بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
طسم﴿
1﴾

1. Ta. Sin. Mim.
تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ﴿
2﴾

این آیات کتاب روشنگر است.
2. These are the verses of the illustrious Book
لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ﴿
3﴾

گویی میخواهی جان خود را از شدت اندوه از دست دهی بخاطر اینکه آنها ایمان نمیآورند!
[تفسیر]
3. You will perhaps kill yourself with anguish because they are not accepting the faith
إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِم مِّنَ السَّمَاءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْنَاقُهُمْ لَهَا خَاضِعِينَ﴿
4﴾

اگر ما اراده کنیم، از آسمان بر آنان آیهای نازل میکنیم که گردنهایشان در برابر آن خاضع گردد!
[تفسیر]
4. Had We wanted, We would have sent them a miracle from the sky to make their heads hang down in submission.
وَمَا يَأْتِيهِم مِّن ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمَٰنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كَانُوا عَنْهُ مُعْرِضِينَ﴿
5﴾

و هیچ ذکر تازهای از سوی خداوند مهربان برای آنها نمیآید مگر اینکه از آن رویگردان میشوند!
5. Whenever a new message comes to them from the Beneficent God, they turn away from it
فَقَدْ كَذَّبُوا فَسَيَأْتِيهِمْ أَنبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ﴿
6﴾

آنان تکذیب کردند; اما بزودی اخبار (کیفر) آنچه را استهزا میکردند به آنان میرسد!
[تفسیر]
6. They have called (our revelation) lies. They will soon learn the consequences of what they mocked
أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى الْأَرْضِ كَمْ أَنبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ﴿
7﴾

آیا آنان به زمین نگاه نکردند که چقدر از انواع گیاهان پرارزش در آن رویاندیم؟!
7. Have they not seen the earth in which We have made gracious plants grow?
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ﴿
8﴾

در این، نشانه روشنی است (بر وجود خدا); ولی بیشترشان هرگز مؤمن نبودهاند!
8. In this there is, certainly, evidence (of the Truth).
But most of them have no faith
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴿
9﴾

و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
[تفسیر]
9. Your Lord is the Majestic and the All-merciful.
وَإِذْ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰ أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ﴿
10﴾

(به خاطر بیاور) هنگامی را که پروردگارت موسی را ندا داد که به سراغ قوم ستمگر برو...
10. When Your Lord told Moses to go to the unjust people of the Pharaoh
قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۚ أَلَا يَتَّقُونَ﴿
11﴾

قوم فرعون، آیا آنان (از مخالفت فرمان پروردگار) پرهیز نمیکنند؟!
11. and ask them, "Why do you not fear God?"
قَالَ رَبِّ إِنِّي أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ﴿
12﴾

(موسی) عرض کرد: «پروردگارا! از آن بیم دارم که مرا تکذیب کنند،
[تفسیر]
12. He replied, "Lord, I am afraid that they will call me a liar
وَيَضِيقُ صَدْرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرْسِلْ إِلَىٰ هَارُونَ﴿
13﴾

و سینهام تنگ شود، و زبانم بقدر کافی گویا نیست; (برادرم) هارون را نیز رسالت ده (تا مرا یاری کند)!
13. I feel nervous and my tongue is not fluent, so send Aaron with me
وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنبٌ فَأَخَافُ أَن يَقْتُلُونِ﴿
14﴾

و آنان (به اعتقاد خودشان) بر گردن من گناهی دارند; میترسم مرا بکشند (و این رسالت به پایان نرسد)!
14. They have charged me [with a crime] for which I am afraid they will kill me."
قَالَ كَلَّا ۖ فَاذْهَبَا بِآيَاتِنَا ۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسْتَمِعُونَ﴿
15﴾

فرمود: «چنین نیست، (آنان کاری نمیتوانند انجام دهند)! شما هر دو با آیات ما (برای هدایتشان) بروید; ما با شما هستیم و (سخنانتان را) میشنویم!
15. The Lord said, "Have no fear, both of you go with Our miracles. We shall closely listen to you."
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولَا إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
16﴾

به سراغ فرعون بروید و بگویید: ما فرستاده پروردگار جهانیان هستیم;
16. They came to the Pharaoh and said, "We are the Messengerss of the Lord of the Universe
أَنْ أَرْسِلْ مَعَنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ﴿
17﴾

بنی اسرائیل را با ما بفرست!» (آنها به سراغ فرعون آمدند);
[تفسیر]
17. Send the Israelites with us"
قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ﴿
18﴾

(فرعون) گفت: «آیا ما تو را در کودکی در میان خود پرورش ندادیم، و سالهایی از زندگیت را در میان ما نبودی؟!
18. The Pharaoh said, "Did we not bring you up in our home as an infant and did you not live with us for many years
وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنتَ مِنَ الْكَافِرِينَ﴿
19﴾

و سرانجام، آن کارت را (که نمیبایست انجام دهی) انجام دادی (و یک نفر از ما را کشتی)، و تو از ناسپاسانی!»
[تفسیر]
19. and you did the deed which you did. You are certainly ungrateful."
قَالَ فَعَلْتُهَا إِذًا وَأَنَا مِنَ الضَّالِّينَ﴿
20﴾

(موسی) گفت: «من آن کار را انجام دادم در حالی که از بیخبران بودم!
20. Moses said, "I did do it and I made a mistake
فَفَرَرْتُ مِنكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْمًا وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُرْسَلِينَ﴿
21﴾

پس هنگامی که از شما ترسیدم فرار کردم; و پروردگارم به من حکمت و دانش بخشید، و مرا از پیامبران قرار داد!
[تفسیر]
21. Then I ran away from you in fear, but my Lord granted me the law and has appointed me as a Messenger
وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنْ عَبَّدتَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ﴿
22﴾

آیا این منتی است که تو بر من میگذاری که بنی اسرائیل را برده خود ساختهای؟!»
22. And this is the favor with which you oblige me: You have made the Israelites your slaves.
قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ الْعَالَمِينَ﴿
23﴾

