1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 30

تفسير 89. الفجر آية 1
Number of verses: 30
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
وَالْفَجْرِ 1
به سپیده دم سوگند،

ترجمه
 به سپیده دم سوگند.
به شبهاى ده گانه سوگند.
به زوج و فرد سوگند.
به شب سوگند آنگاه كه سپرى شود.
آیا (در این سوگندها) براى اهل خرد، سوگندى مهم نیست؟

نکته ها
«فجر» به معناى شكافتن است و مراد از آن، شكافتن تاریكى با سپیده دم است كه زمان مقدّس و با ارزشى است و در آن هنگام، جنبنده‏ها به تكاپو مى‏افتند و صبح و روز تازه‏اى را آغاز مى‏كنند.
در حدیثى مراد از فجر را حضرت مهدى‏علیه السلام دانسته «الفجر هو القائم‏علیه السلام» كه شب تاریك ظلم و فساد، به صبح قیام آن حضرت برچیده خواهد شد.(34)
«حِجر» به معناى منع و مراد از آن عقل است كه انسان را از كار خلاف منع مى‏كند. چنانكه «محجور» به معناى ممنوع التصرف است.
در روایات، براى «شَفع» به معناى زوج و «وَتر» به معناى فرد، مصادیق زیادى گفته شده است، از جمله اینكه مراد از وتر، روز نهم ذى‏الحجه (روز عرفه) و مراد از شفع روز دهم ذى‏الحجه (عید قربان) است و یا مراد از شفع، دو كوه صفا و مروه است و مراد از وتر، كعبه كه یكى است. و یا مراد از وتر، خداوند یكتا و مراد از شفع، مخلوقات‏اند كه همه جفت و زوج هستند، یا مراد نماز مستحبّى شفع و وتر است كه در سحر خوانده مى‏شود و یا مراد از شفع، روز نهم و دهم ذى الحجه و وتر، شب مشعر است.(35)
زمان خیلى ارزشمند و بلكه مقدّس است و نباید آن را بیهوده از دست دهیم. خداوند به تمام بخشهاى زمان سوگند یاد كرده است؛
«والصبح»(36) به صبح سوگند، «والضُحى»(37) به چاشت سوگند، «والنهار»(38) به روز سوگند، «والعصر»(39) به عصر سوگند.
جالب آنكه به سحر سه بار سوگند یاد كرده است؛ «والّیل اذا یَسر»(40)، «والّیل اذا عَسعس»(41)، «والّیل اذ أدبر»(42) (به شب سوگند آنگاه كه رو به آخر مى‏رود، یعنى به هنگام سحر سوگند.)
مراد از «لیال عَشر»، یا ده شب آخر ماه مبارك رمضان است كه شبهاى قدر در آن قرار گرفته و یا ده شب اول ماه ذى الحجه است كه روز عرفه و عید قربان را شامل مى‏شود.


34) تفسیر برهان.
35) تفسیر نور الثقلین.
36) مدثّر، 34.
37) ضحى، 1.
38) شمس، 3.
39) عصر، 1.
40) فجر، 4.
41) تكویر، 17.
42) مدثّر، 33.

پيام ها
1- زمان، مقدّس و قابل سوگند است. «والفجر»
 2- بعضى ایام از قداست ویژه‏اى برخوردار است. «ولیال عشر»
 3- ساعات پایان شب كه سالكان در آن سیر معنوى دارند، از قداست خاصّى برخوردار است. «و الّیل اذا یسر»
 4- مخاطبان قرآن، اهل خردند. «لذى حجر»

توضيحات
سیماى سوره فجر
 این سوره سى آیه دارد و در مكّه نازل شده است.
 نام آن برگرفته از آیه اول و به معناى سپیده دم است.
 همانند دیگر سوره‏هاى مكّى، آیات آن، كوتاه و كوبنده و انذار دهنده است.
 این سوره بخش‏هاى متعددى دارد كه با سوگند به زمان‏هایى همچون شب، سحر و سپیده دم آغاز مى‏شود و با اشاره به سرگذشت اقوامى طغیان گرو سركش ادامه مى‏یابد.
 سنّت آزمایش و ابتلا از سوى خداوند و عكس العمل‏هاى متفاوت انسان در برابر آن و همچنین حضور انسان در دادگاه قیامت و اظهار حسرت و پشیمانىِ ناپاكان و ابراز خشنودى در رضایتِ پاكان، ادامه آیات این سوره را تشكیل مى‏دهد.

Copyright 2015 almubin.com