر دادن بپردازد; حتی اگر طلاق گرفته باشد.) هیچ کس موظف به بیش از مقدار توانایی خود نیست! نه مادر (به خاطر اختلاف با پدر) حق ضرر زدن به کودک را دارد، و نه پدر. و بر وارث او نیز لازم است این کار را انجام دهد ( هزینه مادر را در دوران شیرخوارگی تامین نماید). و اگر آن دو، با رضایت یکدیگر و مشورت، بخواهند کودک را (زودتر) از شیر بازگیرند، گناهی بر آنها نیست. و اگر (با عدم توانایی، یا عدم موافقت مادر) خواستید دایه‏ای برای فرزندان خود بگیرید، گناهی بر شما نیست; به شرط اینکه حق گذشته مادر را به طور شایسته بپردازید. و از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید! و بدانید خدا، به آنچه انجام می‏دهید، بیناست! [تفسیر]

233. Mothers will breast feed their babies for two years if the fathers want them to complete this term. The father has to pay them reasonable expenses. No soul is responsible for what is beyond its ability. None of the parents should suffer any loss from the other because of the baby. The heirs are responsible to look after the children of a deceased. It is no sin for the parents to have a mutual agreement about weaning the baby. There is no sin in hiring a woman to breast feed your children for a reasonable payment. Have fear of God and know that God is well aware of what you do.

234- و کسانی که از شما می‏میرند و همسرانی باقی می‏گذارند، باید چهار ماه و ده روز، انتظار بکشند (و عده نگه دارند)! و هنگامی که به آخر مدتشان رسیدند، گناهی بر شما نیست که هر چه می‏خواهند، در باره خودشان به طور شایسته انجام دهند (و با مرد دلخواه خود، ازدواج کنند). و خدا به آنچه عمل می‏کنید، آگاه است. [تفسیر]

234. The wives of those of you who die have to wait for a period of four months and ten days. After this appointed time, it is no sin for the relatives of the deceased to let the widows do what is reasonable. God knows well what you do.

235- و گناهی بر شما نیست که به طور کنایه، (از زنانی که همسرانشان مرده‏اند) خواستگاری کنید، و یا در دل تصمیم بر این کار بگیرید (بدون اینکه آن را اظهار کنید). خداوند می‏دانست شما به یاد آنها خواهید افتاد; (و با خواسته طبیعی شما به شکل معقول، مخالف نیست;) ولی پنهانی با آنها قرار زناشویی نگذارید، مگر اینکه به طرز پسندیده‏ای (به طور کنایه) اظهار کنید! (ولی در هر حال،) اقدام به ازدواج ننمایید، تا عده آنها سرآید! و بدانید خداوند آنچه را در دل دارید، می‏داند! از مخالفت او بپرهیزید! و بدانید خداوند، آمرزنده و بردبار است (و در مجازات بندگان، عجله نمی‏کند)! [تفسیر]

235. It is not a sin if you make an indirect marriage proposal or have such an intention in your hearts. God knows that you will cherish their memories in your hearts. Do not have secret dates unless you behave lawfully. Do not decide for a marriage before the appointed time is over. Know that God knows what is in your hearts. Have fear of Him and know that He is All-forgiving and All-merciful.

236- اگر زنان را قبل از آمیزش‏جنسی یا تعیین مهر، (به عللی) طلاق دهید، گناهی بر شما نیست. (و در این موقع،) آنها را (با هدیه‏ای مناسب،) بهره‏مند سازید! آن کس که توانایی دارد، به اندازه تواناییش، و آن کس که تنگدست است، به اندازه خودش، هدیه‏ای شایسته (که مناسب حال دهنده و گیرنده باشد) بدهد! و این بر نیکوکاران، الزامی است. [تفسیر]

236. Also, it is not a sin if you divorce your wives before the consummation of the marriage or the fixing of the dowry. But the dowry will be due from a husband whether he is rich or poor. It is payable in a reasonable amount according to the husband's financial ability. This is an obligation for the righteous ones.

237- و اگر آنان را، پیش از آن که با آنها تماس بگیرید و (آمیزش‏جنسی کنید) طلاق دهید، در حالی که مهری برای آنها تعیین کرده‏اید، (لازم است) نصف آنچه را تعیین کرده‏اید (به آنها بدهید) مگر اینکه آنها (حق خود را) ببخشند; یا (در صورتی که صغیر و سفیه باشند، ولی آنها، یعنی) آن کس که گره ازدواج به دست اوست، آن را ببخشد. و گذشت کردن شما (و بخشیدن تمام مهر به آنها) به پرهیزکاری نزدیکتر است، و گذشت و نیکوکاری را در میان خود فراموش نکنید، که خداوند به آنچه انجام می‏دهید، بیناست! [تفسیر]

237. If you divorce your wives before the consummation of the marriage and the amount of dowry has been fixed, pay your wives half of the amount of their dowry unless she or her guardians drop their demand for payment. To drop such a demand is closer to piety. Be generous to each other. God is Well-Aware of what you do.

238- در انجام همه نمازها، (به خصوص) نماز وسطی ( نماز ظهر) کوشا باشید! و از روی خضوع و اطاعت، برای خدا بپاخیزید! [تفسیر]

238. Pay due attention to your prayers, especially the middle prayer and stand up while praying, in obedience to God

239- و اگر (به خاطر جنگ، یا خطر دیگری) بترسید، (نماز را) در حال پیاده یا سواره انجام دهید! اما هنگامی که امنیت خود را بازیافتید، خدا را یاد کنید! ( نماز را به صورت معمولی بخوانید!) همان‏گونه که خداوند، چیزهایی را که نمی‏دانستید، به شما تعلیم داد. [تفسیر]

239. In an emergency you may say your prayers while walking or riding; but when you are safe, remember God, as He has taught you what you did not know before.

