به نام خداوند بخشنده بخشایشگر
2- عسق.
3- این گونه خداوند عزیز و حکیم به تو و پیامبرانی که پیش از تو بودند وحی میکند.
4- آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آن اوست; و او بلندمرتبه و بزرگ است!
[تفسیر]
5- نزدیک است آسمانها (بخاطر نسبتهای ناروای مشرکان) از بالا متلاشی شوند و فرشتگان پیوسته تسبیح و حمد پروردگارشان را بجا میآورند و برای کسانی که در زمین هستند استغفار میکنند; آگاه باشید خداوند آمرزنده و مهربان است.
6- کسانی که غیر خدا را ولی خود انتخاب کردند، خداوند حساب همه اعمال آنها را نگه میدارد; و تو مامور نیستی که آنان را مجبور به قبول حق کنی!
[تفسیر]
7- و این گونه قرآنی عربی ( فصیح و گویا) را بر تو وحی کردیم تا «امالقری» ( مکه) و مردم پیرامون آن را انذار کنی و آنها را از روزی که همه خلایق در آن روز جمع میشوند و شک و تردید در آن نیست بترسانی; گروهی در بهشتند و گروهی در آتش سوزان!
[تفسیر]
8- و اگر خدا میخواست همه آنها را امت واحدی قرار میداد (و به زور هدایت میکرد، ولی هدایت اجباری سودی ندارد); اما خداوند هر کس را بخواهد در رحمتش وارد میکند، و برای ظالمان ولی و یاوری نیست.
9- آیا آنها غیر از خدا را ولی خود برگزیدند؟! در حالی که «ولی» فقط خداوند است و اوست که مردگان را زنده میکند، و اوست که بر هر چیزی تواناست!
[تفسیر]
10- در هر چیز اختلاف کنید، داوریش با خداست; این است خداوند، پروردگار من، بر او توکل کردهام و به سوی او بازمیگردم!
[تفسیر]
11- او آفریننده آسمانها و زمین است و از جنس شما همسرانی برای شما قرار داد و جفتهایی از چهارپایان آفرید; و شما را به این وسیله ( بوسیله همسران)زیاد می کند; هیچ چیز همانند او نیست و او شنوا و بیناست!
[تفسیر]
12- کلیدهای آسمانها و زمین از آن اوست; روزی را برای هر کس بخواهد گسترش می دهد یا محدود میسازد; او به همه چیز داناست.
[تفسیر]
13- آیینی را برای شما تشریع کرد که به نوح توصیه کرده بود; و آنچه را بر تو وحی فرستادیم و به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم این بود که: دین را برپا دارید و در آن تفرقه ایجاد نکنید! و بر مشرکان گران است آنچه شما آنان را به سویش دعوت می کنید! خداوند هر کس را بخواهد برمیگزیند، و کسی را که به سوی او بازگردد هدایت میکند.
[تفسیر]
14- آنان پراکنده نشدند مگر بعد از آنکه علم و آگاهی به سراغشان آمد; و این تفرقه جویی بخاطر انحراف از حق( و عداوت و حسد) بود; و اگر فرمانی از سوی پروردگارت صادر نشده بود که تا سرآمد معینی (زنده و آزاد) باشند، در میان آنها داوری میشد; و کسانی که بعد از آنها وارثان کتاب شدند نسبت به آن در شک و تردیدند، شکی همراه با بدبینی!
[تفسیر]
15- پس به همین خاطر تو نیز آنان را به سوی این آیین واحد الهی دعوت کن و آنچنان که مامور شدهای استقامت نما، و از هوی و هوسهای آنان پیروی مکن، و بگو: «به هر کتابی که خدا نازل کرده ایمان آوردهام و مامورم در میان شما عدالت کنم; خداوند پروردگار ما و شماست; نتیجه اعمال ما از آن ما است و نتیجه اعمال شما از آن شما، خصومت شخصی در میان ما نیست; و خداوند ما و شما را در یکجا جمع میکند، و بازگشت (همه) به سوی اوست!»
[تفسیر]
16- کسانی که (از روی لجاجت) درباره خدا بعد از پذیرفتن (و ایمان به) او، محاجه می کنند، دلیلشان نزد پروردگارشان باطل و بیپایه است; و غضب بر آنهاست و عذابی شدید دارند.
