بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
وَالصَّافَّاتِ صَفًّا﴿
1﴾

سوگند به (فرشتگان) صفکشیده (و منظم)
[تفسیر]
1. I swear by (the angels) who stand in ranks,
فَالزَّاجِرَاتِ زَجْرًا﴿
2﴾

و به نهیکنندگان و (بازدارندگان)
2. by those who drive away the devil (to protect Our revelation),
فَالتَّالِيَاتِ ذِكْرًا﴿
3﴾

و تلاوتکنندگان پیاپی آیات الهی...
3. and those who recite Our revelations,
إِنَّ إِلَٰهَكُمْ لَوَاحِدٌ﴿
4﴾

که معبود شما یگانه است;
4. that your Lord is the only Lord
رَّبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ الْمَشَارِقِ﴿
5﴾

پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آنهاست، و پروردگار مشرقها!
[تفسیر]
5. He is the Lord of the heavens and the earth and all that is between them, the Lord of the Eastern regions.
إِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِزِينَةٍ الْكَوَاكِبِ﴿
6﴾

ما آسمان نزدیک ( پایین) را با ستارگان آراستیم،
6. We have decked the lower heavens with stars
وَحِفْظًا مِّن كُلِّ شَيْطَانٍ مَّارِدٍ﴿
7﴾

تا آن را از هر شیطان خبیثی حفظ کنیم!
[تفسیر]
7. to protect them from the rebellious satan
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلَإِ الْأَعْلَىٰ وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ﴿
8﴾

آنها نمیتوانند به (سخنان) فرشتگان عالم بالا گوش فرادهند، (و هرگاه چنین کنند) از هر سو هدف قرارمیگیرند!
8. The devils cannot hear those high above. They would be struck from all sides
دُحُورًا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ﴿
9﴾

آنها به شدت به عقب رانده میشوند; و برای آنان مجازاتی دائم است!
9. and driven away to suffer the necessary torment
إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهَابٌ ثَاقِبٌ﴿
10﴾

مگر آنها که در لحظهای کوتاه برای استراق سمع به آسمان نزدیک شوند، که «شهاب ثاقب سذللّه آنها را تعقیب میکند!
[تفسیر]
10. Some of them who stealthily steal words from the heavens are pursued by a glistening flame.
فَاسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَا ۚ إِنَّا خَلَقْنَاهُم مِّن طِينٍ لَّازِبٍ﴿
11﴾

از آنان بپرس: «آیا آفرینش (و معاد) آنان سختتر است یا آفرینش فرشتگان (و آسمانها و زمین)؟! ما آنان را از گل چسبندهای آفریدیم!
11. (Muhammad), ask them, "Have they (people) been created stronger than what We have created?" We have created them from moist clay
بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ﴿
12﴾

تو از انکارشان تعجب میکنی، ولی آنها مسخره میکنند!
12. (Muhammad), you will be surprised that they still mock (God's revelations)
وَإِذَا ذُكِّرُوا لَا يَذْكُرُونَ﴿
13﴾

و هنگامی که به آنان تذکر داده شود، هرگز متذکر نمیشوند!
13. They pay no attention when they are reminded
وَإِذَا رَأَوْا آيَةً يَسْتَسْخِرُونَ﴿
14﴾

و هنگامی که معجزهای را ببینند، دیگران را نیز به استهزا دعوتمیکنند!
14. and when they see a miracle, they mock
وَقَالُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ﴿
15﴾

و میگویند: «این فقط سحری آشکار است!
[تفسیر]
15. it and say, "It is only plain magic"
أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ﴿
16﴾

آیا هنگامی که ما مردیم و به خاک و استخوان مبدل شدیم، بار دیگر برانگیخته خواهیم شد؟!
16. They say, "Shall we be brought to life again after we die and turn into dust and bones?
أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ﴿
17﴾

یا پدران نخستین ما (بازمیگردند)؟!»
17. Will our forefathers also be brought to life again?"
قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَاخِرُونَ﴿
18﴾

بگو: «آری، همه شما زنده میشوید در حالی که خوار و کوچک خواهید بود!
18. Say, "You will certainly be brought back to life in disgrace"
فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ﴿
19﴾

تنها یک صیحه عظیم واقع میشود، ناگهان همه (از قبرها برمیخیزند و) نگاه میکنند!
[تفسیر]
19. The Day of Judgment will come within a single roar and they will remain gazing at it
وَقَالُوا يَا وَيْلَنَا هَٰذَا يَوْمُ الدِّينِ﴿
20﴾