240- و کسانی که از شما در آستانه مرگ قرارمی‏گیرند و همسرانی از خود به‏جا می‏گذارند، باید برای همسران خود وصیت کنند که تا یک سال، آنها را (با پرداختن هزینه زندگی) بهره‏مند سازند; به شرط اینکه آنها (از خانه شوهر) بیرون نروند (و اقدام به ازدواج مجدد نکنند). و اگر بیرون روند، (حقی در هزینه ندارند; ولی) گناهی بر شما نیست نسبت به آنچه در باره خود، به طور شایسته انجام می‏دهند. و خداوند، توانا و حکیم است. [تفسیر]

240. Those who are about to die and leave widows behind should bequeath for their wives the expenses of one year's maintenance. The widows must not be expelled from the house for up to one year. It is no sin for the relatives of the deceased to permit the widows to leave the house before the appointed time and do what is reasonable. God is Majestic and Wise.

241- و برای زنان مطلقه، هدیه مناسبی لازم است (که از طرف شوهر، پرداخت گردد). این، حقی است بر مردان پرهیزکار.

241. The divorced women have the right to receive reasonable provisions. It is an obligation for the pious

242- این چنین، خداوند آیات خود را برای شما شرح می‏دهد; شاید اندیشه کنید! [تفسیر]

242. Thus does God explain His revelations to you so that perhaps you will have understanding.

243- آیا ندیدی جمعیتی را که از ترس مرگ، از خانه‏های خود فرار کردند؟ و آنان، هزارها نفر بودند (که به بهانه بیماری طاعون، از شرکت در میدان جهاد خودداری نمودند). خداوند به آنها گفت: بمیرید! (و به همان بیماری، که آن را بهانه قرار داده بودند، مردند.) سپس خدا آنها را زنده کرد; (و ماجرای زندگی آنها را درس عبرتی برای آیندگان قرار داد.) خداوند نسبت به بندگان خود احسان می‏کند; ولی بیشتر مردم، شکر (او را) بجا نمی‏آورند. [تفسیر]

243. (Muhammad), consider the thousands who left their homes for fear of death, who were then caused by God to die and brought back to life. God is generous to men but most people are not grateful.

244- و در راه خدا، پیکار کنید! و بدانید خداوند، شنوا و داناست. [تفسیر]

244. Fight for the cause of God and know that God is All-hearing and All-knowing.

245- کیست که به خدا «قرض الحسنه‏ای‏» دهد، (و از اموالی که خدا به او بخشیده، انفاق کند،) تا آن را برای او، چندین برابر کند؟ و خداوند است (که روزی بندگان را) محدود یا گسترده می‏سازد; (و انفاق، هرگز باعث کمبود روزی آنها نمی‏شود). و به سوی او باز می‏گردید (و پاداش خود را خواهید گرفت). [تفسیر]

245. One who generously lends to God will be paid back in many multiples of the loan. It is God who reduces and expands things and to Him you will all return.

246- آیا مشاهده نکردی جمعی از بنی اسرائیل را بعد از موسی، که به پیامبر خود گفتند: «زمامدار (و فرماندهی) برای ما انتخاب کن! تا (زیر فرمان او) در راه خدا پیکار کنیم. پیامبر آنها گفت: س‏خ‏للّهشاید اگر دستور پیکار به شما داده شود، (سرپیچی کنید، و) در راه خدا، جهاد و پیکار نکنید!» گفتند: «چگونه ممکن است در راه خدا پیکار نکنیم، در حالی که از خانه‏ها و فرزندانمان رانده شده‏ایم، (و شهرهای ما به وسیله دشمن اشغال، و فرزندان ما اسیر شده‏اند)؟!; س‏ذللّه اما هنگامی که دستور پیکار به آنها داده شد، جز عده کمی از آنان، همه سرپیچی کردند. و خداوند از ستمکاران، آگاه است. [تفسیر]

246. (Muhammad), remember that group of the Israelites after Moses who demanded a Prophet of their own to appoint a king for them who would lead them in the fight for the cause of God. Their Prophet then said, "What if you are ordered to fight and you disobey?" They said, "Why should we not fight for the cause of God when we and our sons have been expelled from our homes?" However, when they were ordered to fight, all refused except a few among them. God knows well the unjust.

247- و پیامبرشان به آنها گفت: «خداوند (×طالوت×) را برای زمامداری شما مبعوث (و انتخاب) کرده است.» گفتند: «چگونه او بر ما حکومت کند، با اینکه ما از او شایسته‏تریم، و او ثروت زیادی ندارد؟!» گفت: «خدا او را بر شما برگزیده، و او را در علم و (قدرت) جسم، وسعت بخشیده است. خداوند، ملکش را به هر کس بخواهد، می‏بخشد; و احسان خداوند، وسیع است; و (از لیاقت افراد برای منصب‏ها) آگاه است.» [تفسیر]

247. Their Prophet said, "God has appointed Saul as a king for you." They replied, "How can he dominate us when we deserve more to be king than he. Besides, he does not have abundant wealth." Their Prophet said, "God has chosen him as your ruler and has given him physical power and knowledge. God grants His authority to anyone whom He wants. God is Provident and All-knowing.

