بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
وَالذَّارِيَاتِ ذَرْوًا﴿
1﴾

سوگند به بادهایی که (ابرها را) به حرکت درمیآورند،
[تفسیر]
1. By the winds which carry dust particles,
فَالْحَامِلَاتِ وِقْرًا﴿
2﴾

سوگند به آن ابرها که بار سنگینی (از باران را) با خود حمل میکنند،
2. by the clouds which are heavily loaded with water,
فَالْجَارِيَاتِ يُسْرًا﴿
3﴾

و سوگند به کشتیهایی که به آسانی به حرکت درمیآیند،
3. by the ships which smoothly sail on the oceans,
فَالْمُقَسِّمَاتِ أَمْرًا﴿
4﴾

و سوگند به فرشتگانی که کارها را تقسیم میکنند،
4. by the angels which distribute the affairs,
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ﴿
5﴾

(آری سوگند به همه اینها) که آنچه به شما وعده شده قطعا راست است;
5. that what you are promised is certainly true
وَإِنَّ الدِّينَ لَوَاقِعٌ﴿
6﴾

و بیشک (رستاخیز) و جزای اعمال واقعشدنی است!
[تفسیر]
6. and the Day of Judgment will inevitably take place
وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الْحُبُكِ﴿
7﴾

قسم به آسمان که دارای چین و شکنهای زیباست،
7. By the beautiful heavens,
إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍ﴿
8﴾

که شما (درباره قیامت) در گفتاری مختلف و گوناگونید!
8. your ideas are confused
يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ﴿
9﴾

(تنها) کسی از ایمان به آن منحرف میشود که از قبول حق سرباز میزند!
9. Let whoever wishes, turn away from Our Quran
قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ﴿
10﴾

کشته باد دروغگویان (و مرگ بر آنها)!
10. Death to those whose opinions are merely baseless conjectures
الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ سَاهُونَ﴿
11﴾

همانها که در جهل و غفلت فرو رفتهاند،
[تفسیر]
11. and who wander in the abyss of confusion
يَسْأَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ﴿
12﴾

و پیوسته سؤال میکنند: «روز جزا چه موقع است؟!»
12. They ask, "When it will be the Day of Judgment?"
يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ﴿
13﴾

(آری) همان روزی است که آنها را بر آتش میسوزانند!
13. On the Day of Judgment they will be punished by the fire
ذُوقُوا فِتْنَتَكُمْ هَٰذَا الَّذِي كُنتُم بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ﴿
14﴾

(و گفته میشود:) بچشید عذاب خود را، این همان چیزی است که برای آن شتاب داشتید!
[تفسیر]
14. and will be told, "Suffer the torment which you wanted to experience immediately"
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ﴿
15﴾

به یقین، پرهیزگاران در باغهای بهشت و در میان چشمهها قرار دارند،
15. The pious ones will live amidst gardens and springs,
آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ﴿
16﴾

و آنچه پروردگارشان به آنها بخشیده دریافت میدارند، زیرا پیش از آن (در سرای دنیا) از نیکوکاران بودند!
16. receiving their reward from their Lord. They had been righteous people before the Day of Judgment
كَانُوا قَلِيلًا مِّنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ﴿
17﴾

آنها کمی از شب را میخوابیدند،
17. They slept very little during the night
وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ﴿
18﴾

و در سحرگاهان استغفار میکردند،
18. and asked for forgiveness in the early morning
وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ﴿
19﴾

و در اموال آنها حقی برای سائل و محروم بود!
[تفسیر]
19. They assigned a share of their property for the needy and the destitute
وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِّلْمُوقِنِينَ﴿
20﴾

و در زمین آیاتی برای جویندگان یقین است،
20. In the earth there is evidence (of the Truth) for those who have strong faith
وَفِي أَنفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ﴿
21﴾

و در وجود خود شما (نیز آیاتی است); آیا نمیبینید؟!
21. There is also evidence of the Truth within your own selves. Will you then not see?
وَفِي السَّمَاءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ﴿
22﴾

و روزی شما در آسمان است و آنچه به شما وعده داده میشود!
22. In the heavens there is your sustenance and that which you were promised (Paradise)
فَوَرَبِّ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ﴿
23﴾

سوگند به پروردگار آسمان و زمین که این مطلب حق است همان گونه که شما سخن میگویید!
[تفسیر]
23. This, by the Lord of the heavens and the earth is as certain as your ability to speak
هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ الْمُكْرَمِينَ﴿
24﴾

آیا خبر مهمانهای بزرگوار ابراهیم به تو رسیده است؟
24. Have you heard the story of the honorable guests of Abraham?
إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلَامًا ۖ قَالَ سَلَامٌ قَوْمٌ مُّنكَرُونَ﴿
25﴾

در آن زمان که بر او وارد شدند و گفتند: «سلام بر تو!» او گفت: «سلام بر شما که جمعیتی ناشناختهاید!»
25. When they came to him saying, "Peace be with you," he replied to their greeting in the same manner and said to himself, "These are a strange people"
فَرَاغَ إِلَىٰ أَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ﴿
26﴾