و میگویند: «ای وای بر ما، این روز جزاست!»
20. They will say, "Woe to us!" (They will be told), "This is the day of receiving recompense"
هَٰذَا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِي كُنتُم بِهِ تُكَذِّبُونَ﴿
21﴾

(آری) این همان روز جدایی (حق از باطل) است که شما آن را تکذیب میکردید!
21. This is the Day of Judgment in which you disbelieved.
احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَأَزْوَاجَهُمْ وَمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ﴿
22﴾

(در این هنگام به فرشتگان دستور داده میشود:) ظالمان و همردیفانشان و آنچه را میپرستیدند...
22. (God will command the angels), "Gather together the unjust, their spouses, and what they had worshipped
مِن دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَاطِ الْجَحِيمِ﴿
23﴾

(آری آنچه را) جز خدا میپرستیدند جمع کنید و بسوی راه دوزخ هدایتشان کنید!
23. besides God, and show them the way of hell
وَقِفُوهُمْ ۖ إِنَّهُم مَّسْئُولُونَ﴿
24﴾

آنها را نگهدارید که باید بازپرسی شوند!
[تفسیر]
24. Stop them. They must be questioned."
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ﴿
25﴾

شما را چه شده که از هم یاری نمیطلبید؟!
25. They will be asked, "Why do you not help each other?"
بَلْ هُمُ الْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ﴿
26﴾

ولی آنان در آن روز تسلیم قدرت خداوندند!
26. In fact, on that day they will be submissive
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ﴿
27﴾

(و در این حال) رو به یکدیگر کرده و از هم میپرسند...
27. They will turn to each other saying,
قَالُوا إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ الْيَمِينِ﴿
28﴾

گروهی (میگویند: «شما رهبران گمراهی بودید که به ظاهر) از طریق خیرخواهی و نیکی وارد شدید اما جز فریب چیزی در کارتان نبود)!»
28. "It was you who tried to mislead us from righteousness"
قَالُوا بَل لَّمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ﴿
29﴾

(آنها در جواب) میگویند: «شما خودتان اهل ایمان نبودید (تقصیر ما چیست)؟!
[تفسیر]
29. Others will respond, "It was you who did not want to have any faith.
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُم مِّن سُلْطَانٍ ۖ بَلْ كُنتُمْ قَوْمًا طَاغِينَ﴿
30﴾

ما هیچ گونه سلطهای بر شما نداشتیم، بلکه شما خود قومی طغیانگر بودید!
30. We had no authority over you, in fact, you were a rebellious people
فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَا ۖ إِنَّا لَذَائِقُونَ﴿
31﴾

اکنون فرمان پروردگارمان بر همه ما مسلم شده، و همگی از عذاب او میچشیم!
31. Thus, the words of Our Lord about us have come true and now we are suffering the torment
فَأَغْوَيْنَاكُمْ إِنَّا كُنَّا غَاوِينَ﴿
32﴾

ما شما را گمراه کردیم، همان گونه که خود گمراه بودیم!
32. We mislead you and we ourselves had also gone astray."
فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ﴿
33﴾

(آری) همه آنها ( پیشوایان و پیروان گمراه) در آن روز در عذاب الهی مشترکند!
[تفسیر]
33. On that day they will all share the torment
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ﴿
34﴾

ما این گونه با مجرمان رفتار میکنیم!
34. This is how We deal with the criminals.
إِنَّهُمْ كَانُوا إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ﴿
35﴾

چرا که وقتی به آنها گفته میشد: «معبودی جز خدا وجود ندارد»، تکبر و سرکشی میکردند...
35. They were the ones, who on being told, "God is only One," become puffed-up with pride
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُو آلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍ﴿
36﴾

و پیوسته میگفتند: «آیا ما معبودان خود را بخاطر شاعری دیوانه رها کنیم؟!»
36. and said, "Should we give up our idols for the sake of an insane poet"
بَلْ جَاءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِينَ﴿
37﴾

چنین نیست، او حق را آورده و پیامبران پیشین را تصدیق کرده است!
37. In fact, he had brought them the truth and had acknowledged the Messengers (who were sent before him).
إِنَّكُمْ لَذَائِقُو الْعَذَابِ الْأَلِيمِ﴿
38﴾

