بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
الر ۚ تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ وَقُرْآنٍ مُّبِينٍ﴿
1﴾

الر، این آیات کتاب، و قرآن مبین است.
[تفسیر]
1. Alif. Lam. Ra. These are the verses of the Book and the glorious Quran
رُّبَمَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كَانُوا مُسْلِمِينَ﴿
2﴾

کافران (هنگامی که آثار شوم اعمال خود را ببینند،) چه بسا آرزو میکنند که ای کاش مسلمان بودند!
[تفسیر]
2. How strongly the unbelievers will wish that they had been Muslims.
ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَيَتَمَتَّعُوا وَيُلْهِهِمُ الْأَمَلُ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ﴿
3﴾

بگذار آنها بخورند، و بهره گیرند، و آرزوها آنان را غافل سازد; ولی بزودی خواهند فهمید!
[تفسیر]
3. (Muhammad), leave them alone to eat and enjoy themselves and let their desires deceive them; they will soon know (the Truth)
وَمَا أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا وَلَهَا كِتَابٌ مَّعْلُومٌ﴿
4﴾

ما اهل هیچ شهر و دیاری را هلاک نکردیم مگر اینکه اجل معین (و زمان تغییر ناپذیری) داشتند!
[تفسیر]
4. We never destroyed any town without pre-ordaining the fate of its people
مَّا تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسْتَأْخِرُونَ﴿
5﴾

هیچ گروهی از اجل خود پیشی نمیگیرد; و از آن عقب نخواهد افتاد!
[تفسیر]
5. Every nation can only live for the time appointed for it.
وَقَالُوا يَا أَيُّهَا الَّذِي نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ﴿
6﴾

و گفتند: «ای کسی که «ذکر» ( قرآن) بر او نازل شده، مسلما تو دیوانهای!
6. (The unbelievers have said), "You to whom the Quran has been revealed are insane
لَّوْ مَا تَأْتِينَا بِالْمَلَائِكَةِ إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ﴿
7﴾

اگر راست میگویی، چرا فرشتگان را نزد ما نمیزوری؟!»
[تفسیر]
7. Why do you not bring down the angels if what you say is true"
مَا نُنَزِّلُ الْمَلَائِكَةَ إِلَّا بِالْحَقِّ وَمَا كَانُوا إِذًا مُّنظَرِينَ﴿
8﴾

(اما اینها باید بدانند) ما فرشتگان را، جز بحق، نازل نمیکنیم،;و هرگاه نازل شوند، دیگر به اینها مهلت داده نمیشود (;و در صورت انکار، به عذاب الهی نابود میگردند)!
[تفسیر]
8. We do not send down angels except for a genuine purpose, at which time none will be given any further respite
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ﴿
9﴾

ما قرآن را نازل کردیم; و ما بطور قطع نگهدار آنیم!
[تفسیر]
9. We Ourselves have revealed the Quran and We are its Protectors.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ فِي شِيَعِ الْأَوَّلِينَ﴿
10﴾

ما پیش از تو (نیز) پیامبرانی در میان امتهای نخستین فرستادیم.
10. We sent Messengers to the ancient people who lived before you
وَمَا يَأْتِيهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ﴿
11﴾

هیچ پیامبری به سراغ آنها نمیآمد مگر اینکه او را مسخره میکردند.
[تفسیر]
11. No Messenger went to them whom they did not mock
كَذَٰلِكَ نَسْلُكُهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ﴿
12﴾

ما اینچنین (و از هر طریق ممکن) قرآن را به درون دلهای مجرمان راه میدهیم!
12. This is how We cause the hearts of the guilty ones to behave
لَا يُؤْمِنُونَ بِهِ ۖ وَقَدْ خَلَتْ سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ﴿
13﴾