فرعون گفت: «پروردگار عالمیان چیست؟!»
[تفسیر]
23. The Pharaoh asked, "Who is the Lord of the Universe?"
قَالَ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ﴿
24﴾

(موسی) گفت: «پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، اگر اهل یقین هستید!».
24. Moses replied, "The Lord of the heavens and the earth and all that is between them, if you want to be certain"
قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلَا تَسْتَمِعُونَ﴿
25﴾

(فرعون) به اطرافیانش گفت: «آیا نمیشنوید (این مرد چه میگوید)؟!»
25. The Pharaoh said to the people around him, "Did you hear that?"
قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ﴿
26﴾

(موسی) گفت: «او پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»
[تفسیر]
26. Moses continued, "He is the Lord and the Lord of your forefathers."
قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ﴿
27﴾

(فرعون) گفت: «پیامبری که بسوی شما فرستاده شده مسلما دیوانه است!»
27. The Pharaoh said, "The Messengers who has been sent to you is certainly insane"
قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ﴿
28﴾

(موسی) گفت: «او پروردگار مشرق و مغرب و آنچه میان آن دو است میباشد، اگر شما عقل و اندیشه خود را به کار میگرفتید!»
28. Moses continued, "He is the Lord of the East and West and all that is between them, if only you would think"
قَالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلَٰهًا غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ﴿
29﴾

(فرعون خشمگین شد و) گفت: «اگر معبودی غیر از من برگزینی، تو را از زندانیان قرار خواهم داد!»
29. Pharaoh said, "If you put forward any god other than me, I will surely put you in prison"
قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَيْءٍ مُّبِينٍ﴿
30﴾

(موسی) گفت: «حتی اگر نشانه آشکاری برای تو بیاورم (باز ایمان نمیآوری)؟!»
30. Moses asked, "What if I were to bring you clear proof (of the existence of God)?"
قَالَ فَأْتِ بِهِ إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ﴿
31﴾

گفت: «اگر راست میگویی آن را بیاور!»
[تفسیر]
31. The Pharaoh replied, "Bring it, if you are telling the truth."
فَأَلْقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِينٌ﴿
32﴾

در این هنگام موسی عصای خود را افکند، و ناگهان مار عظیم و آشکاری شد;
32. Moses threw his staff and suddenly it became a serpent
وَنَزَعَ يَدَهُ فَإِذَا هِيَ بَيْضَاءُ لِلنَّاظِرِينَ﴿
33﴾

و دست خود را (در گریبان فرو برد و) بیرون آورد، و در برابر بینندگان سفید و روشن بود.
[تفسیر]
33. Then he uncovered his hand and it was sheer white to the onlookers.
قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُ إِنَّ هَٰذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ﴿
34﴾

(فرعون) به گروهی که اطراف او بودند گفت: «این ساحر آگاه و ماهری است!
34. The Pharaoh said to the people around him, "He is certainly a skillful magician
يُرِيدُ أَن يُخْرِجَكُم مِّنْ أَرْضِكُم بِسِحْرِهِ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ﴿
35﴾

او میخواهد با سحرش شما را از سرزمینتان بیرون کند! شما چه نظر میدهید؟»
35. He wants to expel you from your land through his magic. What is your opinion?"
قَالُوا أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَابْعَثْ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ﴿
36﴾

گفتند: «او و برادرش را مهلت ده; و ماموران را برای بسیج به تمام شهرها اعزام کن،
36. They said, "Hold him and his brother off for a while
يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٍ﴿
37﴾

تا هر ساحر ماهر و دانایی را نزد تو آورند!»
37. and summon every skillful magician from all the cities."
فَجُمِعَ السَّحَرَةُ لِمِيقَاتِ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ﴿
38﴾

سرانجام ساحران برای وعدهگاه روز معینی جمعآوری شدند.
38. So all the magicians gathered together
وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنتُم مُّجْتَمِعُونَ﴿
39﴾

و به مردم گفته شد: «آیا شما نیز (در این صحنه) اجتماع میکنید...
[تفسیر]
39. at the appointed time
لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ إِن كَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ﴿
40﴾

تا اگر ساحران پیروز شوند، از آنان پیروی کنیم؟!»
40. and the people were asked, "Will you all be there so that we may follow the magicians if they become victorious?"
فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالُوا لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِن كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ﴿
41﴾

هنگامی که ساحران آمدند، به فرعون گفتند: «آیا اگر ما پیروز شویم، پاداش مهمی خواهیم داشت؟»
41. When the magicians came, they asked the Pharaoh, "Will there be any reward for us if we win?"
قَالَ نَعَمْ وَإِنَّكُمْ إِذًا لَّمِنَ الْمُقَرَّبِينَ﴿
42﴾

گفت: «(آری،) و در آن صورت شما از مقربان خواهید بود!»
[تفسیر]
42. He replied, "You will then be my closest associates"
قَالَ لَهُم مُّوسَىٰ أَلْقُوا مَا أَنتُم مُّلْقُونَ﴿
43﴾

(روز موعود فرا رسید و همگی جمع شدند;) موسی به ساحران گفت: «آنچه را میخواهید بیفکنید، بیفکنید!»
43. (Moses) asked the magicians, "Cast down what you want to"
فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ﴿
44﴾

آنها طنابها و عصاهای خود را افکندند و گفتند: «به عزت فرعون، ما قطعا پیروزیم!»
[تفسیر]
44. So they cast down their ropes and staffs saying, "By the honor of the Pharaoh we shall certainly become the winners"
فَأَلْقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ﴿
45﴾

سپس موسی عصایش را افکند، ناگهان تمام وسایل دروغین آنها را بلعید!
45. Then Moses cast down his staff and suddenly it swallowed up what they had falsely invented
فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سَاجِدِينَ﴿
46﴾

فورا همه ساحران به سجده افتادند.
46. The magicians fell down in adoration
قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
47﴾

گفتند: «ما به پروردگار عالمیان ایمان آوردیم،
47. saying, "We believe in the Lord of the Universe
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَارُونَ﴿
48﴾