اما شما (مستکبران کوردل) بطور مسلم عذاب دردناک (الهی) را خواهید چشید!
[تفسیر]
38. (They will be told), "You will certainly suffer the painful torment
وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ﴿
39﴾

و جز به آنچه انجام میدادید کیفر داده نمیشوید،
39. and will be recompensed only for what you deserve
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ﴿
40﴾

جز بندگان مخلص خدا (که از این کیفرها برکنارند)!
40. But the sincere servants of God
أُولَٰئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ﴿
41﴾

برای آنان ( بندگان مخلص) روزی معین و ویژهای است،
41. will have their determined sustenance
فَوَاكِهُ ۖ وَهُم مُّكْرَمُونَ﴿
42﴾

میوهها(ی گوناگون پر ارزش)، و آنها گرامی داشته میشوند...
42. and fruits while they are honored.
فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ﴿
43﴾

در باغهای پر نعمت بهشت;
43. (They will live) in the bountiful gardens,
عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَابِلِينَ﴿
44﴾

در حالی که بر تختها رو به روی یکدیگر تکیه زدهاند،
[تفسیر]
44. on couches facing each other
يُطَافُ عَلَيْهِم بِكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍ﴿
45﴾

و گرداگردشان قدحهای لبریز از شراب طهور را میگردانند;
45. They will be served with a cup full of crystal clear wine,
بَيْضَاءَ لَذَّةٍ لِّلشَّارِبِينَ﴿
46﴾

شرابی سفید و درخشنده، و لذتبخش برای نوشندگان;
46. delicious to those who drink it
لَا فِيهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ﴿
47﴾

شرابی که نه در آن مایه تباهی عقل است و نه از آن مست میشوند!
47. but not harmful or intoxicating
وَعِندَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ عِينٌ﴿
48﴾

و نزد آنها همسرانی زیبا چشم است که جز به شوهران خود عشق نمیورزند.
48. They will have with them loving wives with big black and white eyes
كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُونٌ﴿
49﴾

گویی از (لطافت و سفیدی) همچون تخممرغهایی هستند که (در زیر بال و پر مرغ) پنهان مانده (و دست انسانی هرگز آن را لمس نکرده است)!
[تفسیر]
49. who are as chaste as sheltered eggs.
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَاءَلُونَ﴿
50﴾

(در حالی که آنها غرق گفتگو هستند) بعضی رو به بعضی دیگر کرده میپرسند...
50. They will turn to each other and ask questions
قَالَ قَائِلٌ مِّنْهُمْ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٌ﴿
51﴾

کسی از آنها میگوید: «من همنشینی داشتم...
51. One of them will say, "I had a companion who asked me,
يَقُولُ أَإِنَّكَ لَمِنَ الْمُصَدِّقِينَ﴿
52﴾

که پیوسته میگفت: آیا (به راستی) تو این سخن را باور کردهای...
52. 'Do you believe in the Day of Judgment?
أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَدِينُونَ﴿
53﴾

که وقتی ما مردیم و به خاک و استخوان مبدل شدیم، (بار دیگر) زنده میشویم و جزا داده خواهیم شد؟!»
[تفسیر]
53. Shall we be recompensed for our deeds after we die and become bones and dust?
قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ﴿
54﴾

(سپس) میگوید: «آیا شما میتوانید از او خبری بگیرید؟»
54. Do you want to see him?'"
فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَوَاءِ الْجَحِيمِ﴿
55﴾

اینجاست که نگاهی میکند، ناگهان او را در میان دوزخ میبیند.
55. He will look down and see him in hell
قَالَ تَاللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرْدِينِ﴿
56﴾

میگوید:«به خدا سوگند نزدیک بود مرا (نیز) به هلاکت بکشانی!
56. He will say to his friend in hell, "By God, you almost destroyed me
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ﴿
57﴾

و اگر نعمت پروردگارم نبود، من نیز از احضارشدگان (در دوزخ) بودم!
[تفسیر]
57. Had I not the guidance of my Lord, I would certainly have been brought into torment"
أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ﴿
58﴾

(سپس به یاران خود میگوید: ای دوستان!) آیا ما هرگز نمیمیریم (و در بهشت جاودانه خواهیم بود)،
58. He will ask his companion, "Did you not say that there would only be one death
إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ﴿
59﴾

و جز همان مرگ اول، مرگی به سراغ ما نخواهد آمد، و ما هرگز عذاب نخواهیم شد.
59. and that we would not be punished?"
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ﴿
60﴾

