بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
1- الر، این آیات کتاب، و قرآن مبین است.
[تفسیر]
1. Alif. Lam. Ra. These are the verses of the Book and the glorious Quran
2- کافران (هنگامی که آثار شوم اعمال خود را ببینند،) چه بسا آرزو میکنند که ای کاش مسلمان بودند!
[تفسیر]
2. How strongly the unbelievers will wish that they had been Muslims.
3- بگذار آنها بخورند، و بهره گیرند، و آرزوها آنان را غافل سازد; ولی بزودی خواهند فهمید!
[تفسیر]
3. (Muhammad), leave them alone to eat and enjoy themselves and let their desires deceive them; they will soon know (the Truth)
4- ما اهل هیچ شهر و دیاری را هلاک نکردیم مگر اینکه اجل معین (و زمان تغییر ناپذیری) داشتند!
[تفسیر]
4. We never destroyed any town without pre-ordaining the fate of its people
5- هیچ گروهی از اجل خود پیشی نمیگیرد; و از آن عقب نخواهد افتاد!
[تفسیر]
5. Every nation can only live for the time appointed for it.
6- و گفتند: «ای کسی که «ذکر» ( قرآن) بر او نازل شده، مسلما تو دیوانهای!
6. (The unbelievers have said), "You to whom the Quran has been revealed are insane
7- اگر راست میگویی، چرا فرشتگان را نزد ما نمیزوری؟!»
[تفسیر]
7. Why do you not bring down the angels if what you say is true"
8- (اما اینها باید بدانند) ما فرشتگان را، جز بحق، نازل نمیکنیم،;و هرگاه نازل شوند، دیگر به اینها مهلت داده نمیشود (;و در صورت انکار، به عذاب الهی نابود میگردند)!
[تفسیر]
8. We do not send down angels except for a genuine purpose, at which time none will be given any further respite
9- ما قرآن را نازل کردیم; و ما بطور قطع نگهدار آنیم!
[تفسیر]
9. We Ourselves have revealed the Quran and We are its Protectors.
10- ما پیش از تو (نیز) پیامبرانی در میان امتهای نخستین فرستادیم.
10. We sent Messengers to the ancient people who lived before you
11- هیچ پیامبری به سراغ آنها نمیآمد مگر اینکه او را مسخره میکردند.
[تفسیر]
11. No Messenger went to them whom they did not mock
12- ما اینچنین (و از هر طریق ممکن) قرآن را به درون دلهای مجرمان راه میدهیم!
12. This is how We cause the hearts of the guilty ones to behave
13- (اما با این حال،) آنها به آن ایمان نمیآورند; روش اقوام پیشین نیز چنین بود!
13. They do not believe in the Truth and they exactly follow the tradition of the ancient (unbelievers)
14- و اگر دری از آسمان به روی آنان بگشاییم، و آنها پیوسته در آن بالا روند...
14. Had We opened a door for them in the sky through which they could easily pass,
15- باز میگویند: «ما را چشمبندی کردهاند; بلکه ما (سر تا پا) سحر شدهایم!»
[تفسیر]
15. they would have said, "Our eyes are bewildered and we have been affected by magic."
16- ما در آسمان برجهایی قرار دادیم; و آن را برای بینندگان آراستیم.
[تفسیر]
16. We have made constellations in the sky and decorated them for the onlookers
17- و آن را از هر شیطان رانده شدهای حفظ کردیم;
17. We have protected them from every condemned devil,
18- مگر آن کس که استراق سمع کند (و دزدانه گوش فرا دهد) که «شهاب مبین» او را تعقیب میکند (و میراند)
[تفسیر]
18. except for those who stealthily try to listen to the heavens, but who are chased away by a bright flame
19- و زمین را گستردیم; و در آن کوههای ثابتی افکندیم; و از هر گیاه موزون، در آن رویاندیم;
19. We have spread out the earth, fixed mountains thereupon and caused everything to grow to its proper weight
20- و برای شما انواع وسایل زندگی در آن قرار دادیم; همچنین برای کسانی که شما نمیتوانید به آنها روزی دهید!
[تفسیر]
20. to provide you and those for whose sustenance you are not responsible, with the necessities of life.
21- و خزائن همه چیز، تنها نزد ماست; ولی ما جز به اندازه معین آن را نازل نمیکنیم!
[تفسیر]
21. With Us is the source of everything and We do not send it down except in a known quantity.
22- ما بادها را برای بارور ساختن (ابرها و گیاهان) فرستادیم; و از آسمان آبی نازل کردیم، و شما را با آن سیراب ساختیم; در حالی که شما توانایی حفظ و نگهداری آن را نداشتید!