48. and the Lord of Moses and Aaron."
قَالَ آمَنتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُم مِّنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ﴿
49﴾

(فرعون) گفت: «آیا پیش از اینکه به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید؟! مسلما او بزرگ و استاد شماست که به شما سحرآموخته (و این یک توطئه است)! اما بزودی خواهید دانست! دستها و پاهای شما را بعکس یکدیگر قطع میکنم، و همه شما را به دار میآویزم!»
49. The Pharaoh said, "You believed without my permission? He seems to be your chief who has taught you magic. But you will soon know (the result of what you have done)
قَالُوا لَا ضَيْرَ ۖ إِنَّا إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ﴿
50﴾

گفتند: «مهم نیست، (هر کاری از دستت ساخته است بکن)! ما بسوی پروردگارمان بازمیگردیم!
50. I shall certainly cut off your hands and feet on opposite sides and crucify you all together."
إِنَّا نَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَايَانَا أَن كُنَّا أَوَّلَ الْمُؤْمِنِينَ﴿
51﴾

ما امیدواریم که پروردگارمان خطاهای ما را ببخشد، چرا که ما نخستین ایمانآورندگان بودیم!; سذللّه
[تفسیر]
51. They said, "It does not matter. We shall be returning to our Lord
وَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ مُوسَىٰ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ﴿
52﴾

و به موسی وحی کردیم که شبانه بندگانم را (از مصر) کوچ ده، زیرا شما مورد تعقیب هستید! سذللّه
52. We hope that our Lord will forgive us for our sins; we were not believers at first."
فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ﴿
53﴾

فرعون (از این ماجرا آگاه شد و) ماموران بسیج نیرو را به شهرها فرستاد،
[تفسیر]
53. We sent a revelation to Moses telling him to leave with our servants during the night; they would be pursued (by the Pharaoh)
إِنَّ هَٰؤُلَاءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ﴿
54﴾

(و گفت:) اینها مسلما گروهی اندکند;
54. The Pharaoh sent word to all the cities saying,
وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَائِظُونَ﴿
55﴾

و اینها ما را به خشم آوردهاند;
55. "There is a small group of people
وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَاذِرُونَ﴿
56﴾

و ما همگی آماده پیکاریم!»
56. who have enraged us greatly
فَأَخْرَجْنَاهُم مِّن جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ﴿
57﴾

(سرانجام فرعونیان مغلوب شدند،) و ما آنها را از باغها و چشمهها بیرون راندیم،
57. We are warning all of you about them."
وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ﴿
58﴾

و از گنجها و قصرهای مجلل!
58. We deprived them (the unbelievers) of gardens, springs,
كَذَٰلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا بَنِي إِسْرَائِيلَ﴿
59﴾

(آری،) اینچنین کردیم! و بنی اسرائیل را وارث آنها ساختیم!
59. treasures, and graceful dwellings
فَأَتْبَعُوهُم مُّشْرِقِينَ﴿
60﴾

آنان به تعقیب بنی اسرائیل پرداختند، و به هنگام طلوع آفتاب به آنها رسیدند.
[تفسیر]
60. Thus we let the Israelites inherit them all.
فَلَمَّا تَرَاءَى الْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَابُ مُوسَىٰ إِنَّا لَمُدْرَكُونَ﴿
61﴾

هنگامی که دو گروه یکدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: «ما در چنگال فرعونیان گرفتار شدیم!»
61. The people of the Pharaoh pursued them at sunrise
قَالَ كَلَّا ۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ﴿
62﴾

(موسی) گفت: «چنین نیست! یقینا پروردگارم با من است، بزودی مرا هدایت خواهد کرد!»
[تفسیر]
62. When the two groups came close to each other, the companions of Moses said, "We will be caught"
فَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ مُوسَىٰ أَنِ اضْرِب بِّعَصَاكَ الْبَحْرَ ۖ فَانفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ﴿
63﴾

و بدنبال آن به موسی وحی کردیم: «عصایت را به دریا بزن!» (عصایش را به دریا زد،) و دریا از هم شکافته شد، و هر بخشی همچون کوه عظیمی بود!
63. Moses said, "Certainly not. My Lord is with me and He will certainly guide me."
وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ الْآخَرِينَ﴿
64﴾

و در آنجا دیگران ( لشکر فرعون) را نیز (به دریا) نزدیک ساختیم!
64. We sent a revelation to Moses saying, "Strike the sea with your staff." The sea was rent asunder and each side stood high up like a huge mountain
وَأَنجَيْنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُ أَجْمَعِينَ﴿
65﴾

و موسی و تمام کسانی را که با او بودند نجات دادیم!
65. Then We brought the two parties closer
ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ﴿
66﴾

سپس دیگران را غرق کردیم!
66. We saved Moses and all the people with him
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ﴿
67﴾

در این جریان، نشانه روشنی است ولی بیشترشان ایمان نیاوردند! (چرا که طالب حق نبودند)
67. and drowned the other party.
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴿
68﴾

و پروردگارت شکستناپذیر و مهربان است!
[تفسیر]
68. In this there was certainly evidence (of the Truth), but most of them did not have any faith
وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَاهِيمَ﴿
69﴾

و بر آنان خبر ابراهیم را بخوان،
69. Your Lord is certainly Majestic and All-merciful.
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا تَعْبُدُونَ﴿
70﴾

هنگامی که به پدر و قومش گفت: «چه چیز را میپرستید؟!»
70. Tell them the story of Abraham,
قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عَاكِفِينَ﴿
71﴾

گفتند: «بتهایی را میپرستیم، و همه روز ملازم عبادت آنهاییم.»
71. when he asked his father and others, "What do you worship?"
قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ﴿
72﴾

گفت: «آیا هنگامی که آنها را میخوانید صدای شما را میشنوند؟!
72. They replied, "We worship idols and shall continue to worship them"
أَوْ يَنفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ﴿
73﴾

یا سود و زیانی به شما میرسانند؟!»
73. He asked them, "Can the idols hear you when you pray to them
قَالُوا بَلْ وَجَدْنَا آبَاءَنَا كَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ﴿
74﴾