راستی این همان پیروزی بزرگ است!
60. This is certainly the greatest triumph
لِمِثْلِ هَٰذَا فَلْيَعْمَلِ الْعَامِلُونَ﴿
61﴾

آری، برای مثل این، باید عملکنندگان عمل کنند!
[تفسیر]
61. for which one must strive hard
أَذَٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ﴿
62﴾

آیا این (نعمتهای جاویدان بهشتی) بهتر است یا درخت (نفرتانگیز) زقوم؟!
62. Is this not a better reward than the tree of Zaqqum
إِنَّا جَعَلْنَاهَا فِتْنَةً لِّلظَّالِمِينَ﴿
63﴾

ما آن را مایه درد و رنج ظالمان قرار دادیم!
63. which We have made as a torment for the unjust?
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ﴿
64﴾

آن درختی است که از قعر جهنم میروید!
[تفسیر]
64. (Zaqqum) is a tree which grows from the deepest part of hell,
طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُءُوسُ الشَّيَاطِينِ﴿
65﴾

شکوفه آن مانند سرهای شیاطین است!
65. and its fruits are like the heads of devils
فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ﴿
66﴾

آنها ( مجرمان) از آن میخورند و شکمها را از آن پر میکنند!
66. The dwellers of hell will eat that fruit and fill-up their bellies
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيمٍ﴿
67﴾

سپس روی آن آب داغ متعفنی مینوشند!
67. Then they will have on top of it a mixture of boiling water
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ﴿
68﴾

سپس بازگشت آنها به سوی جهنم است!
[تفسیر]
68. They can only return to hell.
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءَهُمْ ضَالِّينَ﴿
69﴾

چرا که آنها پدران خود را گمراه یافتند،
69. They found their father going astray
فَهُمْ عَلَىٰ آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ﴿
70﴾

با این حال به سرعت بدنبال آنان کشانده میشوند!
70. and rushed to follow them
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ﴿
71﴾

و قبل از آنها بیشتر پیشینیان (نیز) گمراه شدند!
71. Most of the ancient people had also gone astray
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ﴿
72﴾

ما در میان آنها انذارکنندگانی فرستادیم،
72. We had certainly sent warners to them
فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ﴿
73﴾

ولی بنگر عاقبت انذارشوندگان چگونه بود!
73. See how terrible was the end of those who were warned
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ﴿
74﴾

74. Only Our sincere servants were saved.
وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ﴿
75﴾

و نوح، ما را خواند (و ما دعای او را اجابت کردیم); و چه خوب اجابت کنندهای هستیم!
75. Noah called for help. How blessed was the answer which he received
وَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ﴿
76﴾

و او و خاندانش را از اندوه بزرگ رهایی بخشیدیم،
76. We rescued him and his people from the greatest affliction
وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْبَاقِينَ﴿
77﴾

و فرزندانش را همان بازماندگان (روی زمین) قرار دادیم،
77. and We made his offspring the only survivors
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ﴿
78﴾

و نام نیک او را در میان امتهای بعد باقی نهادیم.
78. We perpetuated his praise in later generations
سَلَامٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِي الْعَالَمِينَ﴿
79﴾

سلام بر نوح در میان جهانیان باد!
79. Peace be with Noah among all men in the worlds
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ﴿
80﴾

ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
80. Thus do We reward the righteous ones.
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ﴿
81﴾

چرا که او از بندگان باایمان ما بود!
81. He was one of Our believing servants
ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ﴿
82﴾

سپس دیگران ( دشمنان او) را غرق کردیم!
[تفسیر]
82. We drowned all the others (besides Noah and his people).
وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ﴿
83﴾

و از پیروان او ابراهیم بود;
83. Abraham was one of his followers
إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ﴿
84﴾

(به خاطر بیاور) هنگامی را که با قلب سلیم به پیشگاه پروردگارش آمد;
84. He turned to his Lord with a sound heart
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَاذَا تَعْبُدُونَ﴿
85﴾

هنگامی که به پدر و قومش گفت: «اینها چیست که میپرستید؟!
85. and asked his father and his people, "What is that you worship?
أَئِفْكًا آلِهَةً دُونَ اللَّهِ تُرِيدُونَ﴿
86﴾

آیا غیر از خدا به سراغ این معبودان دروغین میروید؟!
86. Do you want to worship false idols as your lords besides God?
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
87﴾