248- و پیامبرشان به آنها گفت: «نشانه حکومت او، این است که (×صندوق عهد×) به سوی شما خواهد آمد. (همان صندوقی که) در آن، آرامشی از پروردگار شما، و یادگارهای خاندان موسی و هارون قرار دارد; در حالی که فرشتگان، آن را حمل می‏کنند. در این موضوع، نشانه‏ای (روشن) برای شماست; اگر ایمان داشته باشید.» [تفسیر]

248. Their Prophet further told them, "As the evidence of his authority, he will bring to you the Ark which will be a comfort to you from your Lord and a legacy of the household of Moses and Aaron. It will be carried by the angels. This is the evidence for you if you have faith."

249- و هنگامی که طالوت (به فرماندهی لشکر بنی اسرائیل منصوب شد، و) سپاهیان را با خود بیرون برد، به آنها گفت: «خداوند، شما را به وسیله یک نهر آب، آزمایش می‏کند; آنها (که به هنگام تشنگی،) از آن بنوشند، از من نیستند; و آنها که جز یک پیمانه با دست خود، بیشتر از آن نخورند، از من هستند» جز عده کمی، همگی از آن آب نوشیدند. سپس هنگامی که او، و افرادی که با او ایمان آورده بودند، (و از بوته آزمایش، سالم به‏در آمدند،) از آن نهر گذشتند، (از کمی نفرات خود، ناراحت شدند; و عده‏ای) گفتند: «امروز، ما توانایی مقابله با (×جالوت×) و سپاهیان او را نداریم.» اما آنها که می‏دانستند خدا را ملاقات خواهند کرد (و به روز رستاخیز، ایمان داشتند) گفتند: «چه بسیار گروه‏های کوچکی که به فرمان خدا، بر گروه‏های عظیمی پیروز شدند!» و خداوند، با صابران و استقامت‏کنندگان) است. [تفسیر]

249. When Saul set forth with the army he said, "God will test you with a river. Those who drink its water will not be of my people and those who do not even taste the water or who only taste some of it from within the hollow of their hand, will be my friends. They all drank the water except a few of them. When Saul and those who believed in him crossed the river, his people said, "We do not have the strength to fight against Goliath and his army." Those who thought that they would meet God said, "How often, with God's permission, have small groups defeated the large ones?" God is with those who exercise patience.

250- و هنگامی که در برابر (×جالوت×) و سپاهیان او قرارگرفتند گفتند: «پروردگارا! پیمانه شکیبایی و استقامت را بر ما بریز! و قدمهای ما را ثابت بدار! و ما را بر جمعیت کافران، پیروز بگردان! [تفسیر]

250. Advancing towards Goliath and his army, they prayed to God for patience, steadfastness in battle, and for victory over the unbelievers

251- ج832(152)سپس به فرمان خدا، آنها سپاه دشمن را به هزیمت واداشتند. و «داوود» (نوجوان نیرومند و شجاعی که در لشکر «طالوت‏» بود)، «جالوت‏» را کشت; و خداوند، حکومت و دانش را به او بخشید; و از آنچه می‏خواست به او تعلیم داد. و اگر خداوند، بعضی از مردم را به وسیله بعضی دیگر دفع نمی‏کرد، زمین را فساد فرامی‏گرفت، ولی خداوند نسبت به جهانیان، لطف و احسان دارد. [تفسیر]

251. They defeated their enemy through God's will. David slew Goliath and God granted David the kingdom and wisdom and also taught him whatever He wanted. Had God not made one group of people repel the other, the earth would have become full of corruption, but God is generous to His creatures.

252- اینها، آیات خداست که به حق، بر تو می‏خوانیم; و تو از رسولان (ما) هستی. [تفسیر]

252. (Muhammad), these are the revelations which We recite to you for a genuine purpose. Certainly you are one of Our Messengers.

253- بعضی از آن رسولان را بر بعضی دیگر برتری دادیم; برخی از آنها، خدا با او سخن می‏گفت; و بعضی را درجاتی برتر داد; و به عیسی بن مریم، نشانه‏های روشن دادیم; و او را با «روح القدس س‏ذللّه تایید نمودیم; (ولی فضیلت و مقام آن پیامبران، مانع اختلاف امتها نشد.) و اگر خدا می‏خواست، کسانی که بعد از آنها بودند، پس از آن همه نشانه‏های روشن که برای آنها آمد، جنگ و ستیز نمی‏کردند; (اما خدا مردم را مجبور نساخته; و آنها را در پیمودن راه سعادت، آزاد گذارده است;) ولی این امتها بودند که با هم اختلاف کردند; بعضی ایمان آوردند و بعضی کافر شدند; (و جنگ و خونریزی بروز کرد. و باز) اگر خدا می‏خواست، با هم پیکار نمی‏کردند; ولی خداوند، آنچه را می‏خواهد، (از روی حکمت) انجام می‏دهد (و هیچ‏کس را به قبول چیزی مجبور نمی‏کند). [تفسیر]

253. We gave some of Our Messengers preference over others. To some of them God spoke and He raised the rank of some others. We gave authoritative proofs to Jesus, son of Mary, and supported him by the Holy Spirit. Had God wanted, the generations who lived after those Messengers would not have fought each other after the authority had come to them. But they differed among themselves, some of them believed in the authority and others denied it. They would not have fought each other had God wanted, but God does as He wills.