گفتند: «ما فقط نیاکان خود را یافتیم که چنین میکنند.»
74. or can they benefit or harm you?"
قَالَ أَفَرَأَيْتُم مَّا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ﴿
75﴾

گفت: «آیا دیدید (این) چیزهایی را که پیوسته پرستش میکردید...
75. They said, "No, but our fathers worshipped them."
أَنتُمْ وَآبَاؤُكُمُ الْأَقْدَمُونَ﴿
76﴾

76. (Abraham) said, "Do you know that what you worship and what your grandfathers worshipped
فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِّي إِلَّا رَبَّ الْعَالَمِينَ﴿
77﴾

همه آنها دشمن من هستند (و من دشمن آنها)، مگر پروردگار عالمیان!
77. are my enemies? Not so the Lord of the Universe
الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ﴿
78﴾

همان کسی که مرا آفرید، و پیوسته راهنمائیم میکند،
78. He created me and He will guide me
وَالَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِ﴿
79﴾

و کسی که مرا غذا میدهد و سیراب مینماید،
79. It is He who gives me food and drink
وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ﴿
80﴾

و هنگامی که بیمار شوم مرا شفا میدهد،
80. and heals me when I am sick
وَالَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحْيِينِ﴿
81﴾

و کسی که مرا میمیراند و سپس زنده میکند،
81. He will cause me to die and will bring me back to life
وَالَّذِي أَطْمَعُ أَن يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ﴿
82﴾

و کسی که امید دارم گناهم را در روز جزا ببخشد!
[تفسیر]
82. It is He whom I expect to forgive my sins on the Day of Judgment
رَبِّ هَبْ لِي حُكْمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ﴿
83﴾

پروردگارا! به من علم و دانش ببخش، و مرا به صالحان ملحق کن!
[تفسیر]
83. Lord, grant me authority. Join me to the righteous ones
وَاجْعَل لِّي لِسَانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ﴿
84﴾

و برای من در میان امتهای آینده، زبان صدق (و ذکر خیری) قرار ده!
84. Make my words come true in the future
وَاجْعَلْنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيمِ﴿
85﴾

و مرا وارثان بهشت پرنعمت گردان!
[تفسیر]
85. Make me inherit the bountiful Paradise
وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ﴿
86﴾

و پدرم ( عمویم) را بیامرز، که او از گمراهان بود!
86. Forgive my father. He has gone astray
وَلَا تُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ﴿
87﴾

و در آن روز که مردم برانگیخته میشوند، مرا شرمنده و رسوا مکن!
87. Do not betray me
يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ﴿
88﴾

در آن روز که مال و فرزندان سودی نمیبخشد،
88. on the Day of Judgment when neither wealth nor children will be of any benefit
إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ﴿
89﴾

مگر کسی که با قلب سلیم به پیشگاه خدا آید!»
[تفسیر]
89. except what is done in obedience to God with a submissive heart.
وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ﴿
90﴾

(در آن روز،) بهشت برای پرهیزکاران نزدیک میشود،
90. On the Day of Judgment Paradise will be brought near
وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ﴿
91﴾

و دوزخ برای گمراهان آشکار میگردد،
91. the pious and hell will be left open for the rebellious ones
وَقِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ﴿
92﴾

و به آنان گفته میشود: «کجا هستند معبودانی که آنها را پرستش میکردید...
92. who will be asked, "What did you worship
مِن دُونِ اللَّهِ هَلْ يَنصُرُونَكُمْ أَوْ يَنتَصِرُونَ﴿
93﴾

معبودهایی غیر از خدا؟! آیا آنها شمارا یاری میکنند، یا کسی به یاری آنها میآید؟!»
93. besides God? Will the idols help you? Can they help themselves?"
فَكُبْكِبُوا فِيهَا هُمْ وَالْغَاوُونَ﴿
94﴾

در آن هنگام همه آن معبودان با عابدان گمراه به دوزخ افکنده میشوند;
94. The idol worshippers, the idols, the rebellious ones,
وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ﴿
95﴾

و همچنین همگی لشکریان ابلیس!
[تفسیر]
95. and the army of satan will all be thrown headlong into hell
قَالُوا وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ﴿
96﴾

آنها در آنجا در حالی که به مخاصمه برخاستهاند میگویند:
96. "Quarrelling therein with each other,
تَاللَّهِ إِن كُنَّا لَفِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ﴿
97﴾

«به خدا سوگند که ما در گمراهی آشکاری بودیم،
97. they will say, "By God, we were in clear error
إِذْ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
98﴾

چون شما را با پروردگار عالمیان برابر میشمردیم!
98. when we considered you equal to the Lord of the Universe
وَمَا أَضَلَّنَا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ﴿
99﴾

اما کسی جز مجرمان ما را گمراه نکرد!
[تفسیر]
99. Only the sinful ones made us go astray
فَمَا لَنَا مِن شَافِعِينَ﴿
100﴾

(افسوس که امروز) شفاعتکنندگانی برای ما وجود ندارد،
100. We have no one to intercede for us before God
وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ﴿
101﴾

و نه دوست گرم و پرمحبتی!
101. nor a loving friend
فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ﴿
102﴾

ای کاش بار دیگر (به دنیا) بازگردیم و از مؤمنان باشیم!»
102. Would that we could have a chance to live again so that we might become believers."
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ﴿
103﴾

در این ماجرا، نشانه (و عبرتی) است; ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند!
103. In this there is evidence (of the truth), but many of them do not have any faith
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴿
104﴾

و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
[تفسیر]
104. Your Lord is certainly Majestic and All-merciful.
كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ الْمُرْسَلِينَ﴿
105﴾

قوم نوح رسولان را تکذیب کردند،
105. The people of Noah rejected the Messengerss
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ﴿
106﴾

هنگامی که برادرشان نوح به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
106. Their brother Noah asked them, "Why do you not fear God?
إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ﴿
107﴾

مسلما من برای شما پیامبری امین هستم!
107. I am a trustworthy Messengers sent to you
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴿
108﴾

تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
108. Have fear of God and obey me
وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
109﴾