شما درباره پروردگار عالمیان چه گمان میبرید؟!
[تفسیر]
87. What do you think about the Lord of the Universe?"
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِي النُّجُومِ﴿
88﴾

(سپس) نگاهی به ستارگان افکند...
88. The people invited him to attend their feast).
Then he looked at the stars
فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٌ﴿
89﴾

و گفت: «من بیمارم (و با شما به مراسم جشن نمیآیم)!»
89. and said, "I am sick!"
فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِينَ﴿
90﴾

آنها از او روی برتافته و به او پشت کردند (و بسرعت دور شدند.)
90. All the people turned away from him
فَرَاغَ إِلَىٰ آلِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ﴿
91﴾

(او وارد بتخانه شد) مخفیانه نگاهی به معبودانشان کرد و از روی تمسخر گفت: «چرا (از این غذاها) نمیخورید؟!
91. and he turned to their idols and asked them, "Do you eat?
مَا لَكُمْ لَا تَنطِقُونَ﴿
92﴾

(اصلا) چرا سخن نمیگویید؟!»
[تفسیر]
92. Why do you not speak?"
فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًا بِالْيَمِينِ﴿
93﴾

سپس بسوی آنها رفت و ضربهای محکم با دست راست بر پیکر آنها فرود آورد (و جز بت بزرگ، همه را درهم شکست).
93. He struck them with his right hand
فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَزِفُّونَ﴿
94﴾

آنها با سرعت به او روی آوردند.
94. Thereupon the people came running to him
قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ﴿
95﴾

گفت: «آیا چیزی را میپرستید که با دست خود میتراشید؟!
95. He said, "How can you worship what you yourselves have carved
وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ﴿
96﴾

با اینکه خداوند هم شما را آفریده و هم بتهایی که میسازید!»
96. even though God created both you and that which you have made?"
قَالُوا ابْنُوا لَهُ بُنْيَانًا فَأَلْقُوهُ فِي الْجَحِيمِ﴿
97﴾

(بتپرستان) گفتند: «بنای مرتفعی برای او بسازید و او را در جهنمی از آتش بیفکنید!»
97. They said, "Let us build a fire and throw him into the flames"
فَأَرَادُوا بِهِ كَيْدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَسْفَلِينَ﴿
98﴾

آنها طرحی برای نابودی ابراهیم ریخته بودند، ولی ما آنان را پست و مغلوب ساختیم!
[تفسیر]
98. They plotted against him, but We brought humiliation upon them
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهْدِينِ﴿
99﴾

(او از این مهلکه بسلامت بیرون آمد) و گفت: «من به سوی پروردگارم میروم، او مرا هدایت خواهد کرد!
99. (Abraham) said, "I will go to my Lord who will guide me"
رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ﴿
100﴾

پروردگارا! به من از صالحان ( فرزندان صالح) ببخش!»
100. Abraham prayed, "Lord, grant me a righteous son"
فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ﴿
101﴾

ما او ( ابراهیم) را به نوجوانی بردبار و صبور بشارت دادیم!
101. We gave him the glad news of the birth of a forbearing son.
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِن شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ﴿
102﴾

هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، گفت: «پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح میکنم، نظر تو چیست؟» گفت«پدرم! هر چه دستور داری اجرا کن، به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت!»
[تفسیر]
102. When his son was old enough to work with him, he said, "My son, I have had a dream that I must sacrifice you. What do you think of this?" He replied, "Father, fulfill whatever you are commanded to do and you will find me patient, by the will of God"
فَلَمَّا أَسْلَمَا وَتَلَّهُ لِلْجَبِينِ﴿
103﴾

هنگامی که هر دو تسلیم شدند و ابراهیم جبین او را بر خاک نهاد...
103. When they both agreed and Abraham had lain down his son on the side of his face (for slaughtering),
وَنَادَيْنَاهُ أَن يَا إِبْرَاهِيمُ﴿
104﴾

او را ندا دادیم که: «ای ابراهیم!
104. We called to him, "Abraham,
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيَا ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ﴿
105﴾

آن رؤیا را تحقق بخشیدی (و به ماموریت خود عمل کردی)!» ما این گونه، نیکوکاران را جزا میدهیم!
105. you have fulfilled what you were commanded to do in your dream." Thus do We reward the righteous ones
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ الْبَلَاءُ الْمُبِينُ﴿
106﴾