(اما با این حال،) آنها به آن ایمان نمیآورند; روش اقوام پیشین نیز چنین بود!
13. They do not believe in the Truth and they exactly follow the tradition of the ancient (unbelievers)
وَلَوْ فَتَحْنَا عَلَيْهِم بَابًا مِّنَ السَّمَاءِ فَظَلُّوا فِيهِ يَعْرُجُونَ﴿
14﴾

و اگر دری از آسمان به روی آنان بگشاییم، و آنها پیوسته در آن بالا روند...
14. Had We opened a door for them in the sky through which they could easily pass,
لَقَالُوا إِنَّمَا سُكِّرَتْ أَبْصَارُنَا بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَّسْحُورُونَ﴿
15﴾

باز میگویند: «ما را چشمبندی کردهاند; بلکه ما (سر تا پا) سحر شدهایم!»
[تفسیر]
15. they would have said, "Our eyes are bewildered and we have been affected by magic."
وَلَقَدْ جَعَلْنَا فِي السَّمَاءِ بُرُوجًا وَزَيَّنَّاهَا لِلنَّاظِرِينَ﴿
16﴾

ما در آسمان برجهایی قرار دادیم; و آن را برای بینندگان آراستیم.
[تفسیر]
16. We have made constellations in the sky and decorated them for the onlookers
وَحَفِظْنَاهَا مِن كُلِّ شَيْطَانٍ رَّجِيمٍ﴿
17﴾

و آن را از هر شیطان رانده شدهای حفظ کردیم;
17. We have protected them from every condemned devil,
إِلَّا مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ مُّبِينٌ﴿
18﴾

مگر آن کس که استراق سمع کند (و دزدانه گوش فرا دهد) که «شهاب مبین» او را تعقیب میکند (و میراند)
[تفسیر]
18. except for those who stealthily try to listen to the heavens, but who are chased away by a bright flame
وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُونٍ﴿
19﴾

و زمین را گستردیم; و در آن کوههای ثابتی افکندیم; و از هر گیاه موزون، در آن رویاندیم;
19. We have spread out the earth, fixed mountains thereupon and caused everything to grow to its proper weight
وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَايِشَ وَمَن لَّسْتُمْ لَهُ بِرَازِقِينَ﴿
20﴾

و برای شما انواع وسایل زندگی در آن قرار دادیم; همچنین برای کسانی که شما نمیتوانید به آنها روزی دهید!
[تفسیر]
20. to provide you and those for whose sustenance you are not responsible, with the necessities of life.
وَإِن مِّن شَيْءٍ إِلَّا عِندَنَا خَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَّعْلُومٍ﴿
21﴾

و خزائن همه چیز، تنها نزد ماست; ولی ما جز به اندازه معین آن را نازل نمیکنیم!
[تفسیر]
21. With Us is the source of everything and We do not send it down except in a known quantity.
وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ﴿
22﴾

ما بادها را برای بارور ساختن (ابرها و گیاهان) فرستادیم; و از آسمان آبی نازل کردیم، و شما را با آن سیراب ساختیم; در حالی که شما توانایی حفظ و نگهداری آن را نداشتید!
[تفسیر]
22. We send impregnating winds and send down water from the sky for you to drink and you have no (control over its) storage
وَإِنَّا لَنَحْنُ نُحْيِي وَنُمِيتُ وَنَحْنُ الْوَارِثُونَ﴿
23﴾

« ماییم که زنده میکنیم و میمیرانیم; و ماییم وارث (همه جهان)!
23. It is We who give life and cause things to die and We are the sole Heirs
وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنكُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِينَ﴿
24﴾

ما، هم پیشینیان شما را دانستیم; و هم متاخران را!
24. We know the people who lived before you and those who will come into existence after you
وَإِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحْشُرُهُمْ ۚ إِنَّهُ حَكِيمٌ عَلِيمٌ﴿
25﴾

پروردگار تو، قطعا آنها را (در قیامت) جمع و محشور میکند; چرا که او حکیم و داناست!
[تفسیر]
25. Your Lord will resurrect them all; He is All-wise and All-knowing
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ﴿
26﴾