من برای این دعوت، هیچ مزدی از شما نمیطلبم; اجر من تنها بر پروردگار عالمیان است!
109. I ask no payment from you for my preaching. The Lord of the Universe will give me my reward
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴿
110﴾

پس، تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!»
110. Have fear of God and obey me."
قَالُوا أَنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ﴿
111﴾

گفتند: «آیا ما به تو ایمان بیاوریم در حالی که افراد پست و بیارزش از تو پیروی کردهاند؟!»
[تفسیر]
111. They said, "Should we believe in you when no one has followed you except the lowest ones"
قَالَ وَمَا عِلْمِي بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ﴿
112﴾

(نوح) گفت: «من چه میدانم آنها چه کاری داشتهاند!
112. (Noah) said, "I have no knowledge of their deeds
إِنْ حِسَابُهُمْ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّي ۖ لَوْ تَشْعُرُونَ﴿
113﴾

حساب آنها تنها با پروردگار من است اگر شما میفهمیدید!
[تفسیر]
113. If only you would realize, their account is with my Lord
وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الْمُؤْمِنِينَ﴿
114﴾

و من هرگز مؤمنان را طرد نخواهم کرد.
114. I do not drive away the believers
إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ﴿
115﴾

من تنها انذارکنندهای آشکارم.»
115. I am only a Prophet
قَالُوا لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَا نُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمَرْجُومِينَ﴿
116﴾

گفتند: «ای نوح! اگر (از حرفهایت) دست برنداری، سنگباران خواهی شد!»
116. They said, "Noah, if you do not desist, you will, certainly, be stoned to death."
قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوْمِي كَذَّبُونِ﴿
117﴾

گفت: «پروردگارا! قوم من، مرا تکذیب کردند!
117. Then Noah said, "Lord, my people have rejected me
فَافْتَحْ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَنَجِّنِي وَمَن مَّعِيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ﴿
118﴾

اکنون میان من و آنها جدایی بیفکن; و مرا و مؤمنانی را که با من هستند رهایی بخش!»
[تفسیر]
118. Judge among us and save me and the believers with me"
فَأَنجَيْنَاهُ وَمَن مَّعَهُ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ﴿
119﴾

ما، او و کسانی را که با او بودند، در آن کشتی که پر (از انسان و انواع حیوانات) بود، رهایی بخشیدیم!
119. We saved him and those who were with him in a fully laden Ark,
ثُمَّ أَغْرَقْنَا بَعْدُ الْبَاقِينَ﴿
120﴾

سپس بقیه را غرق کردیم!
120. and drowned the others
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ﴿
121﴾

در این ماجرا نشانه روشنی است; اما بیشتر آنان مؤمن نبودند.
121. In this there is evidence (of the truth) but most of them do not have any faith
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴿
122﴾

و پروردگار تو عزیز و رحیم است.
[تفسیر]
122. Your Lord is Majestic and All-merciful.
كَذَّبَتْ عَادٌ الْمُرْسَلِينَ﴿
123﴾

قوم عاد (نیز) رسولان (خدا) را تکذیب کردند،
123. The tribe of Ad rejected the Messengerss
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ﴿
124﴾

هنگامی که برادرشان هود گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
124. Their brother Hud asked them, "Why do you not have fear of God?
إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ﴿
125﴾

مسلما من برای شما پیامبری امین هستم.
125. I am a trustworthy Messengers sent to you
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴿
126﴾

پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
126. Have fear of God and obey me
وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
127﴾

من در برابر این دعوت، هیچ اجر و پاداشی از شما نمیطلبم; اجر و پاداش من تنها بر پروردگار عالمیان است.
[تفسیر]
127. I do not ask for any payment for my preaching. I shall receive my reward from the Lord of the Universe.
أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ﴿
128﴾

آیا شما بر هر مکان مرتفعی نشانهای از روی هوا و هوس میسازید؟!
128. "Do you build useless monuments on every mountain
وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ﴿
129﴾

و قصرها و قلعههای زیبا و محکم بنا میکنید شاید در دنیا جاودانه بمانید؟!
129. and raise strong mansions as if you were to live forever?
وَإِذَا بَطَشْتُم بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ﴿
130﴾

و هنگامی که کسی را مجازات میکنید همچون جباران کیفر میدهید!
130. When you attack, you attack as tyrants do
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴿
131﴾

پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
[تفسیر]
131. Have fear of God and obey me
وَاتَّقُوا الَّذِي أَمَدَّكُم بِمَا تَعْلَمُونَ﴿
132﴾

و از (نافرمانی) خدایی بپرهیزید که شما را به نعمتهایی که میدانید امداد کرده;
132. Have fear of the One who has bestowed upon you all that you know
أَمَدَّكُم بِأَنْعَامٍ وَبَنِينَ﴿
133﴾

شما را به چهارپایان و نیز پسران (لایق و برومند) امداد فرموده;
133. He has given you cattle, children,
وَجَنَّاتٍ وَعُيُونٍ﴿
134﴾

همچنین به باغها و چشمهها!
134. gardens, and springs
إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ﴿
135﴾

(اگر کفران کنید،) من بر شما از عذاب روزی بزرگ میترسم!»
135. I am afraid that you will suffer the torment of the Day of Judgment."
قَالُوا سَوَاءٌ عَلَيْنَا أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُن مِّنَ الْوَاعِظِينَ﴿
136﴾

آنها ( قوم عاد) گفتند: «برای ما تفاوت نمیکند، چه ما را انذار کنی یا نکنی; (بیهوده خود را خسته مکن)!
[تفسیر]
136. They said, "Whether you preach to us or not,
إِنْ هَٰذَا إِلَّا خُلُقُ الْأَوَّلِينَ﴿
137﴾

این همان روش (و افسانههای) پیشینیان است!
137. your preaching is nothing but ancient legends and we shall not face any torment"
وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ﴿
138﴾

و ما هرگز مجازات نخواهیم شد!»
138. They rejected him and We destroyed them
فَكَذَّبُوهُ فَأَهْلَكْنَاهُمْ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ﴿
139﴾