[تفسیر]
22. We send impregnating winds and send down water from the sky for you to drink and you have no (control over its) storage
23- « ماییم که زنده میکنیم و میمیرانیم; و ماییم وارث (همه جهان)!
23. It is We who give life and cause things to die and We are the sole Heirs
24- ما، هم پیشینیان شما را دانستیم; و هم متاخران را!
24. We know the people who lived before you and those who will come into existence after you
25- پروردگار تو، قطعا آنها را (در قیامت) جمع و محشور میکند; چرا که او حکیم و داناست!
[تفسیر]
25. Your Lord will resurrect them all; He is All-wise and All-knowing
26- ما انسان را از گل خشکیدهای (همچون سفال) که از گل بد بوی (تیره رنگی) گرفته شده بود آفریدیم!
26. We have created the human being out of pure mud-moulded clay
27- و جن را پیش از آن، از آتش گرم و سوزان خلق کردیم!
[تفسیر]
27. and the jinn before (the human being) of smokeless fire.
28- و (به خاطر بیاور) هنگامی که پروردگارت به فرشتگان گفت: «من بشری را از گل خشکیدهای که از گل بدبویی گرفته شده، میآفرینم.
[تفسیر]
28. When your Lord said to the angels, "I will create the human being out of pure mud-moulded clay
29- هنگامی که کار آن را به پایان رساندم، و در او از روح خود (یک روح شایسته و بزرگ) دمیدم، همگی برای او سجده کنید!»
29. When it is properly shaped and I have blown My Spirit into it, you should then bow down in prostration"
30- همه فرشتگان، بی استثنا، سجده کردند...
30. All the angels prostrated before Adam
31- جز ابلیس، که ابا کرد از اینکه با سجدهکنندگان باشد.
[تفسیر]
31. except Iblis who refused to join with the others in prostration.
32- (خداوند) فرمود: «ای ابلیس! چرا با سجدهکنندگان نیستی؟!»
32. God asked Iblis, "What made you not join the others in prostration?"
33- گفت: «من هرگز برای بشری که او را از گل خشکیدهای که از گل بدبویی گرفته شده است آفریدهای، سجده نخواهم کرد!»
33. Iblis replied, "I did not want to prostrate before a human being whom You have created out of mud-moulded clay"
34- فرمود: «از صف آنها ( فرشتگان) بیرون رو، که راندهشدهای (از درگاه ما!).
34. God told him, "Get out of the garden; you are rejected
35- و لعنت (و دوری از رحمت حق) تا روز قیامت بر تو خواهد بود!»
[تفسیر]
35. and will be subjected to condemnation until the Day of Judgment."
36- گفت: «پروردگارا! مرا تا روز رستاخیز مهلت ده (و زنده بگذار!)»
36. Iblis prayed, "Lord, grant me respite until the Day of Judgment"
37- فرمود: «تو از مهلت یافتگانی!
37. The Lord said, "Your request is granted
38- (اما نه تا روز رستاخیز، بلکه) تا روز وقت معینی.»
[تفسیر]
38. for an appointed time."
39- گفت: «پروردگارا! چون مرا گمراه ساختی، من (نعمتهای مادی را) در زمین در نظر آنها زینت میدهم، و همگی را گمراه خواهم ساخت،
39. Iblis said, "Lord, because you have caused me to go astray, I shall make earthly things attractive to (people) and mislead all of them
40. except Your sincere servants"
41- فرمود: «این راه مستقیمی است که بر عهده من است (و سنت همیشگیم)...
41. God said, "The path which leads to Me is a straight
42- که بر بندگانم تسلط نخواهی یافت; مگر گمراهانی که از تو پیروی میکنند;
[تفسیر]
42. and you have no authority over My servants except the erring ones who follow you
43- و دوزخ، میعادگاه همه آنهاست!
43. Hell is the promised place for them all
44- هفت در دارد; و برای هر دری، گروه معینی از آنها تقسیم شدهاند!
[تفسیر]
44. It has seven gates and each gate is assigned for a certain group of people.
45- به یقین، پرهیزگاران در باغها(ی سرسبز بهشت) و در کنار چشمهها هستند.
45. The pious will live in gardens with streams
46- (فرشتگان به آنها میگویند:) داخل این باغها شوید با سلامت و امنیت!
46. and they will be told to enter there in peace and safety
47- هر گونه غل ( حسد و کینه و دشمنی) را از سینه آنها برمیکنیم (و روحشان را پاک میسازیم); در حالی که همه برابرند، و بر تختها روبهروی یکدیگر قرار دارند.
47. We shall remove all hatred from their breasts and make them as brothers reclining on thrones facing one another
48- هیچ خستگی و تعبی در آنجا به آنها نمیرسد، و هیچ گاه از آن اخراج نمیگردند!
[تفسیر]
48. No fatigue will touch them nor will they be expelled therefrom."
49- بندگانم را آگاه کن که من بخشنده مهربانم!
