1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 11

تفسير 62. الجمعة آية 10
Number of verses: 11
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ 10
و هنگامی که نماز پایان گرفت (شما آزادید) در زمین پراکنده شوید و از فضل خدا بطلبید، و خدا را بسیار یاد کنید شاید رستگار شوید!

ترجمه
 پس هنگامى كه نماز پایان یافت، در زمین پراكنده شوید و از فضل الهى طلب كنید و خدا را بسیار یاد كنید، باشد كه رستگار شوید.

نکته ها
در فرهنگ قرآن، مالِ دنیا فضل الهى است، لذا در این آیه مى‏فرماید: «و ابتغوا من فضل اللّه»، بعد از پایان نماز جمعه، به سراغ فضل خدا یعنى درآمد و تجارت بروید. چنانكه در جاى دیگر، آن را «خیر» شمرده و مى‏فرماید: «ان ترك خیر الوصیّة»(99) اگر كسى خیرى باقى گذارده، وصیت كند كه در اینجا مراد از خیر، مال دنیاست.
پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله فرمود: هركس در بازار و محل كسب و كار با اخلاص خدا را یاد كند، در حالى كه مردم از خدا غافلند و به كارهاى خود مشغولند، خداوند براى او هزار حسنه ثبت مى‏كند و روز قیامت او را مورد مغفرت ویژه خویش قرار مى‏دهد.(100)
نشاط انسان براى عبادت باید بیش از نشاط او براى كسب درآمد باشد. درباره عبادت فرمود: «فاسعوا الى ذكر اللّه» و در این آیه درباره تجارت مى‏فرماید: «و ابتغوا من فضله» هر دو كلمه «فاسعوا» و «ابتغوا» به معناى تلاش و حركت است، لیكن در آیه اول واژه «سعى» و حرف «فاء» وجود دارد كه عشق و نشاط و سرعت در آن نهفته است.
فضل الهى گاهى مادّى و گاهى معنوى است. در آیه چهارم همین سوره درباره بعثت پیامبرصلى الله علیه وآله فرمود: «ذلك فضل اللّه یؤتیه من یشاء» و در این آیه درباره كسب و كار و تجارت مى‏فرماید: «و ابتغوا من فضل اللّه».


99) بقره، 180.
100) تفسیر مجمع البیان.

پيام ها
 1- زمان تعطیلى كسب و كار و تجارت به خاطر عبادت، نباید زیاد به درازا كشیده شود. (در آیه قبل، فرمان ترك داد و ستد صادر شد و در این آیه بلافاصله پس از انجام عبادت آن منع برطرف شد). «فاذا قضیت الصّلاة فانتشروا فى الارض...»
 2- خداوند، تعطیل بازار مسلمانان و رهاكردن كار، حتى در یك روز كامل را نمى‏پسندد. «فاذا قضیت الصّلاة فانتشروا»
 3- كسب درآمد و دریافت فضل الهى، نیاز به هجرت و حركت و مسافرت در زمین دارد. «فانتشروا فى الارض»
 4- در انجام عبادت سرعت بگیرید، «فاسعوا» ولى در كار مادى به سراغ آن روید و نیازى به عجله نیست، زیرا رزق نزد خداوند مقدّر است. «و ابتغوا»
 5 - لطف و فضل خداوند بسیار است ولى انسان باید براى به دست آوردن آن تلاش كند. «و ابتغوا من فضل اللّه»
 6- در اسلام، تن‏پرورى ممنوع است. «و ابتغوا من فضل اللّه»
 7- دنیا، گوشه‏اى از فضل الهى است. «من فضل اللّه»
 8 - رستگارى، در سایه انجام فرمان‏هاى الهى است. «فاسعوا... ذروا... وابتغوا... و اذكروا... لعلّكم تفلحون»
 9- تلاش براى رسیدن به امور معنوى و مادى، هر دو فرمان خداست. در آیه قبل فرمود: «فاسعوا الى ذكر اللّه» و در این آیه مى‏فرماید: «و ابتغوا من فضل اللّه»
10- اگر داد و ستد با اراده انسان باشد معامله‏اى بیش نیست، «و ذروا البیع»، امّا اگر بعد از انجام عبادت به سراغ داد و ستد رفتیم، به فضل الهى تبدیل مى‏شود. «و ابتغوا من فضل اللّه»
11- تلاش براى دنیا نباید همراه با غفلت از یاد خدا باشد. «و ابتغوا من فضل اللّه واذكروا اللّه كثیراً»
12- اسلام هم خواهان كیفیّت در عبادت است، «فى صلاتهم خاشعون»(101) و هم به دنبال كمّیّت. «واذكروا اللّه كثیراً»
13- آنجا كه زمینه غفلت و لغزش بیشتر است مثل بازار، یاد خدا ضرورى‏تر است. «و ابتغوا من فضل اللّه واذكروا اللّه كثیراً»
14- یاد خدا در همه حال لازم است، چه در حال عبادت، «فاسعوا الى ذكر اللّه» و چه در حال تجارت. «و ابتغوا من فضل اللّه واذكروا اللّه»
 15- انسان با عملكرد و انتخاب خوب خود مى‏تواند زمینه رستگارى را فراهم آورد. «فاسعوا... و ابتغوا...و اذكروا... لعلّكم تفلحون»
 16- یاد خدا، زمانى عامل رستگارى مى‏شود كه مداوم و مستمر باشد. «واذكروا اللّه كثیراً لعلكم تفلحون»


101) مؤمنون، 2.

Copyright 2015 almubin.com