254- ای کسانی که ایمان آورده‏اید! از آنچه به شما روزی داده‏ایم، انفاق کنید! پیش از آنکه روزی فرا رسد که در آن، نه خرید و فروش است (تا بتوانید سعادت و نجات از کیفر را برای خود خریداری کنید)، و نه دوستی (و رفاقتهای مادی سودی دارد)، و نه شفاعت; (زیرا شما شایسته شفاعت نخواهید بود.) و کافران، خود ستمگرند; (هم به خودشان ستم می‏کنند، هم به دیگران). [تفسیر]

254. Believers, out of what We have given you, spend for the cause of God before the coming of the day when there will be no trading, no friendship, and no intercession. Those who deny the Truth are unjust.

255- هیچ معبودی نیست جز خداوند یگانه زنده، که قائم به ذات خویش است، و موجودات دیگر، قائم به اوهستند; هیچگاه خواب سبک و سنگینی او را فرانمی‏گیرد; (و لحظه‏ای از تدبیر جهان هستی، غافل نمی‏ماند;) آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، از آن اوست; کیست که در نزد او، جز به فرمان او شفاعت کند؟! (بنابراین، شفاعت شفاعت‏کنندگان، برای آنها که شایسته شفاعتند، از مالکیت مطلقه او نمی‏کاهد.) آنچه را در پیش روی آنها ( بندگان) و پشت سرشان است می‏داند; (و گذشته و آینده، در پیشگاه علم او، یکسان است.) و کسی از علم او آگاه نمی‏گردد; جز به مقداری که او بخواهد. (اوست که به همه چیز آگاه است; و علم و دانش محدود دیگران، پرتوی از علم بی‏پایان و نامحدود اوست.) تخت (حکومت) او، آسمانها و زمین را دربرگرفته; و نگاهداری آن دو ( آسمان و زمین )، او را خسته نمیکند. بلندی مقام و عظمت، مخصوص اوست. [تفسیر]

255. God exists. There is no God but He, the Everlasting and the Guardian of life. Drowsiness or sleep do not seize him. To Him belongs all that is in the heavens and the earth. No one can intercede with Him for others except by His permission. He knows about people's present and past. No one can grasp anything from His knowledge besides what He has permitted them to grasp. The heavens and the earth are under His dominion. He does not experience fatigue in preserving them both. He is the Highest and the Greatest.

256- در قبول دین، اکراهی نیست. (زیرا) راه درست از راه انحرافی، روشن شده است. بنابر این، کسی که به طاغوت ( بت و شیطان، و هر موجود طغیانگر) کافر شود و به خدا ایمان آورد، به دستگیره محکمی چنگ زده است، که گسستن برای آن نیست. و خداوند، شنوا و داناست. [تفسیر]

256. There is no compulsion in religion. Certainly, right has become clearly distinct from wrong. Whoever rejects the devil and believes in God has firmly taken hold of a strong handle that never breaks. God is All-hearing and knowing

257- خداوند، ولی و سرپرست کسانی است که ایمان آورده‏اند; آنها را از ظلمتها،به سوی نور بیرون می‏برد. (اما) کسانی که کافر شدند، اولیای آنها طاغوتها هستند; که آنها را از نور، به سوی ظلمتها بیرون می‏برند; آنها اهل آتشند و همیشه در آن خواهند ماند. [تفسیر]

257. God is the Guardian of the believers and it is He who takes them out of darkness into light. The Devil is the guardian of those who deny the Truth and he leads them from light to darkness. These are the dwellers of hell wherein they will live forever.

258- آیا ندیدی (و آگاهی نداری از) کسی ( نمرود) که با ابراهیم در باره پروردگارش محاجه و گفتگو کرد؟ زیرا خداوند به او حکومت داده بود; (و بر اثر کمی ظرفیت، از باده غرور سرمست شده بود;) هنگامی که ابراهیم گفت: «خدای من آن کسی است که زنده می‏کند و می‏میراند.» او گفت: س‏خ‏للّهمن نیز زنده می‏کنم و می‏میرانم!» (و برای اثبات این کار و مشتبه‏ساختن بر مردم دستور داد دو زندانی را حاضر کردند، فرمان آزادی یکی و قتل دیگری را داد) ابراهیم گفت: س‏خ‏للّهخداوند، خورشید را از افق مشرق می‏آورد; (اگر راست می‏گویی که حاکم بر جهان هستی تویی،) خورشید را از مغرب بیاور!» (در اینجا) آن مرد کافر، مبهوت و وامانده شد. و خداوند، قوم ستمگر را هدایت نمی‏کند. [تفسیر]

258. (Muhammad), have you heard about the one who argued with Abraham about his Lord for His granting him authority? Abraham said, "It is only my Lord who gives life and causes things to die." His opponent said, "I also can give life and make things die." Abraham said, "God causes the sun to come up from the East. You make it come from the West." Thus the unbeliever was confounded. God does not guide the unjust people.

259- یا همانند کسی که از کنار یک آبادی (ویران شده) عبور کرد، در حالی که دیوارهای آن، به روی سقفها فرو ریخته بود، (و اجساد و استخوانهای اهل آن، در هر سو پراکنده بود; او با خود) گفت: «چگونه خدا اینها را پس از مرگ، زنده می‏کند؟!» (در این هنگام،) خدا او را یکصد سال میراند; سپس زنده کرد; و به او گفت: «چه‏قدر درنگ کردی؟» گفت: «یک روز; یا بخشی از یک روز.» فرمود: «نه، بلکه یکصد سال درنگ کردی! نگاه کن به غذا و نوشیدنی خود (که همراه داشتی، با گذشت سالها) هیچ‏گونه تغییر نیافته است! (خدایی که یک چنین مواد فاسدشدنی را در طول این مدت، حفظ کرده، بر همه چیز قادر است!) ولی به الاغ خود نگاه کن (که چگونه از هم متلاشی شده! این زنده شدن تو پس از مرگ، هم برای اطمینان خاطر توست، و هم) برای اینکه تو را نشانه‏ای برای مردم (در مورد معاد) قرار دهیم. (اکنون) به استخوانها(ی مرکب سواری خود نگاه کن که چگونه آنها را برداشته، به هم پیوند می‏دهیم، و گوشت بر آن می‏پوشانیم!» هنگامی که (این حقایق) بر او آشکار شد، گفت: «می‏دانم خدا بر هر کاری توانا است‏». [تفسیر]