سپس پنهانی به سوی خانواده خود رفت و گوساله فربه (و بریان شدهای را برای آنها) آورد،
26. He went quietly to his wife and returned to his guests with a fat, roasted calf
فَقَرَّبَهُ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ﴿
27﴾

و نزدیک آنها گذارد، (ولی با تعجب دید دست بسوی غذا نمیبرند) گفت: «آیا شما غذا نمیخورید؟!»
[تفسیر]
27. He placed it before them. Then he said, "Why are you not eating?"
فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً ۖ قَالُوا لَا تَخَفْ ۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَامٍ عَلِيمٍ﴿
28﴾

و از آنها احساس وحشت کرد، گفتند: «نترس (ما رسولان و فرشتگان پروردگار توایم)!» و او را بشارت به تولد پسری دانا دادند.
28. He began to feel afraid. They said, "Do not be afraid," and then gave him the glad news of the birth of a knowledgeable son
فَأَقْبَلَتِ امْرَأَتُهُ فِي صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌ﴿
29﴾

در این هنگام همسرش جلو آمد در حالی که (از خوشحالی و تعجب) فریاد میکشید به صورت خود زد و گفت: «(آیا پسری خواهم آورد در حالی که) پیرزنی نازا هستم؟!»
29. His wife came forward, crying and beating her face, saying, "I am an old barren woman!"
قَالُوا كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ ۖ إِنَّهُ هُوَ الْحَكِيمُ الْعَلِيمُ﴿
30﴾

گفتند: «پروردگارت چنین گفته است، و او حکیم و داناست!»
[تفسیر]
30. They said, "This is true but your Lord has said, (that you will have a son); He is All-wise and All-knowing"
قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا الْمُرْسَلُونَ﴿
31﴾

(ابراهیم) گفت: «ماموریت شما چیست ای فرستادگان (خدا)؟»
31. Abraham asked, "Messengers, what is your task?"
قَالُوا إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَىٰ قَوْمٍ مُّجْرِمِينَ﴿
32﴾

گفتند: «ما به سوی قوم مجرمی فرستاده شدهایم...
32. They replied, "We have been sent to a sinful people
لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّن طِينٍ﴿
33﴾

تا بارانی از «سنگ - گل» بر آنها بفرستیم;
33. to bring down upon them showers of marked lumps of clayy
مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ﴿
34﴾

سنگهایی که از ناحیه پروردگارت برای اسرافکاران نشان گذاشته شده است!»
34. They are transgressors in the presence of your Lord"
فَأَخْرَجْنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ﴿
35﴾

ما مؤمنانی را که در آن شهرها(ی قوم لوط) زندگی میکردند (قبل از نزول عذاب) خارج کردیم،
35. We saved the believers among them,
فَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِّنَ الْمُسْلِمِينَ﴿
36﴾

ولی جز یک خانواده باایمان در تمام آنها نیافتیم!
36. but We found only one Muslim house
وَتَرَكْنَا فِيهَا آيَةً لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ﴿
37﴾

و در آن (شهرهای بلا دیده) نشانهای روشن برای کسانی که از عذاب دردناک میترسند به جای گذاردیم.
[تفسیر]
37. We left therein evidence for those who fear the painful torment
وَفِي مُوسَىٰ إِذْ أَرْسَلْنَاهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ﴿
38﴾

و در (زندگی) موسی نیز (نشانه و درس عبرتی بود) هنگامی که او را با دلیلی آشکار به سوی فرعون فرستادیم;
38. There is also evidence (of the Truth) in the story of Moses when We sent him to the Pharaoh with clear authority
فَتَوَلَّىٰ بِرُكْنِهِ وَقَالَ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ﴿
39﴾

اما او با تمام وجودش از وی روی برتافت و گفت: «این مرد یا ساحر است یا دیوانه!»
39. The Pharaoh and his forces turned away from him, saying, "He is either a magician or an insane person"
فَأَخَذْنَاهُ وَجُنُودَهُ فَنَبَذْنَاهُمْ فِي الْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌ﴿
40﴾

از این رو ما او و لشکریانش را گرفتیم و به دریا افکندیم در حالی که در خور سرزنشبود!
[تفسیر]
40. We seized him and his army and threw them into the sea. He himself was to be blamed
وَفِي عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ﴿
41﴾

و (همچنین) در سرگذشت «عاد» (آیتی است) در آن هنگام که تندبادی بیباران بر آنها فرستادیم،
41. There is also evidence of the Truth in the story of Ad whom We struck with a violent wind
مَا تَذَرُ مِن شَيْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيمِ﴿
42﴾

که بر هیچ چیز نمیگذشت مگر اینکه آن را همچون استخوانهای پوسیده میساخت.
[تفسیر]
42. which turned everything it approached into dust
وَفِي ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا حَتَّىٰ حِينٍ﴿
43﴾

