1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 128

تفسير 16. النحل آية 71
Number of verses: 128
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
وَاللَّهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ ۚ فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلَىٰ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيهِ سَوَاءٌ ۚ أَفَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ 71
خداوند بعضی از شما را بر بعضی دیگر از نظر روزی برتری داد (چرا که استعدادها و تلاشهایتان متفاوت است)! اما آنها که برتری داده شده‌اند، حاضر نیستند از روزی خود به بردگانشان بدهند و همگی در آن مساوی گردند؛ آیا آنان نعمت خدا را انکار می‌نمایند (که شکر او را ادا نمی‌کنند)؟!

ترجمه
و خداوند بعضى از شما را بر بعضى دیگر در روزى برترى داده است، پس كسانى كه برترى داده شده‏اند، رزق خود را بر زیردستان خود ردّ نمى‏كنند تا آنكه همه با هم برابر شوند. پس آیا نعمت خدا را انكار مى‏كنند؟

نکته ها
بعضى از رفتارها در موارد مختلف آثار گوناگونى دارد؛ مثلاً ترحّم نسبت به دیگران كارى پسندیده است، ولى گاهى به قول شاعر: ترحّم بر پلنگ تیز دندان، ستمكارى بود بر گوسفندان. و یا آموزش كار پسندیده‏اى است، لیكن آموزش دادن به بعضى مثل دادنِ تیغ به دست زنگى مست است. لیكن رفتار عادلانه همه جا ونسبت به همه یك ارزش است ورعایت عدالت هیچگاه ناپسند نمى‏شود. لیكن معناى عدالت، آن نیست كه خداوند همه مردم را در یك درجه از استعداد و شرایط قرار دهد، زیرا اگر همه مردم در برخوردارى از نعمت‏ها مساوى باشند، استخدام و تعاون و همكارى كه براى زندگى اجتماعى یك ضرورت است از بین مى‏رود. قرآن در آیه 32 سوره زخرف مى‏فرماید: «و رفعنا بعضهم فوق بعض درجات لیتّخذ بعضهم بعضاً سخریّاً» یعنى ما بعضى انسان‏ها را بر بعضى دیگر برترى دادیم تا بدین وسیله، استخدام پیش آید. («سُخریاً» به معناى تسخیر و استخدام و «سِخریاً» به معناى استهزا است)
تفاوت مردم در رزق، یكى از برنامه‏هاى حكیمانه الهى است، زیرا اگر همه مردم یكسان و یكنواخت بهره مى‏بردند، كمالات معنوى آنان ظاهر نمى‏شد. مثلاً سخاوت، صبر، ایثار، حمایت، شفقت، تواضع و امثال آن، زمانى معنى پیدا مى‏كند كه تفاوت‏هایى در میان انسان‏ها باشد.
ممكن است معناى آیه این باشد كه خداوند از بخل مردم انتقاد مى‏كند كه چرا افراد كامیاب، زیردستان خود را در امكانات خود شریك نمى‏سازند و ممكن است معناى آیه چنین باشد كه امكان انتقال بعضى نعمت‏ها به دیگران نیست، مثلاً چگونه مى‏توان زیبایى چهره یا صوت یا عقل یا نبوغ یا محبوبیّت یا نفوذ كلام را به دیگران منتقل كرد. این تفاوت‏ها رمز تكامل و یكى از نعمت‏هاى الهى است. چرا آن را انكار مى‏كنید؟
گاهى كامیابى‏ها در اثر ظلم، حق‏كشى واستثمار به دست مى‏آید كه اسلام این‏گونه درآمدها را حرام شمرده است، لیكن گاهى توسعه رزق صددرصد خدادادى و از طریق حلال وبصورت طبیعى است. مثل دو نفر كه مشغول ماهیگیرى مى‏شوند، یكى صدها ماهى در تورى كه او افكنده مى‏رود، ولى دیگرى چند ماهى به تور مى‏اندازد. در اینجا غنى و فقر، الهى است كه براى آزمایش غنى و فقیر و بروز استعدادهاى آنهاست و هیچ جنبه‏ى منفى ندارد. این آیه نظر به این‏گونه موارد دارد. «واللَّه فضّل بعضكم على بعض فى‏الرزق»
ابوذر از پیامبراكرم‏صلى الله علیه وآله نقل مى‏كند كه حضرت فرمودند، نسبت به بردگان خود مساوات داشته باشید، آنان برادر شما هستند، از لباسى كه خود مى‏پوشید به آنان بپوشانید و از غذایى كه خود مى‏خورید به آنان بخورانید. «انّما هم اخوانكم فاكسوهم مما تكسون و اطعموهم مما تطعمون»(30)
در روایات مى‏خوانیم: افرادى جز با غنا وافرادى جز با فقر و تهیدستى، اصلاح نمى‏شوند، بنابراین به خواست خداوند حكیم راضى باشید. «واللَّه فضّل بعضكم على بعض فى‏الرزق»


30) تفسیر كنزالدقائق.

پيام ها
1- رزق انسان، همیشه با زرنگى نیست. «واللَّه فضّل بعضكم» چنانكه در جاى دیگر آمده: «نحن قسمنا بینهم معیشتهم»(31)
 2- انسان حاضر نیست با تقسیم امكانات زیردست خودش را شریك خود قرار دهد. پس چگونه سنگ و چوب را شریك خداوند قرار مى‏دهد؟ «فما الّذین فضّلوا... فهم فیه سواء»
 3- بى‏تفاوتى وترك كمك به دیگران، كفران نعمت است. «أفبنعمة اللَّه یجحدون»


31) زخرف، 32.

Copyright 2015 almubin.com