259. (Or have you heard) of the one who, on passing through an empty and ruined town, said, "When will God bring it to life?" God caused him to die and brought him back to life after a hundred years and then asked him, "How long have you been here?" He replied, "One day or part of a day." The Lord said, "No, you have been here for one hundred years. Look at your food and drink. They have not yet decayed. But look at your donkey and its bones. To make your case evidence (of the Truth) for the people, see how we bring the bones together and cover them with flesh." When he learned the whole story, he said, "Now I know that God has power over all things."

260- و (به خاطر بیاور) هنگامی را که ابراهیم گفت: «خدایا! به من نشان بده چگونه مردگان را زنده می‏کنی؟» فرمود: «مگر ایمان نیاورده‏ای؟!» عرض کرد: «آری، ولی می‏خواهم قلبم آرامش یابد. س‏ذللّه فرمود: «در این صورت، چهار نوع از مرغان را انتخاب کن! و آنها را (پس از ذبح کردن،) قطعه قطعه کن (و در هم بیامیز)! سپس بر هر کوهی، قسمتی از آن را قرار بده، بعد آنها را بخوان، به سرعت به سوی تو می‏آیند! و بدان خداوند قادر و حکیم است; (هم از ذرات بدن مردگان آگاه است، و هم توانایی بر جمع آنها دارد)». [تفسیر]

260. When Abraham prayed, "Lord, show me how you bring the dead back to life," the Lord said, "Do you not yet believe?" Abraham replied, "I believe but want more confidence for my heart." God told him, "Take four birds, induce them to come to you, cut and scatter their bodies leaving parts on every mountain top, then call them and they will swiftly come to you." Know that God is Majestic and Wise.

261- کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق می‏کنند، همانند بذری هستند که هفت خوشه برویاند; که در هر خوشه، یکصد دانه باشد; و خداوند آن را برای هر کس بخواهد (و شایستگی داشته باشد)، دو یا چند برابر می‏کند; و خدا (از نظر قدرت و رحمت،) وسیع، و (به همه چیز) داناست. [تفسیر]

261. Spending money for the cause of God is as the seed from which seven ears may grow, each bearing one hundred grains. God gives in multiples to those whom He wants. God is Munificent and All-knowing.

262- کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق می‏کنند، سپس به دنبال انفاقی که کرده‏اند، منت نمی‏گذارند و آزاری نمی‏رسانند، پاداش آنها نزد پروردگارشان (محفوظ) است; و نه ترسی دارند، و نه غمگین می‏شوند. [تفسیر]

262. Those who spend their property for the cause of God and do not make the recipient feel obliged or insulted shall receive their reward from God. They will have no fear nor will they be grieved

263- گفتار پسندیده (در برابر نیازمندان)، و عفو (و گذشت از خشونتهای آنها)، از بخششی که آزاری به دنبال آن باشد، بهتر است; و خداوند، بی‏نیاز و بردبار است. [تفسیر]

263. Instructive words and forgiveness are better than charity that may cause an insult to the recipient. God is Rich and Forbearing.

264- ای کسانی که ایمان آورده‏اید! بخششهای خود را با منت و آزار، باطل نسازید! همانند کسی که مال خود را برای نشان دادن به مردم، انفاق می‏کند; و به خدا و روز رستاخیز، ایمان نمی‏آورد; (کار او) همچون قطعه سنگی است که بر آن، (قشر نازکی از) خاک باشد; (و بذرهایی در آن افشانده شود;) و رگبار باران به آن برسد، (و همه خاکها و بذرها را بشوید،) و آن را صاف (و خالی از خاک و بذر) رها کند. آنها از کاری که انجام داده‏اند، چیزی به دست نمی‏آورند; و خداوند، جمعیت کافران را هدایت نمی‏کند. [تفسیر]

264. Believers, do not make your charities fruitless by reproachfully reminding the recipient of your favor or making them feel insulted, like the one who spends his property to show off and who has no faith in God or belief in the Day of Judgment. The example of his deed is as though some soil has gathered on a rock and after a rain fall it turns hard and barren. Such people can not benefit from what they have earned. God does not guide the unbelievers.

265- و (کار) کسانی که اموال خود را برای خشنودی خدا، و تثبیت (ملکات انسانی در) روح خود، انفاق می‏کنند، همچون باغی است که در نقطه بلندی باشد، و بارانهای درشت به آن برسد، (و از هوای آزاد و نور آفتاب، به حد کافی بهره گیرد،) و میوه خود را دو چندان دهد (که همیشه شاداب و با طراوت است.) و خداوند به آنچه انجام می‏دهید، بیناست. [تفسیر]

265. The example of those who spend their property to please God out of their firm and sincere intention is as the garden on a fertile land which, after a heavy rainfall or even a drizzle, yields double produce. God is Well-Aware of what you do.