ما انسان را از گل خشکیدهای (همچون سفال) که از گل بد بوی (تیره رنگی) گرفته شده بود آفریدیم!
26. We have created the human being out of pure mud-moulded clay
وَالْجَانَّ خَلَقْنَاهُ مِن قَبْلُ مِن نَّارِ السَّمُومِ﴿
27﴾

و جن را پیش از آن، از آتش گرم و سوزان خلق کردیم!
[تفسیر]
27. and the jinn before (the human being) of smokeless fire.
وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِّن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ﴿
28﴾

و (به خاطر بیاور) هنگامی که پروردگارت به فرشتگان گفت: «من بشری را از گل خشکیدهای که از گل بدبویی گرفته شده، میآفرینم.
[تفسیر]
28. When your Lord said to the angels, "I will create the human being out of pure mud-moulded clay
فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ﴿
29﴾

هنگامی که کار آن را به پایان رساندم، و در او از روح خود (یک روح شایسته و بزرگ) دمیدم، همگی برای او سجده کنید!»
29. When it is properly shaped and I have blown My Spirit into it, you should then bow down in prostration"
فَسَجَدَ الْمَلَائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ﴿
30﴾

همه فرشتگان، بی استثنا، سجده کردند...
30. All the angels prostrated before Adam
إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَىٰ أَن يَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ﴿
31﴾

جز ابلیس، که ابا کرد از اینکه با سجدهکنندگان باشد.
[تفسیر]
31. except Iblis who refused to join with the others in prostration.
قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا لَكَ أَلَّا تَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ﴿
32﴾

(خداوند) فرمود: «ای ابلیس! چرا با سجدهکنندگان نیستی؟!»
32. God asked Iblis, "What made you not join the others in prostration?"
قَالَ لَمْ أَكُن لِّأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ﴿
33﴾

گفت: «من هرگز برای بشری که او را از گل خشکیدهای که از گل بدبویی گرفته شده است آفریدهای، سجده نخواهم کرد!»
33. Iblis replied, "I did not want to prostrate before a human being whom You have created out of mud-moulded clay"
قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ﴿
34﴾

فرمود: «از صف آنها ( فرشتگان) بیرون رو، که راندهشدهای (از درگاه ما!).
34. God told him, "Get out of the garden; you are rejected
وَإِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ إِلَىٰ يَوْمِ الدِّينِ﴿
35﴾

و لعنت (و دوری از رحمت حق) تا روز قیامت بر تو خواهد بود!»
[تفسیر]
35. and will be subjected to condemnation until the Day of Judgment."
قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ﴿
36﴾

گفت: «پروردگارا! مرا تا روز رستاخیز مهلت ده (و زنده بگذار!)»
36. Iblis prayed, "Lord, grant me respite until the Day of Judgment"
قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنظَرِينَ﴿
37﴾

فرمود: «تو از مهلت یافتگانی!
37. The Lord said, "Your request is granted
إِلَىٰ يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ﴿
38﴾

(اما نه تا روز رستاخیز، بلکه) تا روز وقت معینی.»
[تفسیر]
38. for an appointed time."
قَالَ رَبِّ بِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَلَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ﴿
39﴾

گفت: «پروردگارا! چون مرا گمراه ساختی، من (نعمتهای مادی را) در زمین در نظر آنها زینت میدهم، و همگی را گمراه خواهم ساخت،
39. Iblis said, "Lord, because you have caused me to go astray, I shall make earthly things attractive to (people) and mislead all of them
إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ﴿
40﴾

40. except Your sincere servants"
قَالَ هَٰذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ﴿
41﴾

فرمود: «این راه مستقیمی است که بر عهده من است (و سنت همیشگیم)...
41. God said, "The path which leads to Me is a straight
إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغَاوِينَ﴿
42﴾

