1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 18

تفسير 64. التغابن آية 14
Number of verses: 18
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَّكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ ۚ وَإِن تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ 14
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! بعضی از همسران و فرزندانتان دشمنان شما هستند، از آنها برحذر باشید؛ و اگر عفو کنید و چشم بپوشید و ببخشید، (خدا شما را می‌بخشد)؛ چرا که خداوند بخشنده و مهربان است!

ترجمه
اى كسانى كه ایمان آورده‏اید! برخى از همسران و فرزندانتان براى شما دشمنند (كه شما را از راه خدا بازمى‏دارند)، پس از آنان بر حذر باشید و اگر (آزار و خطایشان را) عفو كنید و چشم بپوشید و درگذرید، پس (بدانید كه) خداوند آمرزنده مهربان است.

نکته ها
«عفو» به معناى گذشت و «صفح» به معناى ترك سرزنش و «مغفرت» به معناى از یاد بردن و به فراموشى سپردن است و این سه امر (عفو و صفح و مغفرت) سه گام در برخورد با خطاهاى دیگران و از جمله همسر و فرزند است.
امام باقرعلیه السلام فرمود: هنگامى كه مسلمانان مكه بناى هجرت را گذاشتند، بعضى همسران و فرزندان، مانع آنها شده و با سوگند مى‏گفتند: تو را به خدا هجرت نكن و عده‏اى مى‏پذیرفتند و مى‏ماندند.(55) لذا این آیه نازل شد و مردان را از پذیرش این خواستِ همسران و فرزندان كه مخالف فرمان رسول خدا بوده برحذر داشت.
همسر و فرزندى كه مانع انجام وظیفه شوند، آخرت و بهشت انسان را مى‏گیرند و لذا این گونه همسران و فرزندان دشمن شمرده شده‏اند.
در تمام قرآن، هیچ كجا كلمات عفو و صفح و مغفرت، پشت سر هم نیامده است، جز در مورد زندگى خانوادگى با همسر و فرزند. یعنى حتى در موردى كه هم فكرى نیست و باید از آنان بر حذر بود، باز هم عفو و صفح و مغفرت را باید مراعات كرد.
با توجه به شأن نزول، معیار شناخت دوست از دشمن، تشویق به كارهاى خیر یا مانع تراشى در برابر انجام عمل خیر است. كسى كه به خاطر منافع خود، دیگرى را از انجام وظیفه‏اش باز مى‏دارد، دشمن اوست.
بعضى از مهاجران، به همسر و فرزند خود مى‏گفتند: ما هجرت مى‏كنیم و اگر شما پشیمان شدید و هجرت كردید، ما در مدینه شما را تحویل نخواهیم گرفت. لذا ادامه آیه مى‏فرماید: گرچه آنان در مكه مانع هجرت شما بودند، ولى اكنون كه به شما ملحق شده‏اند، گذشته آنان را ببخشید و سرزنش نكنید.(56)
مشابه این آیه را در سوره نور آیه 22 نیز مى‏خوانیم: «و لیعفوا و لیصفحوا الا تحبّون ان یغفر اللّه لكم و اللّه غفور رحیم» مردم باید عفو و گذشت كنند، آیا دوست ندارید كه خدا شما را ببخشد و خداوند بخشنده و مهربان است. (آرى اگر ما دیگران را بخشیدیم، خداوند نیز ما را مى‏بخشد)
گرچه عفو كردن «تعفوا» و سرزنش نكردن «تصفحوا» مهم است، ولى به كلى نادیده گرفتن خطا «تغفروا» مهم‏تر است؛ لذا اولاً كلمه «تغفروا» بعد از آن دو آمده است كه نشان دهنده مرحله بالاترى از عفو و صفح است. ثانیاً در پایان آیه خداوند به «غفور» توصیف شده است، با این كه خداوند به دو صفت دیگر نیز متّصف شده است: «كان اللّه عفوّاً غفوراً»(57) و یا در دعا مى‏خوانیم: «یا كریم الصَّفح».
در رهبرى امت نیز قرآن به پیامبرش سه دستور مى‏دهد: «فاعف عنهم واستغفر لهم و شاورهم فى الامر»(58) یعنى علاوه بر گذشت و به كلى صرف نظر كردن لغزشها و بالاتر از همه مشورت كردن و شخصیت دادن به مردم لازم است.
از پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله نقل شده است: زمانى خواهد آمد كه هلاك مرد به دست همسر و فرزندش خواهد بود. زیرا آنان مرد را به خاطر فقرش سرزنش مى‏كنند و او براى تأمین خواسته‏هاى آنان، به هر كارى دست مى‏زند و هلاك مى‏شود. «یسخرانه بالفقر فیركب مراكب السوء فیهلك»(59)


55) تفسیر نورالثقلین.
56) تفسیر نمونه.
57) نساء، 99.
58) آل‏عمران، 159.
59) تفسیر مراغى.

پيام ها
 1- لازمه ایمان واقعى، مقاومت در برابر خواسته‏هاى عاطفى و به ناحق همسر و فرزند است، گرچه ممكن است دشمنى آنان را به همراه داشته باشد. «یا ایّها الّذین آمنوا انّ من ازواجكم و اولادكم عدواً لكم»
 2- تنها بعضى از همسران و فرزندان، مانع‏تراشى مى‏كنند، نه همه. «من ازواجكم»
 3- باید مراقب بوده و فریب همسران و فرزندان نااهل را نخورد. «فاحذروهم»
 4- گرچه نباید تسلیم خواسته‏هاى نابجایى همسر و فرزندان شد، ولى رابطه عفو و گذشت و بخشش را مراعات كنید. «فاحذروهم و ان تعفوا و تصفحوا و تغفروا»
 5 - در مسیر خطاپوشى، تا آخرین مرحله پیش روید؛ ببخشید، سرزنش نكنید و به یاد خودتان هم نیاورید. «تعفوا و تصفحوا و تغفروا»
 6- تعادل میان وظیفه و غریزه در زندگى خانوادگى لازم است، نه به خاطر عواطف و غرایز، دست از وظیفه و هجرت و جهاد بردارید و نه به خاطر انجام وظیفه، عواطف خانوادگى را نادیده بگیرید. «فاحذروهم و ان تعفوا و تصفحوا و تغفروا»
 7- به دنبال عفو و مغفرت شما، عفو و مغفرت الهى است. «ان تعفوا و تصفحوا و تغفروا فانّ اللّه غفور رحیم»
 8 - مغفرت الهى، همراه با رحمت و الطاف ویژه است. اگر شما دیگران را ببخشید، خداوند هم شما را مى‏بخشد و هم مورد لطف ویژه قرار مى‏دهد. «فانّ اللّه غفور رحیم»

Copyright 2015 almubin.com