آنان هود را تکذیب کردند، ما هم نابودشان کردیم; و در این، آیتو نشانهای است (برای آگاهان) ; ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند!
139. In this there is evidence (of the Truth), yet most of them do not have any faith
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴿
140﴾

و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
[تفسیر]
140. Your Lord is Majestic and All-merciful.
كَذَّبَتْ ثَمُودُ الْمُرْسَلِينَ﴿
141﴾

قوم ثمود رسولان (خدا) را تکذیب کردند،
141. The tribe of Thamud rejected the Messengerss
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَالِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ﴿
142﴾

هنگامی که صالح به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
142. Their brother Salih asked them, "Why do you not fear God?
إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ﴿
143﴾

من برای شما پیامبری امین هستم!
143. I am a trustworthy Messengers sent to you
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴿
144﴾

پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
144. Have fear of God and obey me
وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
145﴾

من در برابر این دعوت، اجر و پاداشی از شما نمیطلبم; اجر من تنها بر پروردگار عالمیان است!
[تفسیر]
145. I do not ask for any payment for my preaching. I shall receive my reward from the Lord of the Universe.
أَتُتْرَكُونَ فِي مَا هَاهُنَا آمِنِينَ﴿
146﴾

آیا شما تصور میکنید همیشه در نهایت امنیت در نعمتهایی که اینجاست میمانید،
146. "Do you think that you will remain here peacefully forever
فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ﴿
147﴾

در این باغها و چشمهها،
147. amidst the gardens, springs,
وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ﴿
148﴾

در این زراعتها و نخلهایی که میوههایش شیرین و رسیده است؟!
148. farms, and palm-trees in thick groves,
وَتَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا فَارِهِينَ﴿
149﴾

و از کوهها خانههایی میتراشید، و در آن به عیش و نوش میپردازید!
149. carving comfortable houses out of the mountains?
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴿
150﴾

پس از خدا بترسید و مرا اطاعت کنید!
150. Have fear of God and obey me
وَلَا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ﴿
151﴾

و فرمان مسرفان را اطاعت نکنید!
151. Do not obey the orders of the transgressors
الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ﴿
152﴾

همانها که در زمین فساد میکنند و اصلاح نمیکنند!»
[تفسیر]
152. who spread evil in the land with no reform."
قَالُوا إِنَّمَا أَنتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ﴿
153﴾

گفتند: «(ای صالح!) تو از افسون شدگانی (و عقل خود را از دست دادهای!)
153. They said, "You are only bewitched and insane
مَا أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا فَأْتِ بِآيَةٍ إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ﴿
154﴾

تو فقط بشری همچون مائی; اگر راست میگویی آیت و نشانهای بیاور!»
[تفسیر]
154. You are a mere mortal like us. Show us a miracle if you are telling the Truth"
قَالَ هَٰذِهِ نَاقَةٌ لَّهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ﴿
155﴾

گفت: «این ناقهای است (که آیت الهی است) برای او سهمی (از آب قریه)، و برای شما سهم روز معینی است!
155. He said, "This is a she-camel. She will have her share of water as you have your share, each on a certain day
وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيمٍ﴿
156﴾

کمترین آزاری به آن نرسانید، که عذاب روزی بزرگ شما را فرا خواهد گرفت!»
156. Do not cause her to suffer lest you become subject to the torment of the great day (of Judgment)."
فَعَقَرُوهَا فَأَصْبَحُوا نَادِمِينَ﴿
157﴾

سرانجام بر آن (ناقه) حمله نموده آن را «پی» کردند; (و هلاک نمودند) سپس از کرده خود پشیمان شدند!
[تفسیر]
157. They slew the she-camel, but later became regretful
فَأَخَذَهُمُ الْعَذَابُ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ﴿
158﴾

و عذاب الهی آنان را فرا گرفت; در این، آیت و نشانهای است; ولی بیشتر آنان مؤمن نبودند!
158. and torment struck them. In this there is evidence of the Truth, yet many people do not have any faith
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴿
159﴾

و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
[تفسیر]
159. Your Lord is Majestic and All-merciful.
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ الْمُرْسَلِينَ﴿
160﴾

قوم لوط فرستادگان (خدا) را تکذیب کردند،
160. The people of Lot rejected the Messengers
إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ﴿
161﴾

هنگامی که برادرشان لوط به آنان گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
161. Their brother Lot asked them, "Why do you not have fear of God?
إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ﴿
162﴾

من برای شما پیامبری امین هستم!
162. I am a trustworthy Messengers
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴿
163﴾

پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
163. Have fear of God and obey me
وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
164﴾

من در برابر این دعوت، اجری از شما نمیطلبم، اجر من فقط بر پروردگار عالمیان است!
[تفسیر]
164. I do not ask any payment for my preaching. I shall receive my reward from the Lord of the Universe
أَتَأْتُونَ الذُّكْرَانَ مِنَ الْعَالَمِينَ﴿
165﴾

آیا در میان جهانیان، شما به سراغ جنس ذکور میروید (و همجنس بازی میکنید، آیا این زشت و ننگین نیست؟!)
165. Do you, in the world, want to have carnal relations with males
وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُم مِّنْ أَزْوَاجِكُم ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ عَادُونَ﴿
166﴾

و همسرانی را که پروردگارتان برای شما آفریده است رها میکنید؟! (حقا) شما قوم تجاوزگری هستید!»
166. instead of your wives, whom your Lord has created specially for you? You are a transgressing people."
قَالُوا لَئِن لَّمْ تَنتَهِ يَا لُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمُخْرَجِينَ﴿
167﴾

گفتند: «ای لوط! اگر (از این سخنان) دست برنداری، به یقین از اخراج شدگان خواهی بود!»
[تفسیر]
167. They said, "Lot, if you do not give up preaching, you will certainly be expelled (from this town)"
قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُم مِّنَ الْقَالِينَ﴿
168﴾

گفت: «من دشمن سرسخت اعمال شما هستم!
168. He said, "I certainly hate what you practice
رَبِّ نَجِّنِي وَأَهْلِي مِمَّا يَعْمَلُونَ﴿
169﴾