که بر بندگانم تسلط نخواهی یافت; مگر گمراهانی که از تو پیروی میکنند;
[تفسیر]
42. and you have no authority over My servants except the erring ones who follow you
وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ﴿
43﴾

و دوزخ، میعادگاه همه آنهاست!
43. Hell is the promised place for them all
لَهَا سَبْعَةُ أَبْوَابٍ لِّكُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُومٌ﴿
44﴾

هفت در دارد; و برای هر دری، گروه معینی از آنها تقسیم شدهاند!
[تفسیر]
44. It has seven gates and each gate is assigned for a certain group of people.
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ﴿
45﴾

به یقین، پرهیزگاران در باغها(ی سرسبز بهشت) و در کنار چشمهها هستند.
45. The pious will live in gardens with streams
ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ آمِنِينَ﴿
46﴾

(فرشتگان به آنها میگویند:) داخل این باغها شوید با سلامت و امنیت!
46. and they will be told to enter there in peace and safety
وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ إِخْوَانًا عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَابِلِينَ﴿
47﴾

هر گونه غل ( حسد و کینه و دشمنی) را از سینه آنها برمیکنیم (و روحشان را پاک میسازیم); در حالی که همه برابرند، و بر تختها روبهروی یکدیگر قرار دارند.
47. We shall remove all hatred from their breasts and make them as brothers reclining on thrones facing one another
لَا يَمَسُّهُمْ فِيهَا نَصَبٌ وَمَا هُم مِّنْهَا بِمُخْرَجِينَ﴿
48﴾

هیچ خستگی و تعبی در آنجا به آنها نمیرسد، و هیچ گاه از آن اخراج نمیگردند!
[تفسیر]
48. No fatigue will touch them nor will they be expelled therefrom."
نَبِّئْ عِبَادِي أَنِّي أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِيمُ﴿
49﴾

بندگانم را آگاه کن که من بخشنده مهربانم!
49. (Muhammad), tell My servants that I am All-forgiving and All-merciful
وَأَنَّ عَذَابِي هُوَ الْعَذَابُ الْأَلِيمُ﴿
50﴾

و (اینکه) عذاب و کیفر من، همان عذاب دردناک است!
[تفسیر]
50. and that My punishment is a painful one.
وَنَبِّئْهُمْ عَن ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ﴿
51﴾

و به آنها از مهمانهای ابراهیم خبر ده!
51. Tell them about the guests of Abraham
إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلَامًا قَالَ إِنَّا مِنكُمْ وَجِلُونَ﴿
52﴾

هنگامی که بر او وارد شدند و سلام کردند; (ابراهیم) گفت: «ما از شما بیمناکیم!»
52. who came to him saying, "Peace be with you." Abraham said, "We are afraid of you"
قَالُوا لَا تَوْجَلْ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ عَلِيمٍ﴿
53﴾

گفتند: «نترس، ما تو را به پسری دانا بشارت میدهیم!»
53. They replied, "Do not be afraid. We have brought you the glad news of (the birth) of a learned son"
قَالَ أَبَشَّرْتُمُونِي عَلَىٰ أَن مَّسَّنِيَ الْكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُونَ﴿
54﴾

گفت: «آیا به من (چنین) بشارت میدهید با اینکه پیر شدهام؟! به چه چیز بشارت میدهید؟! سذللّه
54. Abraham asked, "Are you giving me the glad news of a son in my old age? What reason can you give for such glad news?"
قَالُوا بَشَّرْنَاكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُن مِّنَ الْقَانِطِينَ﴿
55﴾

گفتند: «تو را به حق بشارت دادیم; از مایوسان مباش!»
55. They said, "We have given you the glad news for a true reason so do not despair"
قَالَ وَمَن يَقْنَطُ مِن رَّحْمَةِ رَبِّهِ إِلَّا الضَّالُّونَ﴿
56﴾