این مسلما همان امتحان آشکار است!
[تفسیر]
106. It was certainly an open trial
وَفَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ﴿
107﴾

ما ذبح عظیمی را فدای او کردیم،
107. We ransomed his son with a great sacrifice
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ﴿
108﴾

و نام نیک او را در امتهای بعد باقی نهادیم!
108. and perpetuated his praise in later generations.
سَلَامٌ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ﴿
109﴾

سلام بر ابراهیم!
109. Peace be with Abraham
كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ﴿
110﴾

این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
110. Thus, do We reward the righteous ones
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ﴿
111﴾

او از بندگان باایمان ما است!
111. He was one of Our believing servants
وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ﴿
112﴾

ما او را به اسحاق -پیامبری از شایستگان- بشارت دادیم!
112. We gave him the glad news of the birth of Isaac, one of the righteous Prophets
وَبَارَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰ إِسْحَاقَ ۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ مُبِينٌ﴿
113﴾

ما به او و اسحاق برکت دادیم; و از دودمان آن دو، افرادی بودند نیکوکار و افرادی آشکارا به خود ستم کردند!
[تفسیر]
113. We had blessed him and Isaac. Some of their offspring were righteous and others were openly unjust to themselves.
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَارُونَ﴿
114﴾

ما به موسی و هارون نعمت بخشیدیم!
114. We certainly bestowed Our favor upon Moses and Aaron
وَنَجَّيْنَاهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ﴿
115﴾

و آن دو و قومشان را از اندوه بزرگ نجات دادیم!
115. and saved them and their people from great distress
وَنَصَرْنَاهُمْ فَكَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ﴿
116﴾

و آنها را یاری کردیم تا بر دشمنان خود پیروز شدند!
116. We helped them and they were victorious
وَآتَيْنَاهُمَا الْكِتَابَ الْمُسْتَبِينَ﴿
117﴾

ما به آن دو، کتاب روشنگر دادیم،
117. We gave them the enlightening Book,
وَهَدَيْنَاهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ﴿
118﴾

و آن دو را به راه راست هدایت نمودیم!
118. guided them to the right path,
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِي الْآخِرِينَ﴿
119﴾

و نام نیکشان را در اقوام بعد باقی گذاردیم!
[تفسیر]
119. and perpetuated their praise in later generations
سَلَامٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَارُونَ﴿
120﴾

سلام بر موسی و هارون!
120. Peace be with Moses and Aaron
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ﴿
121﴾

ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
121. Thus do We reward the righteous ones
إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ﴿
122﴾

آن دو از بندگان مؤمن ما بودند!
[تفسیر]
122. They were two of Our believing servants
وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ﴿
123﴾

و الیاس از رسولان (ما) بود!
123. Elias was certainly a Messenger
إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَلَا تَتَّقُونَ﴿
124﴾

به خاطر بیاور هنگامی را که به قومش گفت: «آیا تقوا پیشه نمیکنید؟!
124. He told his people, "Why do you not have fear of God?
أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ﴿
125﴾

آیا بت «بعل» را میخوانید و بهترین آفریدگارها را رها میسازید؟!
125. Do you worship Ba`al and abandon the Best Creator
اللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ﴿
126﴾

خدایی که پروردگار شما و پروردگار نیاکان شماست!»
126. who is your Lord and the Lord of your forefathers?"
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ﴿
127﴾

اما آنها او را تکذیب کردند; ولی به یقین همگی (در دادگاه عدل الهی) احضار میشوند!
127. They called him a liar. Thus, all of them will suffer torment
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ﴿
128﴾

مگر بندگان مخلص خدا!
128. except the sincere servants of God
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ﴿
129﴾

ما نام نیک او را در میان امتهای بعد باقی گذاردیم!
[تفسیر]
129. We perpetuated his praise in the later generations
سَلَامٌ عَلَىٰ إِلْ يَاسِينَ﴿
130﴾

سلام بر الیاسین!
130. Peace be with the followers of Elias
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ﴿
131﴾

ما این گونه نیکوکاران را پاداش میدهیم!
131. In this way do We reward the righteous ones
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ﴿
132﴾

132. He was one of Our believing servants
وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ الْمُرْسَلِينَ﴿
133﴾

و لوط از رسولان (ما) است!
133. Lot was certainly a Messenger
إِذْ نَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ أَجْمَعِينَ﴿
134﴾