پروردگارا! من و خاندانم را از آنچه اینها انجام میدهند رهایی بخش!»
169. Lord, save me and my family from their deeds."
فَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ أَجْمَعِينَ﴿
170﴾

ما او و تمامی خاندانش را نجات دادیم،
170. We saved him and all of his family
إِلَّا عَجُوزًا فِي الْغَابِرِينَ﴿
171﴾

جز پیرزنی که در میان بازماندگان بود!
171. except an old woman who remained behind
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ﴿
172﴾

سپس دیگران را هلاک کردیم!
172. We destroyed the others
وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًا ۖ فَسَاءَ مَطَرُ الْمُنذَرِينَ﴿
173﴾

و بارانی (از سنگ) بر آنها فرستادیم; چه باران بدی بود باران انذارشدگان!
173. by pouring upon them a terrible shower of rain. How evil was the rain for those who had been warned!
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ﴿
174﴾

در این (ماجرای قوم لوط و سرنوشت شوم آنها) آیتی است; اما بیشترشان مؤمن نبودند.
174. In this there is an evidence of the Truth, but many of them did not have any faith
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴿
175﴾

و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
[تفسیر]
175. Your Lord is Majestic and All-merciful
كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ﴿
176﴾

اصحاب ایکه ( شهری نزدیک مدین) رسولان (خدا) را تکذیب کردند،
176. The dwellers of the forest also rejected the Messengerss
إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ﴿
177﴾

هنگامی که شعیب به آنها گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
177. Shu'ayb asked them, "Why do you not have fear of God?
إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ﴿
178﴾

مسلما من برای شما پیامبری امین هستم!
178. I am a trustworthy Messengers
فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ﴿
179﴾

پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!
179. Have fear of God and obey me
وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
180﴾

من در برابر این دعوت، پاداشی از شما نمیطلبم; اجر من تنها بر پروردگار عالمیان است!
[تفسیر]
180. I do not ask any payment for my preaching. I shall receive my reward from the Lord of the Universe.
أَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ﴿
181﴾

حق پیمانه را ادا کنید (و کم فروشی نکنید)، و دیگران را به خسارت نیفکنید!
181. "Maintain just measure in your business and do not cause loss to others
وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ﴿
182﴾

و با ترازوی صحیح وزن کنید!
182. Weigh your goods with proper balance
وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ﴿
183﴾

و حق مردم را کم نگذارید، و در زمین تلاش برای فساد نکنید!
[تفسیر]
183. and do not defraud people in their property or spread evil in the land
وَاتَّقُوا الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالْجِبِلَّةَ الْأَوَّلِينَ﴿
184﴾

و از (نافرمانی) کسی که شما و اقوام پیشین را آفرید بپرهیزید!»
184. Have fear of the One who has created you and the generations that lived before you."
قَالُوا إِنَّمَا أَنتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ﴿
185﴾

آنها گفتند: «تو فقط از افسونشدگانی!
185. They said, "You are no more than a bewitched and insane man
وَمَا أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ﴿
186﴾

تو بشری همچون مائی، تنها گمانی که درباره تو داریم این است که از دروغگویانی!
[تفسیر]
186. and a mere mortal like us. We think you are a liar
فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِّنَ السَّمَاءِ إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ﴿
187﴾

اگر راست میگویی، سنگهایی از آسمان بر سر ما بباران!»
187. Let a part of the sky fall on us if what you say is true"
قَالَ رَبِّي أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ﴿
188﴾

(شعیب) گفت: «پروردگار من به اعمالی که شما انجام میدهید داناتر است!»
188. He said, "My Lord knows all that you do."
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ۚ إِنَّهُ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ﴿
189﴾

سرانجام او را تکذیب کردند، و عذاب روز سایبان (سایبانی از ابر صاعقهخیز) آنها را فراگرفت; یقینا آن عذاب روز بزرگی بود!
189. They rejected him and then the torment of the gloomy day struck them. It was certainly a great torment.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ﴿
190﴾

در این ماجرا، آیت و نشانهای است; ولی بیشتر آنها مؤمن نبودند.
190. In this there is an evidence of the Truth, but many of them did not have any faith
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ﴿
191﴾

و پروردگار تو عزیز و رحیم است!
[تفسیر]
191. Your Lord is Majestic and All-merciful.
وَإِنَّهُ لَتَنزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
192﴾

مسلما این (قرآن) از سوی پروردگار جهانیان نازل شده است!
192. This, (Quran), is certainly the revelation from the Lord of the Universe
نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ﴿
193﴾

روح الامین آن را نازل کرده است...
193. It has been revealed through the trustworthy Spirit
عَلَىٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنذِرِينَ﴿
194﴾

بر قلب (پاک) تو، تا از انذارکنندگان باشی!
194. to your heart, so that you will warn (the people of the dangers of disobeying God)
بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُّبِينٍ﴿
195﴾

آن را به زبان عربی آشکار (نازل کرد)!
195. It has been revealed in plain Arabic
وَإِنَّهُ لَفِي زُبُرِ الْأَوَّلِينَ﴿
196﴾

و توصیف آن در کتابهای پیشینیان نیز آمده است!
[تفسیر]
196. Its news was also mentioned in the ancient Books
أَوَلَمْ يَكُن لَّهُمْ آيَةً أَن يَعْلَمَهُ عُلَمَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ﴿
197﴾

آیا همین نشانه برای آنها کافی نیست که علمای بنی اسرائیل بخوبی از آن آگاهند؟!
197. Is not the fact (that the Israelite scholars already knew about the Quran through their Book) sufficient evidence for the pagans of the truthfulness (of the Quran)?
وَلَوْ نَزَّلْنَاهُ عَلَىٰ بَعْضِ الْأَعْجَمِينَ﴿
198﴾

هرگاه ما آن را بر بعضی از عجم ( غیر عرب)ها نازل میکردیم...
198. Had We revealed it to a non-Arab
فَقَرَأَهُ عَلَيْهِم مَّا كَانُوا بِهِ مُؤْمِنِينَ﴿
199﴾