گفت: «جز گمراهان، چه کسی از رحمت پروردگارش مایوس میشود؟!»
[تفسیر]
56. He said, "No one despairs of the mercy of his Lord except those who are in error
قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا الْمُرْسَلُونَ﴿
57﴾

(سپس) گفت: «ماموریت شما چیست ای فرستادگان خدا؟»
57. Messengers, what is your task?"
قَالُوا إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَىٰ قَوْمٍ مُّجْرِمِينَ﴿
58﴾

گفتند: «ما به سوی قومی گنهکار ماموریت یافتهایم (تا آنها را هلاک کنیم)!
[تفسیر]
58. They said, "We are sent to a sinful people
إِلَّا آلَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمْ أَجْمَعِينَ﴿
59﴾

مگر خاندان لوط، که همگی آنها را نجات خواهیم داد...
59. Only the family of Lot will all be saved,
إِلَّا امْرَأَتَهُ قَدَّرْنَا ۙ إِنَّهَا لَمِنَ الْغَابِرِينَ﴿
60﴾

بجز همسرش، که مقدر داشتیم از بازماندگان (در شهر، و هلاکشوندگان) باشد!»
60. except his wife who is doomed to be left behind."
فَلَمَّا جَاءَ آلَ لُوطٍ الْمُرْسَلُونَ﴿
61﴾

هنگامی که فرستادگان (خدا) به سراغ خاندان لوط آمدند...
61. When the Messengers came to the family of Lot,
قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ مُّنكَرُونَ﴿
62﴾

(لوط) گفت: «شما گروه ناشناسی هستید!»
[تفسیر]
62. he said, "You seem to be strangers"
قَالُوا بَلْ جِئْنَاكَ بِمَا كَانُوا فِيهِ يَمْتَرُونَ﴿
63﴾

گفتند: «ما همان چیزی را برای تو آوردهایم که آنها ( کافران) در آن تردید داشتند (آری،) ما مامور عذابیم)!
63. They replied, "We have come to you about the matter which the (unbelievers) have rejected
وَأَتَيْنَاكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّا لَصَادِقُونَ﴿
64﴾

ما واقعیت مسلمی را برای تو آوردهایم; و راست میگوییم!
64. We have come to you for a genuine purpose and We are true in what we say
فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ اللَّيْلِ وَاتَّبِعْ أَدْبَارَهُمْ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنكُمْ أَحَدٌ وَامْضُوا حَيْثُ تُؤْمَرُونَ﴿
65﴾

پس، خانوادهات را در اواخر شب با خود بردار، و از اینجا ببر; و خودت به دنبال آنها حرکت کن; و کسی از شما به پشت سر خویش ننگرد; مامور هستید بروید!»
65. Leave the town with your family sometime during the night. Walk behind them and let no one turn around. Proceed as you are commanded."
وَقَضَيْنَا إِلَيْهِ ذَٰلِكَ الْأَمْرَ أَنَّ دَابِرَ هَٰؤُلَاءِ مَقْطُوعٌ مُّصْبِحِينَ﴿
66﴾

و ما به لوط این موضوع را وحی فرستادیم که صبحگاهان، همه آنها ریشهکن خواهند شد.
[تفسیر]
66. We informed him that the unbelievers would be utterly destroyed
وَجَاءَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ يَسْتَبْشِرُونَ﴿
67﴾

(از سوی دیگر،) اهل شهر (از ورود میهمانان با خبر شدند، و بطرف خانه لوط) آمدند در حالی که شادمان بودند.
67. The people of the town rejoicingly
قَالَ إِنَّ هَٰؤُلَاءِ ضَيْفِي فَلَا تَفْضَحُونِ﴿
68﴾

(لوط) گفت: «اینها میهمانان منند; آبروی مرا نریزید!
68. rushed towards the house of Lot. Lot said to them, "These are my guests. Do not disgrace me
وَاتَّقُوا اللَّهَ وَلَا تُخْزُونِ﴿
69﴾