و نیز در سرگذشت قوم «ثمود» عبرتی است در آن هنگام که به آنان گفته شد: «مدتی کوتاه بهرهمند باشید (و سپس منتظر عذاب)!»
43. There is also evidence (of the Truth) in the story of the Thamud, who were told to enjoy themselves for an appointed time
فَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ وَهُمْ يَنظُرُونَ﴿
44﴾

آنها از فرمان پروردگارشان سرباز زدند، و صاعقه آنان را فراگرفت در حالی که (خیره خیره) نگاه میکردند (بیآنکه قدرت دفاع داشته باشند)!
44. They transgressed against the command of their Lord. So a blast of sound struck them and they were unable to do anything but stare
فَمَا اسْتَطَاعُوا مِن قِيَامٍ وَمَا كَانُوا مُنتَصِرِينَ﴿
45﴾

چنان بر زمین افتادند که توان برخاستن نداشتند و نتوانستند از کسی یاری طلبند!
45. They were unable to stand up, nor were they helped
وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ﴿
46﴾

همچنین قوم نوح را پیش از آنها هلاک کردیم، چرا که قوم فاسقی بودند!
[تفسیر]
46. The people of Noah who lived before them were also evil doing people
وَالسَّمَاءَ بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ﴿
47﴾

و ما آسمان را با قدرت بنا کردیم، و همواره آن را وسعت میبخشیم!
47. We have made the heavens with Our own hands and We expanded it
وَالْأَرْضَ فَرَشْنَاهَا فَنِعْمَ الْمَاهِدُونَ﴿
48﴾

و زمین را گستردیم، و چه خوب گسترانندهای هستیم!
48. We have spread out the earth and how brilliantly it is spread!
وَمِن كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ﴿
49﴾

و از هر چیز دو جفت آفریدیم، شاید متذکر شوید!
[تفسیر]
49. We have created everything in pairs so that perhaps you may take heed
فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ ۖ إِنِّي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ﴿
50﴾

پس به سوی خدا بگریزید، که من از سوی او برای شما بیمدهندهای آشکارم!
50. (Muhammad), tell them,"Seek refuge in God. I have been sent from Him to plainly warn you
وَلَا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ ۖ إِنِّي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ﴿
51﴾

و با خدا معبود دیگری قرار ندهید، که من برای شما از سوی او بیمدهندهای آشکارم!
[تفسیر]
51. Do not choose other gods besides Him. I have been sent from Him to plainly warn you"
كَذَٰلِكَ مَا أَتَى الَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ﴿
52﴾

این گونه است که هیچ پیامبری قبل از اینها بسوی قومی فرستاده نشد مگر اینکه گفتند: سخللّهاو ساحر است یا دیوانه!»
52. In the same way no Messenger came to those who lived before them without his people calling him a magician or an insane person
أَتَوَاصَوْا بِهِ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ﴿
53﴾

آیا یکدیگر را به آن سفارش میکردند (که همه چنین تهمتی بزنند)؟! نه، بلکه آنها قومی طغیانگرند.
53. Have they inherited such dealings with the Prophets from their predecessors or are they a rebellious people?
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا أَنتَ بِمَلُومٍ﴿
54﴾

حال که چنین است از آنها روی بگردان که هرگز در خور ملامت نخواهی بود;
54. (Muhammad), leave them alone and you will not be blamed
وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَىٰ تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ﴿
55﴾

و پیوسته تذکر ده، زیرا تذکر مؤمنان را سود میبخشد.
[تفسیر]
55. Keep on reminding them. This benefits the believers
وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴿
56﴾

من جن و انس را نیافریدم جز برای اینکه عبادتم کنند (و از این راه تکامل یابند و به من نزدیک شوند)!
56. We have created jinn and human beings only that they might worship Me
مَا أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍ وَمَا أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ﴿
57﴾

هرگز از آنها روزی نمیخواهم، و نمیخواهم مرا اطعام کنند!
57. I do not expect to receive any sustenance from them or that they should feed Me
إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ﴿
58﴾

خداوند روزیدهنده و صاحب قوت و قدرت است!
[تفسیر]
58. It is God Who is the Sustainer and the Lord of invincible strength
فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذَنُوبًا مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَابِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ﴿
59﴾

و برای کسانی که ستم کردند، سهم بزرگی از عذاب است همانند سهم یارانشان (از اقوام ستمگر پیشین); بنابر این عجله نکنند!
59. The unjust will bear a burden like that of their unjust predecessors. Let them not make Me bring immediate punishment upon them
فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا مِن يَوْمِهِمُ الَّذِي يُوعَدُونَ﴿
60﴾

پس وای بر کسانی که کافر شدند از روزی که به آنها وعده داده میشود!
[تفسیر]
60. Woe to the disbelievers when the day with which they have been threatened comes!