[تفسیر]
17- خداوند کسی است که کتاب را بحق نازل کرد و میزان (سنجش حق و باطل و خبر قیامت) را نیز; تو چه میدانی شاید ساعت (قیام قیامت) نزدیک باشد!
[تفسیر]
18- کسانی که به قیامت ایمان ندارند درباره آن شتاب میکنند; ولی آنها که ایمان آوردهاند پیوسته از آن هراسانند، و میدانند آن حق است; آگاه باشید کسانی که در قیامت تردید میکنند، در گمراهی عمیقی هستند.
[تفسیر]
19- خداوند نسبت به بندگانش لطف (و آگاهی) دارد; هر کس را بخواهد روزی میدهد و او قوی و شکستناپذیر است!
20- کسی که زراعت آخرت را بخواهد، به کشت او برکت و افزایش میدهیم و بر محصولش میافزاییم; و کسی که فقط کشت دنیا را بطلبد، کمی از آن به او میدهیم اما در آخرت هیچ بهرهای ندارد!
[تفسیر]
21- آیا معبودانی دارند که بیاذن خداوند آیینی برای آنها ساختهاند؟! اگر مهلت معینی برای آنها نبود، در میانشان داوری میشد (و دستور عذاب صادر میگشت) و برای ظالمان عذاب دردناکی است!
[تفسیر]
22- (در آن روز) ستمگران را میبینی که از اعمالی که انجام دادهاند سخت بیمناکند، ولی آنها را فرامیگیرد! اما کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند در باغهای بهشتند و هر چه بخواهند نزد پروردگارشان برای آنها فراهم است; این است فضل (و بخشش) بزرگ!
[تفسیر]
23- این همان چیزی است که خداوند بندگانش را که ایمان آورده و اعمال صالح انجام دادهاند به آن نوید میدهد! بگو: «من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمیکنم جز دوستداشتن نزدیکانم ( اهل بیتم); و هر کس کار نیکی انجام دهد ، بر نیکیاش میافزاییم; چرا که خداوند آمرزنده و سپاسگزار است.
[تفسیر]
24- آیا میگویند: «او بر خدا دروغ بسته است»؟! در حالی که اگر خدا بخواهد بر قلب تو مهر مینهد (و اگر خلاف بگوئی قدرت اظهار این آیات را از تو میگیرد) و باطل را محو میکند و حق را بفرمانش پابرجا میسازد; چرا که او از آنچه درون سینههاست آگاه است.
[تفسیر]
25- او کسی است که توبه را از بندگانش میپذیرد و بدیها را میبخشد، و آنچه را انجام میدهید میداند.
[تفسیر]
26- و درخواست کسانی را که ایمان آورده و کارهای نیک انجام دادهاند میپذیرد و از فضل خود بر آنها میافزاید; اما برای کافران عذاب شدیدی است!
[تفسیر]
27- هرگاه خداوند روزی را برای بندگانش وسعت بخشد، در زمین طغیان و ستم میکنند; از اینرو بمقداری که میخواهد (و مصلحت میداند) نازل میکند، که نسبه به بندگانش آگاه و بیناست!
[تفسیر]
28- او کسی است که باران سودمند را پس از آنکه مایوس شدند نازل میکند و رحمت خویش را میگستراند; و او ولی و (سرپرست) و ستوده است!
29- و از آیات اوست آفرینش آسمانها و زمین و آنچه از جنبندگان در آنها منتشر نموده; و او هرگاه بخواهد بر جمع آنها تواناست!
[تفسیر]
30- هر مصیبتی به شما رسد بخاطر اعمالی است که انجام دادهاید، و بسیاری را نیز عفو میکند!
31- و شما هرگز نمیتوانید در زمین از قدرت خداوند فرار کنید; و غیر از خدا هیچ ولی و یاوری برای شما نیست.
[تفسیر]
32- از نشانههای او کشتیهایی است که در دریا همچون کوهها به نظر میرسند!
33- اگر او اراده کند، باد را ساکن میسازد تا آنها بر پشت دریا بیحرکت بمانند; در این نشانههایی است برای هر صبرکننده شکرگزار!
[تفسیر]
34- یا اگر بخواهد آنها را بخاطر اعمالی که سرنشینانش مرتکب شدهاند نابود میسازد; و در عین حال بسیاری را میبخشد.
35- کسانی که در آیات ما مجادله میکنند بدانند هیچ گریزگاهی ندارند!