و از خدا بترسید، و مرا شرمنده نسازید!»
69. Have fear of God and do not humiliate me"
قَالُوا أَوَلَمْ نَنْهَكَ عَنِ الْعَالَمِينَ﴿
70﴾

گفتند: «مگر ما تو را از جهانیان نهی نکردیم (و نگفتیم کسی را به میهمانی نپذیر؟!»
[تفسیر]
70. They replied, "Did we not forbid you to bring anyone to your house?"
قَالَ هَٰؤُلَاءِ بَنَاتِي إِن كُنتُمْ فَاعِلِينَ﴿
71﴾

گفت: «دختران من حاضرند، اگر میخواهید کار صحیحی انجام دهید (با آنها ازدواج کنید، و از گناه و آلودگی بپرهیزید!)»
[تفسیر]
71. Lot said, "These are my daughters if you want them."
لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ﴿
72﴾

به جان تو سوگند، اینها در مستی خود سرگردانند (و عقل و شعور خود را از دست دادهاند)!
72. By your life! In their drunkenness they were truly blind
فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُشْرِقِينَ﴿
73﴾

سرانجام، هنگام طلوع آفتاب، صیحه (مرگبار -بصورت صاعقه یا زمینلرزه-) آنها را فراگرفت!
73. An explosion struck them at sunrise
فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّن سِجِّيلٍ﴿
74﴾

سپس (شهر و آبادی آنها را زیر و رو کردیم;) بالای آن را پایین قرار دادیم; و بارانی از سنگ بر آنها فرو ریختیم!
[تفسیر]
74. We turned the town upside-down and showered on them lumps of baked clay
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِينَ﴿
75﴾

در این (سرگذشت عبرتانگیز)، نشانههایی است برای هوشیاران!
75. In this there is evidence (of the Truth) for the prudent ones.
وَإِنَّهَا لَبِسَبِيلٍ مُّقِيمٍ﴿
76﴾

و ویرانههای سرزمین آنها، بر سر راه (کاروانها)، همواره ثابت و برقرار است;
76. That town lies on a road which still exists
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِّلْمُؤْمِنِينَ﴿
77﴾

در این، نشانهای است برای مؤمنان!
[تفسیر]
77. In this there is evidence (of the Truth) for the believers.
وَإِن كَانَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ لَظَالِمِينَ﴿
78﴾

«اصحاب الایکه» ( صاحبان سرزمینهای پردرخت قوم شعیب) مسلما قوم ستمگری بودند!
78. Since the People of the Forest were unjust,
فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ وَإِنَّهُمَا لَبِإِمَامٍ مُّبِينٍ﴿
79﴾

ما از آنها انتقام گرفتیم; و (شهرهای ویران شده) این دو ( قوم لوط و اصحاب الایکه) بر سر راه (شما در سفرهای شام)، آشکار است!
[تفسیر]
79. We afflicted them with punishment. Both people had clear (divine) authority among them.
وَلَقَدْ كَذَّبَ أَصْحَابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ﴿
80﴾

و «اصحاب حجر» ( قوم ثمود) پیامبران را تکذیب کردند!
80. People of Hijr rejected the Messengers
وَآتَيْنَاهُمْ آيَاتِنَا فَكَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ﴿
81﴾

ما آیات خود را به آنان دادیم; ولی آنها از آن روی گرداندند!
81. We showed them miracles but they ignored them
وَكَانُوا يَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا آمِنِينَ﴿
82﴾

آنها خانههای امن در دل کوهها میتراشیدند.
82. They would carve secure houses out of the mountains
فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُصْبِحِينَ﴿
83﴾

اما سرانجام صیحه (مرگبار)، صبحگاهان آنان را فرا گرفت;
83. An explosion struck them in the morning
فَمَا أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ﴿
84﴾

