1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 78

تفسير 55. الرحمن آية 46
Number of verses: 78
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ 46
و برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد، دو باغ بهشتی است!

ترجمه
و براى كسى كه از مقام پروردگارش بترسد، دو باغ (بهشتى) است.
پس كدام یك از نعمت‏هاى پروردگارتان را انكار مى‏كنید؟
باغ‏هایى داراى درختان پر شاخه و با طراوت (یا نعمت‏هاى متنوّع و گوناگون).
پس كدام یك از نعمت‏هاى پروردگارتان را انكار مى‏كنید؟
در آن دو باغ دو چشمه همیشه جارى است.
پس كدام یك از نعمت‏هاى پروردگارتان را انكار مى‏كنید؟
در آن دو باغ از هر میوه‏اى دو نوع موجود است.
پس كدام یك از نعمت‏هاى پروردگارتان را انكار مى‏كنید؟

نکته ها
«افنان» یا جمع «فنن» به معناى شاخه تازه است و یا جمع «فانّ» به معناى انواع.
در بند چهلم دعاى جوشن كبیر مى‏خوانیم: «یا خیر المحبوبین» خداوند، بهترین محبوب است، پس ترس ما از مقام اوست، نه ذات او، مقام آگاهى و حضور و عدل و احاطه او.
خوف از مقام الهى، عامل پیشگیرى از گناه و رسیدن به بهشت است، چنانكه در آیه 40 سوره نازعات مى‏خوانیم: «و أمّا مَن خاف مقام ربّه و نهى النّفس عن الهوى فانّ الجنّة هى المأوى» آنكه از مقام پروردگارش خوف داشته و نفس خود را از هوس‏ها باز دارد، پس قطعاً بهشت موعود جایگاه اوست.
سرچشمه خوف باید معرفت و شناخت مقام پروردگار باشد، «خاف مقام ربّه» چنان كه اشكى ارزشمند است كه بر اساس شناخت باشد. «تفیض من الدمع ممّا عرفوا من الحق»(118) یعنى به خاطر شناخت و معرفتى كه پیدا كردند، اشك مى‏ریختند.
در سوره انسان، درباره اهل بیت‏علیهم السلام مى‏خوانیم كه غذاى خود را سه روز پى‏درپى به یتیم و مسكین و اسیر دادند و گفتند؛ ما از پروردگار و روز قیامت مى‏ترسیم، «انّا نخاف من ربّنا یوما عبوساً قمطریرا»(119) و در این آیه مى‏خوانیم: «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان» پس اهل بیت‏علیهم السلام قطعاً بهشتى هستند.
در روایات آمده است كه هركس در دنیا از خداوند خوف داشت، در آخرت در امان است و هر كس در دنیا احساس امنیّت كرد، در آخرت در خوف است.(120)
امام صادق‏علیه السلام فرمود: «من علم انّ اللّه یراه و یسمع ما یقول من خیر و شر فیحجزه ذلك عن القبیح من الاعمال فذلك الّذى خاف مقام ربّه و نهى النفس عن الهوى»(121) هر كس باور كند كه خداوند او را مى‏بیند و هر چه بگوید مى‏شنوند و این ایمان، او را از كارهاى زشت بازدارد، پس او همان كسى است كه از مقام خداوند خائف بوده و نفس خود را از هوس باز داشته است.
در حدیث مى‏خوانیم كه رسول خداصلى الله علیه وآله به امام على‏علیه السلام فرمود: چند چیز سبب نجات است كه یكى از آنها خوف از خداوند در نهان و آشكار است.(122)
رابطه تنگاتنگ با عالم ربّانى، سبب تقویت خوف از مقام خداوند است. در حدیث مى‏خوانیم: «مَن مَشى فى طلب العلم خُطوتَین و جَلس عند العالم ساعتین و سَمِع من المعلّم كلمتین اوجب اللّه له جنّتین كما قال: «و لمن خاف مقام ربّه جنّتان»»(123) هر كس براى تحصیل علم دو قدم بردارد و نزد عالم دو ساعتى بنشیند و از استاد دو كلمه‏اى فرا گیرد، خداوند براى او دو باغ بهشتى واجب مى‏نماید و آنگاه به این آیه قرآن استناد كرد.
خوف از مقام خداوند در دنیا، وسیله درامان ماندن از همه خوف‏ها در آخرت است. چنانكه در آیات دیگر قرآن، این عبارت تكرار شده است: «ألا انّ اولیاء اللّه لا خوف علیهم و لا هم یحزنون»(124)
میوه‏هاى بهشتى، نه زحمت چیدن دارد، «جَنى الجنّتین دان» نه دسترسى به آنها زمان مى‏برد، «قطوفها دانیة»(125) نه محدودیّت دارد، «فاكهة كثیرة»(126) و نه موسم خاص. «لامقطوعة و لاممنوعة»(127)
لقمان به فرزندش سفارش كرد، آن گونه خوف الهى داشته باش كه عبادت جنّ و انس تو را آرام نكند و آن گونه به فضل خداوند امیدوار باش كه گناه ثقلین تو را مأیوس نكند. مشابه این كلام از حضرت على‏علیه السلام نیز نقل شده است.(128)
امام باقرعلیه السلام از رسول اكرم‏صلى الله علیه وآله نقل مى‏كند كه هیچ كس به اعمال خود تكیه نكند، بلكه تنها به فضل و رحمت خداوند تكیه كنید.(129)


118) مائده، 83.
119) انسان، 10.
120) تفسیر كنزالدقائق.
121) تفسیر نورالثقلین.
122) تفسیر كنزالدقائق.
123) ارشادالقلوب، ج‏1، ص 195.
124) یونس، 62.
125) حاقّه، 23.
126) واقعه، 32.
127) واقعه، 33.
128) اربعین امام خمینى، 221.
129) اربعین امام خمینى، 226.

پيام ها
 1- در دادگاه عدل الهى، نژاد، رنگ، شغل، سن و جنسیّت ملاك سنجش نیست. «ولمن خاف... جنّتان»
 2- خدا ترسى، سرچشمه‏ى حق پذیرى و عمل صالح است و لذا براى ورود به بهشت، شرط دیگرى در كنار خوف نیامده است. «و لمن خاف... جنّتان»
 3- ذات خداوند، منشأ رحمت است. توجّه انسان به مقام و جایگاه خداوند در نظام هستى و دادگاه قیامت، موجب دقّت در رفتار و گفتار و پیشگیرى از وقوع جرم و گناه مى‏شود. «خاف مقام ربّه»
 4- در تربیت، باید تهدید و تشویق در كنار هم باشد. « هذه جهنّم... جنّتان»
 5 - در بهشت هم فراوانى هست، «من كلّ فاكهة» هم تنوّع، «زوجان» و هم در دسترس بودن. «جنى الجنتین دان»

Copyright 2015 almubin.com