و به خاطر بیاور زمانی را که او و خاندانش را همگی نجات دادیم،
134. We rescued him and his whole family,
إِلَّا عَجُوزًا فِي الْغَابِرِينَ﴿
135﴾

مگر پیرزنی که از بازماندگان بود (و به سرنوشت آنان گرفتار شد)!
135. except for an old woman who remained behind
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ﴿
136﴾

سپس بقیه را نابود کردیم!
136. Then We totally destroyed the others
وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ﴿
137﴾

و شما پیوسته صبحگاهان از کنار (ویرانههای شهرهای) آنها میگذرید...
137. You pass by (their ruined town) in the morning and at night
وَبِاللَّيْلِ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ﴿
138﴾

و (همچنین) شبانگاه; آیا نمیاندیشید؟!
[تفسیر]
138. Will you then not understand?
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ﴿
139﴾

و یونس از رسولان (ما) است!
139. Jonah was certainly a Messenger
إِذْ أَبَقَ إِلَى الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ﴿
140﴾

به خاطر بیاور زمانی را که به سوی کشتی پر (از جمعیت و بار) فرار کرد.
140. He abandoned his people
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ الْمُدْحَضِينَ﴿
141﴾

و با آنها قرعه افکند، (و قرعه به نام او افتاد و) مغلوب شد!
141. and sailed away in a laden ship, wherein people cast lots. Because he lost, he was thrown into the water
فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ﴿
142﴾

(او را به دریا افکندند) و ماهی عظیمی او را بلعید، در حالی که مستحق سرزنش بود!
142. The fish swallowed him up and he deserved (all this)
فَلَوْلَا أَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ﴿
143﴾

و اگر او از تسبیحکنندگان نبود...
143. Had he not glorified God,
لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ﴿
144﴾

تا روز قیامت در شکم ماهی میماند!
[تفسیر]
144. he would certainly have remained inside the fish until the Day of Resurrection
فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ سَقِيمٌ﴿
145﴾

(به هر حال ما او را رهایی بخشیدیم و) او را در یک سرزمین خشک خالی از گیاه افکندیم در حالی که بیمار بود!
145. We cast him out of the fish unto dry land and he was sick
وَأَنبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ﴿
146﴾

و بوته کدوئی بر او رویاندیم (تا در سایه برگهای پهن و مرطوبش آرامش یابد)!
146. We made a plant of gourd grow up for him
وَأَرْسَلْنَاهُ إِلَىٰ مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ﴿
147﴾

و او را به سوی جمعیت یکصد هزار نفری -یا بیشتر- فرستادیم!
147. We sent him to a hundred thousand or more people.
فَآمَنُوا فَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَىٰ حِينٍ﴿
148﴾

آنها ایمان آوردند، از این رو تا مدت معلومی آنان را از مواهب زندگی بهرهمند ساختیم!
[تفسیر]
148. They believed in him so We granted them enjoyment for an appointed time
فَاسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ الْبَنَاتُ وَلَهُمُ الْبَنُونَ﴿
149﴾

از آنان بپرس: آیا پروردگارت دخترانی دارد و پسران از آن آنهاست؟!
149. (Muhammad), ask them, "Do daughters belong to your Lord and sons to them?
أَمْ خَلَقْنَا الْمَلَائِكَةَ إِنَاثًا وَهُمْ شَاهِدُونَ﴿
150﴾

آیا ما فرشتگان را مؤنث آفریدیم و آنها ناظر بودند؟!
150. Have We created the angels as females before their very eyes?
أَلَا إِنَّهُم مِّنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ﴿
151﴾

دانید آنها با این تهمت بزرگشان میگویند:
151. It is only because of their false invention that they say,
وَلَدَ اللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ﴿
152﴾

«خداوند فرزند آورده!» ولی آنها به یقین دروغ میگویند!
152. 'God has begotten a son.'They are certainly liars
أَصْطَفَى الْبَنَاتِ عَلَى الْبَنِينَ﴿
153﴾

آیا دختران را بر پسران ترجیح داده است؟!
153. Has He chosen daughters in preference to sons?
مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ﴿
154﴾

شما را چه شده است؟! چگونه حکم میکنید؟! (هیچ میفهمید چه میگویید؟!)
154. Woe to you! How terrible is your Judgment
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ﴿
155﴾

آیا متذکر نمیشوید؟!
155. Do you not understand?
أَمْ لَكُمْ سُلْطَانٌ مُّبِينٌ﴿
156﴾