49. (Muhammad), tell My servants that I am All-forgiving and All-merciful
50- و (اینکه) عذاب و کیفر من، همان عذاب دردناک است!
[تفسیر]
50. and that My punishment is a painful one.
51- و به آنها از مهمانهای ابراهیم خبر ده!
51. Tell them about the guests of Abraham
52- هنگامی که بر او وارد شدند و سلام کردند; (ابراهیم) گفت: «ما از شما بیمناکیم!»
52. who came to him saying, "Peace be with you." Abraham said, "We are afraid of you"
53- گفتند: «نترس، ما تو را به پسری دانا بشارت میدهیم!»
53. They replied, "Do not be afraid. We have brought you the glad news of (the birth) of a learned son"
54- گفت: «آیا به من (چنین) بشارت میدهید با اینکه پیر شدهام؟! به چه چیز بشارت میدهید؟! سذللّه
54. Abraham asked, "Are you giving me the glad news of a son in my old age? What reason can you give for such glad news?"
55- گفتند: «تو را به حق بشارت دادیم; از مایوسان مباش!»
55. They said, "We have given you the glad news for a true reason so do not despair"
56- گفت: «جز گمراهان، چه کسی از رحمت پروردگارش مایوس میشود؟!»
[تفسیر]
56. He said, "No one despairs of the mercy of his Lord except those who are in error
57- (سپس) گفت: «ماموریت شما چیست ای فرستادگان خدا؟»
57. Messengers, what is your task?"
58- گفتند: «ما به سوی قومی گنهکار ماموریت یافتهایم (تا آنها را هلاک کنیم)!
[تفسیر]
58. They said, "We are sent to a sinful people
59- مگر خاندان لوط، که همگی آنها را نجات خواهیم داد...
59. Only the family of Lot will all be saved,
60- بجز همسرش، که مقدر داشتیم از بازماندگان (در شهر، و هلاکشوندگان) باشد!»
60. except his wife who is doomed to be left behind."
61- هنگامی که فرستادگان (خدا) به سراغ خاندان لوط آمدند...
61. When the Messengers came to the family of Lot,
62- (لوط) گفت: «شما گروه ناشناسی هستید!»
[تفسیر]
62. he said, "You seem to be strangers"
63- گفتند: «ما همان چیزی را برای تو آوردهایم که آنها ( کافران) در آن تردید داشتند (آری،) ما مامور عذابیم)!
63. They replied, "We have come to you about the matter which the (unbelievers) have rejected
64- ما واقعیت مسلمی را برای تو آوردهایم; و راست میگوییم!
64. We have come to you for a genuine purpose and We are true in what we say
65- پس، خانوادهات را در اواخر شب با خود بردار، و از اینجا ببر; و خودت به دنبال آنها حرکت کن; و کسی از شما به پشت سر خویش ننگرد; مامور هستید بروید!»
65. Leave the town with your family sometime during the night. Walk behind them and let no one turn around. Proceed as you are commanded."
66- و ما به لوط این موضوع را وحی فرستادیم که صبحگاهان، همه آنها ریشهکن خواهند شد.
[تفسیر]
66. We informed him that the unbelievers would be utterly destroyed
67- (از سوی دیگر،) اهل شهر (از ورود میهمانان با خبر شدند، و بطرف خانه لوط) آمدند در حالی که شادمان بودند.
67. The people of the town rejoicingly
68- (لوط) گفت: «اینها میهمانان منند; آبروی مرا نریزید!
68. rushed towards the house of Lot. Lot said to them, "These are my guests. Do not disgrace me
69- و از خدا بترسید، و مرا شرمنده نسازید!»
69. Have fear of God and do not humiliate me"
70- گفتند: «مگر ما تو را از جهانیان نهی نکردیم (و نگفتیم کسی را به میهمانی نپذیر؟!»
[تفسیر]
70. They replied, "Did we not forbid you to bring anyone to your house?"
71- گفت: «دختران من حاضرند، اگر میخواهید کار صحیحی انجام دهید (با آنها ازدواج کنید، و از گناه و آلودگی بپرهیزید!)»
[تفسیر]
71. Lot said, "These are my daughters if you want them."
72- به جان تو سوگند، اینها در مستی خود سرگردانند (و عقل و شعور خود را از دست دادهاند)!
72. By your life! In their drunkenness they were truly blind
73- سرانجام، هنگام طلوع آفتاب، صیحه (مرگبار -بصورت صاعقه یا زمینلرزه-) آنها را فراگرفت!
73. An explosion struck them at sunrise
74- سپس (شهر و آبادی آنها را زیر و رو کردیم;) بالای آن را پایین قرار دادیم; و بارانی از سنگ بر آنها فرو ریختیم!