و او آن را بر ایشان میخواند، به آن ایمان نمیآورند!
[تفسیر]
199. who would have read it to them, they (pagans) would not have believed in it
كَذَٰلِكَ سَلَكْنَاهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ﴿
200﴾

(آری،) این گونه (با بیانی رسا) قرآن را در دلهای مجرمان وارد میکنیم!
200. Thus it passes through the hearts of the criminals.
لَا يُؤْمِنُونَ بِهِ حَتَّىٰ يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ﴿
201﴾

(اما) به آن ایمان نمیآورند تا عذاب دردناک را با چشم خود ببینند!
201. They will not believe in it until they suffer the painful torment
فَيَأْتِيَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ﴿
202﴾

ناگهان به سراغشان میآید، در حالی که توجه ندارند!
202. The torment will strike them suddenly without their knowledge
فَيَقُولُوا هَلْ نَحْنُ مُنظَرُونَ﴿
203﴾

و (در آن هنگام) میگویند: «آیا به ما مهلتی داده خواهد شد؟!»
203. They will say, "Can we be granted any respite?"
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ﴿
204﴾

آیا برای عذاب ما عجله میکنند؟!
204. Do they want to hasten Our torment?
أَفَرَأَيْتَ إِن مَّتَّعْنَاهُمْ سِنِينَ﴿
205﴾

به ما خبر ده، اگر (باز هم) سالیانی آنها را از این زندگی بهرهمند سازیم...
205. Do you not see that even if We give them respite for years
ثُمَّ جَاءَهُم مَّا كَانُوا يُوعَدُونَ﴿
206﴾

سپس عذابی که به آنها وعده داده شده به سراغشان بیاید...
[تفسیر]
206. and then Our torment will strike them,
مَا أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا يُمَتَّعُونَ﴿
207﴾

این تمتع و بهرهگیری از دنیا برای آنها سودی نخواهد داشت!
207. none of their luxuries will be able to save them from the torment?
وَمَا أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ﴿
208﴾

ما هیچ شهر و دیاری را هلاک نکردیم مگر اینکه انذارکنندگانی (از پیامبران الهی) داشتند.
208. We never destroyed any town without first sending to them warning and guidance
ذِكْرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَالِمِينَ﴿
209﴾

تا متذکر شوند; و ما هرگز ستمکار نبودیم! (که بدون اتمام حجت مجازات کنیم)
[تفسیر]
209. We have never been unjust to anyone
وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيَاطِينُ﴿
210﴾

شیاطین و جنیان (هرگز) این آیات را نازل نکردند!
210. The satans have not revealed the Quran;
وَمَا يَنبَغِي لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ﴿
211﴾

و برای آنها سزاوار نیست; و قدرت ندارند!
211. they are not supposed to do so. Nor do have they the ability for such a task
إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ﴿
212﴾

آنها از استراق سمع (و شنیدن اخبار آسمانها) برکنارند!
212. The satans are barred from listening to anything from the heavens.
فَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ فَتَكُونَ مِنَ الْمُعَذَّبِينَ﴿
213﴾

(ای پیامبر!) هیچ معبودی را با خداوند مخوان، که از معذبین خواهی بود!
[تفسیر]
213. (Muhammad), do not worship anything besides God lest you suffer the punishment
وَأَنذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ﴿
214﴾

و خویشاوندان نزدیکت را انذار کن!
214. Warn your close relatives
وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ﴿
215﴾

و بال و پر خود را برای مؤمنانی که از تو پیروی میکنند بگستر!
215. and be kind to your believing followers
فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّي بَرِيءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ﴿
216﴾

اگر تو را نافرمانی کنند بگو: «من از آنچه شما انجام میدهید بیزارم!»
216. If they disobey you, tell them, "I condemn your disobedient deeds"
وَتَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ﴿
217﴾

و بر خداوند عزیز و رحیم توکل کن!
[تفسیر]
217. Have trust in the Majestic and All-merciful God,
الَّذِي يَرَاكَ حِينَ تَقُومُ﴿
218﴾

همان کسی که تو را به هنگامی که (برای عبادت) برمیخیزی میبیند;
218. who can see whether you stand up
وَتَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ﴿
219﴾

و (نیز) حرکت تو را در میان سجدهکنندگان!
219. or move during your prostration with the worshippers
إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ﴿
220﴾

اوست خدای شنوا و دانا.
220. He is All-hearing and All-knowing."
هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ الشَّيَاطِينُ﴿
221﴾

آیا به شما خبر دهم که شیاطین بر چه کسی نازل میشوند؟!
221. Should I tell you to whom the satans come?
تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ﴿
222﴾

آنها بر هر دروغگوی گنهکار نازل میگردند;
222. They come to every sinful liar
يُلْقُونَ السَّمْعَ وَأَكْثَرُهُمْ كَاذِبُونَ﴿
223﴾

آنچه را میشنوند (به دیگران) القا میکنند; و بیشترشان دروغگو هستند!
[تفسیر]
223. The satans try to listen to the heavens but many of them are liars.
وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ﴿
224﴾

(پیامبر اسلام شاعر نیست;) شاعران کسانی هستند که گمراهان از آنان پیروی میکنند.
224. Only the erring people follow the poets
أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ﴿
225﴾

آیا نمیبینی آنها در هر وادی سرگردانند؟
225. Have you not seen them wandering and bewildered in every valley
وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ﴿
226﴾

و سخنانی میگویند که (به آنها) عمل نمیکنند؟!
226. and preaching what they themselves never practice.
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانتَصَرُوا مِن بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ۗ وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ﴿
227﴾

مگر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام میدهند و خدا را بسیار یاد می کنند، و به هنگامی که مورد ستم واقع میشوند به دفاع از خویشتن (و مؤمنان) برمیخیزند (و از شعر در این راه کمک میگیرند); آنها که ستم کردند به زودی میدانند که بازگشتشان به کجاست!
[تفسیر]
227. The righteously striving believers among them who remember God very often and use their talent to seek help after they have been wronged are the exceptional. The unjust will soon know how terrible their end will be.