[تفسیر]
36- آنچه به شما عطا شده متاع زودگذر زندگی دنیاست، و آنچه نزد خداست برای کسانی که ایمان آورده و بر پروردگارشان توکل میکنند بهتر و پایدارتر است.
[تفسیر]
37- همان کسانی که از گناهان بزرگ و اعمال زشت اجتناب میورزند، و هنگامی که خشمگین شوند عفو میکنند.
[تفسیر]
38- و کسانی که دعوت پروردگارشان را اجابت کرده و نماز را برپا میدارند و کارهایشان به صورت مشورت در میان آنهاست و از آنچه به آنها روزی دادهایم انفاق میکنند،
39- و کسانی که هرگاه ستمی به آنها رسد، (تسلیم ظلم نمیشوند و) یاری میطلبند!
[تفسیر]
40- کیفر بدی، مجازاتی است همانند آن; و هر کس عفو و اصلاح کند، پاداش او با خداست; خداوند ظالمان را دوست ندارد!
41- و کسی که بعد از مظلومشدن یاری طلبد، ایرادی بر او نیست;
[تفسیر]
42- ایراد و مجازات بر کسانی است که به مردم ستم میکنند و در زمین بناحق ظلم روا میدارند; برای آنان عذاب دردناکی است!
43- اما کسانی که شکیبایی و عفو کنند، این از کارهای پرارزش است!
[تفسیر]
44- کسی را که خدا گمراه کند، ولی و یاوری جز او نخواهد داشت; و ظالمان را (روز قیامت) میبینی هنگامی که عذاب الهی را مشاهده میکنند میگویند: «آیا راهی به سوی بازگشت (و جبران) وجود دارد؟!»
[تفسیر]
45- و آنها را میبینی که بر آتش عرضه میشوند در حالی که از شدت مذلت خاشعند و زیر چشمی (به آن) نگاه میکنند; و کسانی که ایمان آوردهاند میگویند: «زیانکاران واقعی آنانند که خود و خانواده خویش را روز قیامت از دست دادهاند; آگاه باشید که ظالمان (آن روز) در عذاب دائمند!; سذللّه
46- آنها جز خدا اولیا و یاورانی ندارند که یاریشان کنند; و هر کس را خدا گمراه سازد، هیچ راه نجاتی برای او نیست!
[تفسیر]
47- اجابت کنید دعوت پروردگار خود را پیش از آنکه روزی فرا رسد که بازگشتی برای آن در برابر اراده خدا نیست; و در آن روز، نه پناهگاهی دارید و نه مدافعی!
[تفسیر]
48- و اگر رویگردان شوند (غمگین مباش)، ما تو را حافظ آنان (و مامور اجبارشان) قرار ندادهایم; وظیفه تو تنها ابلاغ رسالت است! و هنگامی که ما رحمتی از سوی خود به انسان بچشانیم به آن دلخوش میشود، و اگر بلایی بخاطر اعمالی که انجام دادهاند به آنها رسد (به کفران میپردازند)، چرا که انسان بسیار کفرانکننده است!
[تفسیر]
49- مالکیت و حاکمیت آسمانها و زمین از آن خداست; هر چه را بخواهد میآفریند; به هر کس اراده کند دختر میبخشد و به هر کس بخواهد پسر،
50- یا (اگر بخواهد) پسر و دختر -هر دو- را برای آنان جمع میکند و هر کس را بخواهد عقیم میگذارد; زیرا که او دانا و قادر است.
[تفسیر]
51- و شایسته هیچ انسانی نیست که خدا با او سخن گوید، مگر از راه وحی یا از پشت حجاب، یا رسولی میفرستد و بفرمان او آنچه را بخواهد وحی میکند; چرا که او بلندمقام و حکیم است!
[تفسیر]
52- همان گونه (که بر پیامبران پیشین وحی فرستادیم) بر تو نیز روحی را بفرمان خود وحی کردیم; تو پیش از این نمیدانستی کتاب و ایمان چیست (و از محتوای قرآن آگاه نبودی); ولی ما آن را نوری قرار دادیم که بوسیله آن هر کس از بندگان خویش را بخواهیم هدایت میکنیم; و تو مسلما به سوی راه راست هدایت میکنی.
53- راه خداوندی که تمامی آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آن اوست; آگاه باشید که همه کارها تنها بسوی خدا بازمیگردد!
[تفسیر]