یا شما دلیل روشنی در این باره دارید؟
156. Do you have clear authority?
فَأْتُوا بِكِتَابِكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ﴿
157﴾

کتابتان را بیاورید اگر راست میگویید!
[تفسیر]
157. Bring your book if what you say is true
وَجَعَلُوا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَبًا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ﴿
158﴾

آنها ( مشرکان) میان او ( خداوند) و جن، (خویشاوندی و) نسبتی قائل شدند; در حالی که جنیان بخوبی میدانند که این بتپرستان در دادگاه الهی احضار میشوند!
158. They have said that there is a relationship between Him and the jinn. The jinn certainly know that they will all be brought to suffer torment
سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ﴿
159﴾

منزه است خداوند از آنچه توصیف میکنند،
159. God is too glorious to be described as they describe Him
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ﴿
160﴾

مگر بندگان مخلص خدا!
160. except the servants of God, sincere and devoted
فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ﴿
161﴾

شما و آنچه را پرستش میکنید،
161. You and whatever you worship
مَا أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَاتِنِينَ﴿
162﴾

هرگز نمیتوانید کسی را (با آن) فریب دهید،
162. cannot mislead anyone
إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ﴿
163﴾

مگر آنها که در آتش دوزخ وارد میشوند!
[تفسیر]
163. except those who are doomed to enter hell
وَمَا مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ﴿
164﴾

و هیچ یک از ما نیست جز آنکه مقام معلومی دارد;
164. The angels say, "Each of us has an appointed place
وَإِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ﴿
165﴾

و ما همگی (برای اطاعت فرمان خداوند) به صف ایستادهایم;
165. We stand in ranks (for prayer)
وَإِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ﴿
166﴾

و ما همه تسبیحگوی او هستیم!
[تفسیر]
166. and we glorify God"
وَإِن كَانُوا لَيَقُولُونَ﴿
167﴾

آنها پیوسته میگفتند:
167. Even though they (unbelievers) say,
لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْرًا مِّنَ الْأَوَّلِينَ﴿
168﴾

«اگر یکی از کتابهای پیشینیان نزد ما بود،
168. "Had we received guidance from the people living before us,
لَكُنَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ﴿
169﴾

به یقین، ما بندگان مخلص خدا بودیم!»
169. we would have certainly been sincere servants of God"
فَكَفَرُوا بِهِ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ﴿
170﴾

(اما هنگامی که این کتاب بزرگ آسمانی بر آنها نازل شد،) به آن کافر شدند; ولی بزودی (نتیجه کار خود را) خواهند دانست!
[تفسیر]
170. They have rejected the Quran. They will soon know the consequences (of their disbelief).
وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِينَ﴿
171﴾

وعده قطعی ما برای بندگان فرستاده ما از پیش مسلم شده...
171. We decreed that Our Messenger servants
إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنصُورُونَ﴿
172﴾

که آنان یاری شدگانند،
172. will certainly be victorious
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ﴿
173﴾

173. and that Our army will be triumphant
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ﴿
174﴾

از آنها ( کافران) روی بگردان تا زمان معینی (که فرمان جهاد فرارسد)!
174. (Muhammad), stay away from them for a while
وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ﴿
175﴾

و وضع آنها را بنگر (چه بیمحتواست) اما بزودی (نتیجه اعمال خود را) میبینند!
175. and watch them. They, too, will watch
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ﴿
176﴾

آیا آنها برای عذاب ما شتاب میکنند؟!
176. Do they want to suffer Our torment immediately?
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنذَرِينَ﴿
177﴾

اما هنگامی که عذاب ما در آستانه خانههایشان فرود آید، انذارشدگان صبحگاه بدی خواهند داشت!
177. When it descends into their courtyard, it will be terrible for those who have already been warned
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ﴿
178﴾

از آنان روی بگردان تا زمان معینی!
178. Stay away from them for a while
وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ﴿
179﴾

و وضع کارشان را ببین; آنها نیز به زودی (نتیجه اعمال خود را) میبینند!
179. and watch. They, too, will watch
سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ﴿
180﴾

منزه است پروردگار تو، پروردگار عزت (و قدرت) از آنچه آنان توصیف میکنند.
180. Your Lord, the Lord of Honor, is too exalted to be considered as they describe Him
وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ﴿
181﴾

و سلام بر رسولان!
181. Peace be with the Messengers (of God)
وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴿
182﴾

ج832حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است!
[تفسیر]
182. It is only God, the Lord of the Universe, who deserves all praise