266- آیا کسی از شما دوست دارد که باغی از درختان خرما و انگور داشته باشد که از زیر درختان آن، نهرها بگذرد، و برای او در آن (باغ)، از هر گونه میوه‏ای وجود داشته باشد، در حالی که به سن پیری رسیده و فرزندانی (کوچک و) ضعیف دارد; (در این هنگام،) گردبادی (کوبنده)، که در آن آتش (سوزانی) است، به آن برخورد کند و شعله‏ور گردد و بسوزد؟! (همین‏طور است حال کسانی که انفاقهای خود را، با ریا و منت و آزار، باطل می‏کنند.) این چنین خداوند آیات خود را برای شما آشکار می‏سازد; شاید بیندیشید (و با اندیشه، راه حق را بیابید)! [تفسیر]

266. (What do you think of the case) of one of you who wishes to have a garden of palm-trees and grapes with water flowing therein and producing all kinds of fruits, especially if he is well advanced in age and has weak children who need support, and then a hurricane with fire in it strikes the garden and burns it to the ground? This is how God explains to you His evidence so that you may think.

267- ای کسانی که ایمان آورده‏اید! از قسمتهای پاکیزه اموالی که (از طریق تجارت) به دست آورده‏اید، و از آنچه از زمین برای شما خارج ساخته‏ایم (از منابع و معادن و درختان و گیاهان)، انفاق کنید! و برای انفاق، به سراغ قسمتهای ناپاک نروید در حالی که خود شما، (به هنگام پذیرش اموال،) حاضر نیستید آنها را بپذیرید; مگر از روی اغماض و کراهت! و بدانید خداوند، بی‏نیاز و شایسته ستایش است. [تفسیر]

267. Believers, spend for the cause of God from the good things that you earn and from what we have made the earth yield for you. Do not even think of spending for the cause of God worthless things that you yourselves would be reluctant to accept. Know that God is Self-sufficient and Glorious.

268- شیطان، شما را (به هنگام انفاق،) وعده فقر و تهیدستی می‏دهد; و به فحشا (و زشتیها) امر می‏کند; ولی خداوند وعده «آمرزش‏» و «فزونی‏» به شما می‏دهد; و خداوند، قدرتش وسیع، و (به هر چیز) داناست. (به همین دلیل، به وعده‏های خود، وفا می‏کند.) [تفسیر]

268. Satan threatens you with poverty and commands you to commit sin. God promises you forgiveness and favors. God is Munificent and All-knowing

269- (خدا) دانش و حکمت را به هر کس بخواهد (و شایسته بداند) می‏دهد; و به هر کس دانش داده شود، خیر فراوانی داده شده است. و جز خردمندان، (این حقایق را درک نمی‏کنند، و) متذکر نمی‏گردند. [تفسیر]

269. God gives wisdom to anyone whom He wants. Whoever is given wisdom, certainly, has received much good. Only people of reason can grasp this

270- و هر چیز را که انفاق می‏کنید، یا (اموالی را که) نذر کرده‏اید (در راه‏خدا انفاق کنید)، خداوند آنها را می‏داند. و ستمگران یاوری ندارند. [تفسیر]

270. God knows all about whatever you spend for His cause or any vows that you make. The unjust people have no helper.

271- اگر انفاقها را آشکار کنید، خوب است! و اگر آنها را مخفی ساخته و به نیازمندان بدهید، برای شما بهتر است! و قسمتی از گناهان شما را می‏پوشاند; (و در پرتو بخشش در راه خدا، بخشوده خواهید شد.) و خداوند به آنچه انجام می‏دهید، آگاه است. [تفسیر]

271. It is not bad to give alms in public. However if you give them privately to the poor, it would be better for you and an expiation for some of your sins. God is Well-Aware of what you do.

272- هدایت آنها (به‏طور اجبار،) بر تو نیست; (بنابر این، ترک انفاق به غیر مسلمانان، برای اجبار به اسلام، صحیح نیست;) ولی خداوند، هر که را بخواهد (و شایسته بداند)، هدایت می‏کند. و آنچه را از خوبیها و اموال انفاق می‏کنید، برای خودتان است; (ولی) جز برای رضای خدا، انفاق نکنید! و آنچه از خوبیها انفاق می‏کنید، (پاداش آن) به طور کامل به شما داده می‏شود; و به شما ستم نخواهد شد. [تفسیر]

272. (Muhammad), you do not have to guide them. God guides whomever He wants. Whatever you spend for the cause of God is for your own good, provided you do not spend anything but to please God. For anything good that you may give for the cause of God, you will receive sufficient reward and no injustice will be done to you.

273- (انفاق شما، مخصوصا باید) برای نیازمندانی باشد که در راه خدا، در تنگنا قرار گرفته‏اند; (و توجه به آیین خدا، آنها را از وطنهای خویش آواره ساخته; و شرکت در میدان جهاد، به آنها اجازه نمی‏دهد تا برای تامین هزینه زندگی، دست به کسب و تجارتی بزنند;) نمی‏توانند مسافرتی کنند (و سرمایه‏ای به دست آورند;) و از شدت خویشتن‏داری، افراد ناآگاه آنها را بی‏نیاز می‏پندارند; اما آنها را از چهره‏هایشان می‏شناسی; و هرگز با اصرار چیزی از مردم نمی‏خواهند. (این است مشخصات آنها!) و هر چیز خوبی در راه خدا انفاق کنید، خداوند از آن آگاه است. [تفسیر]

273. (If the recipients of charity are) the poor whose poverty, because of their striving for the cause of God, has become an obstacle for them, and who do not have the ability to travel in the land, they seem rich compared to the ignorant, because of their modest behavior. You would know them by their faces. They would never earnestly ask people for help. God knows well whatever wealth you spend for the cause of God

274- آنها که اموال خود را، شب و روز، پنهان و آشکار، انفاق می‏کنند، مزدشان نزد پروردگارشان است; نه ترسی بر آنهاست، و نه غمگین می‏شوند. [تفسیر]

274. Those who spend their property for the cause of God, any time during the day or night, in public or in private, will receive their reward from their Lord. There will be no fear for them nor will they grieve.