و آنچه را به دست آورده بودند، آنها را از عذاب الهی نجات نداد!
[تفسیر]
84. Out of what they had gained, nothing proved to be of any benefit to them.
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ ۗ وَإِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ ۖ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ﴿
85﴾

ما آسمانها و زمین و آنچه را میان آن دو است، جز بحق نیافریدیم; و ساعت موعود ( قیامت) قطعا فرا خواهد رسید (و جزای هر کس به او میرسد)! پس، از آنها به طرز شایستهای صرفنظر کن (و آنها را بر نادانیهایشان ملامت ننما)!
85. We have created the heavens and the earth and all that is between them, for a genuine purpose. The Day of Judgment will certainly approach, so (Muhammad) forgive them graciously
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ﴿
86﴾

به یقین، پروردگار تو، آفریننده آگاه است!
[تفسیر]
86. Your Lord is certainly the All-knowing Creator.
وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ﴿
87﴾

ما به تو سوره حمد و قرآن عظیم دادیم!
[تفسیر]
87. (Muhammad), We have given you the seven most repeated (verses) and the great Quran
لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ﴿
88﴾

(بنابر این،) هرگز چشم خود را به نعمتهای (مادی)، که به گروههایی از آنها ( کفار) دادیم، میفکن! و بخاطر آنچه آنها دارند، غمگین مباش! و بال (عطوفت) خود را برای مؤمنین فرود آر!
[تفسیر]
88. Do not yearn for other people's property and wives and do not grieve (that they do not believe).
Be kind to the believers
وَقُلْ إِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْمُبِينُ﴿
89﴾

و بگو: «من انذارکننده آشکارم!»
[تفسیر]
89. Say, "Indeed, I am simply one who warns."
كَمَا أَنزَلْنَا عَلَى الْمُقْتَسِمِينَ﴿
90﴾

(ما بر آنها عذابی میفرستیم) همان گونه که بر تجزیهگران (آیات الهی) فرستادیم!
90. (We have given you the Quran) as We had given (the Bible) to those who divided themselves into groups
الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ﴿
91﴾

همانها که قرآن را تقسیم کردند (;آنچه را به سودشان بود پذیرفتند، و آنچه را بر خلاف هوسهایشان بود رها نمودند)!
[تفسیر]
91. and also divided the Quran believing in some parts and rejecting others
فَوَرَبِّكَ لَنَسْأَلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ﴿
92﴾

به پروردگارت سوگند، (در قیامت) از همه آنها سؤال خواهیم کرد...
92. By the Lord, We will hold them all responsible
عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ﴿
93﴾

93. for what they have done
فَاصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ﴿
94﴾

آنچه را ماموریت داری، آشکارا بیان کن! و از مشرکان روی گردان (و به آنها اعتنا نکن)!
94. Preach what you have been commanded to and stay away from the pagans.
إِنَّا كَفَيْنَاكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ﴿
95﴾

ما شر استهزاکنندگان را از تو دفع خواهیم کرد;
95. We shall help you against those who mock you
الَّذِينَ يَجْعَلُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ ۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ﴿
96﴾

همانها که معبود دیگری با خدا قرار دادند; اما بزودی میفهمند!
[تفسیر]
96. and believe other things to be equal to God. They will soon know the truth
وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِمَا يَقُولُونَ﴿
97﴾

ما میدانیمسینهات از آنچه آنها میگویند تنگ میشود (و تو را سخت ناراحت میکنند).
97. We certainly know that you feel sad about what they say against you
فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ السَّاجِدِينَ﴿
98﴾

(برای دفع ناراحتی آنان) پروردگارت را تسبیح و حمد گو! و از سجدهکنندگان باش!
98. Glorify and praise your Lord and be with those who prostrate themselves before God
وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّىٰ يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ﴿
99﴾

و پروردگارت را عبادت کن تا یقین ( مرگ) تو فرا رسد!
[تفسیر]
99. Worship your Lord until you achieve the ultimate certainty.