[تفسیر]
74. We turned the town upside-down and showered on them lumps of baked clay
75- در این (سرگذشت عبرتانگیز)، نشانههایی است برای هوشیاران!
75. In this there is evidence (of the Truth) for the prudent ones.
76- و ویرانههای سرزمین آنها، بر سر راه (کاروانها)، همواره ثابت و برقرار است;
76. That town lies on a road which still exists
77- در این، نشانهای است برای مؤمنان!
[تفسیر]
77. In this there is evidence (of the Truth) for the believers.
78- «اصحاب الایکه» ( صاحبان سرزمینهای پردرخت قوم شعیب) مسلما قوم ستمگری بودند!
78. Since the People of the Forest were unjust,
79- ما از آنها انتقام گرفتیم; و (شهرهای ویران شده) این دو ( قوم لوط و اصحاب الایکه) بر سر راه (شما در سفرهای شام)، آشکار است!
[تفسیر]
79. We afflicted them with punishment. Both people had clear (divine) authority among them.
80- و «اصحاب حجر» ( قوم ثمود) پیامبران را تکذیب کردند!
80. People of Hijr rejected the Messengers
81- ما آیات خود را به آنان دادیم; ولی آنها از آن روی گرداندند!
81. We showed them miracles but they ignored them
82- آنها خانههای امن در دل کوهها میتراشیدند.
82. They would carve secure houses out of the mountains
83- اما سرانجام صیحه (مرگبار)، صبحگاهان آنان را فرا گرفت;
83. An explosion struck them in the morning
84- و آنچه را به دست آورده بودند، آنها را از عذاب الهی نجات نداد!
[تفسیر]
84. Out of what they had gained, nothing proved to be of any benefit to them.
85- ما آسمانها و زمین و آنچه را میان آن دو است، جز بحق نیافریدیم; و ساعت موعود ( قیامت) قطعا فرا خواهد رسید (و جزای هر کس به او میرسد)! پس، از آنها به طرز شایستهای صرفنظر کن (و آنها را بر نادانیهایشان ملامت ننما)!
85. We have created the heavens and the earth and all that is between them, for a genuine purpose. The Day of Judgment will certainly approach, so (Muhammad) forgive them graciously
86- به یقین، پروردگار تو، آفریننده آگاه است!
[تفسیر]
86. Your Lord is certainly the All-knowing Creator.
87- ما به تو سوره حمد و قرآن عظیم دادیم!
[تفسیر]
87. (Muhammad), We have given you the seven most repeated (verses) and the great Quran
88- (بنابر این،) هرگز چشم خود را به نعمتهای (مادی)، که به گروههایی از آنها ( کفار) دادیم، میفکن! و بخاطر آنچه آنها دارند، غمگین مباش! و بال (عطوفت) خود را برای مؤمنین فرود آر!
[تفسیر]
88. Do not yearn for other people's property and wives and do not grieve (that they do not believe).
Be kind to the believers
89- و بگو: «من انذارکننده آشکارم!»
[تفسیر]
89. Say, "Indeed, I am simply one who warns."
90- (ما بر آنها عذابی میفرستیم) همان گونه که بر تجزیهگران (آیات الهی) فرستادیم!
90. (We have given you the Quran) as We had given (the Bible) to those who divided themselves into groups
91- همانها که قرآن را تقسیم کردند (;آنچه را به سودشان بود پذیرفتند، و آنچه را بر خلاف هوسهایشان بود رها نمودند)!
[تفسیر]
91. and also divided the Quran believing in some parts and rejecting others
92- به پروردگارت سوگند، (در قیامت) از همه آنها سؤال خواهیم کرد...
92. By the Lord, We will hold them all responsible
93. for what they have done
94- آنچه را ماموریت داری، آشکارا بیان کن! و از مشرکان روی گردان (و به آنها اعتنا نکن)!
94. Preach what you have been commanded to and stay away from the pagans.
95- ما شر استهزاکنندگان را از تو دفع خواهیم کرد;
95. We shall help you against those who mock you
96- همانها که معبود دیگری با خدا قرار دادند; اما بزودی میفهمند!
[تفسیر]
96. and believe other things to be equal to God. They will soon know the truth
97- ما میدانیمسینهات از آنچه آنها میگویند تنگ میشود (و تو را سخت ناراحت میکنند).
97. We certainly know that you feel sad about what they say against you
98- (برای دفع ناراحتی آنان) پروردگارت را تسبیح و حمد گو! و از سجدهکنندگان باش!
98. Glorify and praise your Lord and be with those who prostrate themselves before God
99- و پروردگارت را عبادت کن تا یقین ( مرگ) تو فرا رسد!
[تفسیر]
99. Worship your Lord until you achieve the ultimate certainty.