275- کسانی که ربا می‏خورند، (در قیامت) برنمی‏خیزند مگر مانند کسی که بر اثر تماس شیطان، دیوانه شده (و نمی‏تواند تعادل خود را حفظ کند; گاهی زمین می‏خورد، گاهی بپا می‏خیزد). این، به خاطر آن است که گفتند: «داد و ستد هم مانند ربا است (و تفاوتی میان آن دو نیست.)» در حالی که خدا بیع را حلال کرده، و ربا را حرام! (زیرا فرق میان این دو، بسیار است.) و اگر کسی اندرز الهی به او رسد، و (از رباخواری) خودداری کند، سودهایی که در سابق ( قبل از نزول حکم تحریم) به دست آورده، مال اوست; (و این حکم، گذشته را شامل نمی‏گردد;) و کار او به خدا واگذار می‏شود; (و گذشته او را خواهد بخشید.) اما کسانی که بازگردند (و بار دیگر مرتکب این گناه شوند)، اهل آتشند; و همیشه در آن می‏مانند. [تفسیر]

275. Those who take unlawful interest will stand before God (on the Day of Judgment) as those who suffer from a mental imbalance because of Satan's touch; they have said that trade is just like unlawful interest. God has made trade lawful and has forbidden unlawful interest. One who has received advice from his Lord and has stopped committing sins will be rewarded for his previous good deeds. His affairs will be in the hands of God. But one who turns back to committing sins will be of the dwellers of hell wherein he will live forever

276- خداوند، ربا را نابود می‏کند; و صدقات را افزایش می‏دهد! و خداوند، هیچ انسان ناسپاس گنهکاری را دوست نمی‏دارد. [تفسیر]

276. God makes unlawful interest devoid of all blessings and causes charity to increase. God does not love sinful unbelievers.

277- کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند و نماز را برپا داشتند و زکات را پرداختند، اجرشان نزد پروردگارشان است; و نه ترسی بر آنهاست، و نه غمگین می‏شوند. [تفسیر]

277. The righteously striving believers who are steadfast in their prayers and pay the zakat, will receive their reward from God. They will have no fear nor will they grieve.

278- ای کسانی که ایمان آورده‏اید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید، و آنچه از (مطالبات) ربا باقی مانده، رها کنید; اگر ایمان دارید! [تفسیر]

278. Believers, have fear of God and give up whatever unlawful interest you still demand from others, if you are indeed true believers

279- اگر (چنین) نمی‏کنید، بدانید خدا و رسولش، با شما پیکار خواهند کرد! و اگر توبه کنید، سرمایه‏های شما، از آن شماست ( اصل سرمایه، بدون سود); نه ستم می‏کنید، و نه بر شما ستم وارد می‏شود. [تفسیر]

279. If you will not give up the unlawful interest which you demand, know that you are in the state of war with God and His Messenger. But if you repent, you will have your capital without being wronged or having done wrong to others.

280- و اگر (بدهکار،) قدرت پرداخت نداشته باشد، او را تا هنگام توانایی، مهلت دهید! (و در صورتی که براستی قدرت پرداخت را ندارد،) برای خدا به او ببخشید بهتر است; اگر (منافع این کار را) بدانید! [تفسیر]

280. One who faces hardship in paying his debts must be given time until his financial condition improves. Would that you knew that waiving such a loan as charity would be better for you!

281- و از روزی بپرهیزید (و بترسید) که در آن روز، شما را به سوی خدا بازمی‏گردانند; سپس به هر کس، آنچه انجام داده، به طور کامل باز پس داده می‏شود، و به آنها ستم نخواهد شد. (چون هر چه می‏بینند، نتایج اعمال خودشان است.) [تفسیر]

281. Safeguard yourselves against the day when you will return to God and every soul will be rewarded according to its deeds without being wronged.

282- ای کسانی که ایمان آورده‏اید! هنگامی که بدهی مدت‏داری (به خاطر وام یا داد و ستد) به یکدیگر پیدا کنید، آن را بنویسید! و باید نویسنده‏ای از روی عدالت، (سند را) در میان شما بنویسد! و کسی که قدرت بر نویسندگی دارد، نباید از نوشتن -همان طور که خدا به او تعلیم داده- خودداری کند! پس باید بنویسد، و آن کس که حق بر عهده اوست، باید املا کند، و از خدا که پروردگار اوست بپرهیزد، و چیزی را فروگذار ننماید! و اگر کسی که حق بر ذمه اوست، سفیه (یا از نظر عقل) ضعیف (و مجنون) است، یا (به خاطر لال بودن،) توانایی بر املاکردن ندارد، باید ولی او (به جای او،) با رعایت عدالت، املا کند! و دو نفر از مردان (عادل) خود را (بر این حق) شاهد بگیرید! و اگر دو مرد نبودند، یک مرد و دو زن، از کسانی که مورد رضایت و اطمینان شما هستند، انتخاب کنید! (و این دو زن، باید با هم شاهد قرار گیرند،) تا اگر یکی انحرافی یافت، دیگری به او یادآوری کند. و شهود نباید به هنگامی که آنها را (برای شهادت) دعوت می‏کنند، خودداری نمایند! و از نوشتن (بدهی خود،) چه کوچک باشد یا بزرگ،ملول نشوید (هر چه باشد بنویسید)! این، در نزد خدا به عدالت نزدیکتر، و برای شهادت مستقیم تر، و برای جلوگیری از تردید و شک (و نزاع و گفتگو) بهتر می‏باشد; مگر اینکه داد و ستد نقدی باشد که بین خود، دست به دست می‏کنید. در این صورت، گناهی بر شما نیست که آن را ننویسید. ولی هنگامی که خرید و فروش (نقدی) می‏کنید، شاهد بگیرید! و نباید به نویسنده و شاهد، (به خاطر حقگویی،) زیانی برسد (و تحت فشار قرار گیرند)! و اگر چنین کنید، از فرمان پروردگار خارج شده‏اید. از خدا بپرهیزید! و خداوند به شما تعلیم می‏دهد; خداوند به همه چیز داناست. [تفسیر]

282. Believers, if you take a loan for a known period of time, have a just scribe write it down for you. The scribe should not refuse to do this as God has taught him. The debtor should dictate without any omission and have fear of God, his Lord. If the debtor is a fool, a minor, or one who is unable to dictate, his guardian should act with justice as his representative. Let two men or one man and two women whom you choose, bear witness to the contract so that if one of them makes a mistake the other could correct him. The witness must not refuse to testify when their testimony is needed. Do not disdain writing down a small or a large contract with all the details. A written record of the contract is more just in the sight of God, more helpful for the witness, and a more scrupulous way to avoid doubt. However, if everything in the contract is exchanged at the same time, there is no sin in not writing it down. Let some people bear witness to your trade contracts but the scribe or witness must not be harmed; it is a sin to harm them. Have fear of God. God teaches you. He has knowledge of all things.

283- و اگر در سفر بودید، و نویسنده‏ای نیافتید، گروگان بگیرید! (گروگانی که در اختیار طلبکار قرار گیرد.) و اگر به یکدیگر اطمینان (کامل) داشته باشید، (گروگان لازم نیست، و) باید کسی که امین شمرده شده (و بدون گروگان، چیزی از دیگری گرفته)، امانت (و بدهی خود را بموقع) بپردازد; و از خدایی که پروردگار اوست. بپرهیزد! و شهادت را کتمان نکنید! و هر کس آن را کتمان کند، قلبش گناهکار است. و خداوند، به آنچه انجام می‏دهید، داناست. [تفسیر]

283. If you are on a journey where you cannot find a scribe, finalize your contract in the form of a deposit in which the goods are already given to the parties. If you trust each other in such a contract, let him pay back what he has entrusted you with and have fear of God, his Lord. Do not refuse to testify to what you bore witness. Whoever does so has committed a sin. God knows what you do.

284- آنچه در آسمانها و زمین است، از آن خداست. و (از این رو) اگر آنچه را در دل دارید، آشکار سازید یا پنهان، خداوند شما را بر طبق آن، محاسبه می‏کند.سپس هر کس را بخواهد (و شایستگی داشته باشد)، می‏بخشد; و هر کس را بخواهد (و مستحق باشد)، مجازات می‏کند. و خداوند به همه چیز قدرت دارد. [تفسیر]

284. God belongs whatever is in the heavens and the earth. God will call you to account for all that you may reveal from your souls and all that you may conceal. God will forgive or punish whomever He wants. God has power over all things.

285- پیامبر، به آنچه از سوی پروردگارش بر او نازل شده، ایمان آورده است. (و او، به تمام سخنان خود، کاملا مؤمن می‏باشد.) و همه مؤمنان (نیز)، به خدا و فرشتگان او و کتابها و فرستادگانش، ایمان آورده‏اند; (و می‏گویند:) ما در میان هیچ یک از پیامبران او، فرق نمی‏گذاریم (و به همه ایمان داریم). و (مؤمنان) گفتند: «ما شنیدیم و اطاعت کردیم. پروردگارا! (انتظار) آمرزش تو را (داریم); و بازگشت (ما) به سوی توست.» [تفسیر]

285. The Messengers and the believers have faith in what was revealed to them from their Lord. Everyone of them believed in God, His angels, His Books, and His Messengers, saying, "We find no difference among the Messengers of God." They also have said, "We heard God's commands and obeyed them. Lord, we need Your forgiveness and to You we shall return."

286- خداوند هیچ کس را، جز به اندازه تواناییش، تکلیف نمی‏کند. (انسان،) هر کار (نیکی) را انجام دهد، برای خود انجام داده; و هر کار (بدی) کند، به زیان خود کرده است. (مؤمنان می‏گویند:) پروردگارا! اگر ما فراموش یا خطا کردیم، ما را مؤاخذه مکن! پروردگارا! تکلیف سنگینی بر ما قرار مده، آن چنان که (به خاطر گناه و طغیان،) بر کسانی که پیش از ما بودند، قرار دادی! پروردگارا! آنچه طاقت تحمل آن را نداریم، بر ما مقرر مدار! و آثار گناه را از ما بشوی! ما را ببخش و در رحمت خود قرار ده! تو مولا و سرپرست مایی، پس ما را بر جمعیت کافران، پیروز گردان! [تفسیر]

286. God does not impose on any soul a responsibility beyond its ability. Every soul receives whatever it gains and is liable for whatever it does. Lord, do not hold us responsible for our forgetfulness and mistakes. Lord, do not lay upon us the burden that You laid on those who lived before us. Lord, do not lay on us what we cannot afford. Ignore and forgive our sins. Have mercy on us. You are our Lord. Help us against the unbelievers.