1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 45

تفسير 50. ق آية 40
Number of verses: 45
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَأَدْبَارَ السُّجُودِ 40
و در بخشی از شب او را تسبیح کن، و بعد از سجده‌ها!

ترجمه
پس بر آنچه (مخالفان) مى‏گویند، شكیبا باش و پیش از طلوع خورشید و پیش از غروب، پروردگارت را با سپاس و ستایش، تنزیه كن.
و پاره‏اى از شب را به تسبیح او بپرداز وبه دنبال سجده‏ها (نیز خدا را تسبیح‏گوى).

نکته ها
اسلام، در شادى و غم، به تسبیح خداوند فرمان داده است:
در شادى: «اذا جاء نصراللّه والفتح... فسبّح بحمد ربّك...»(49)
در غم: «فاصبر على ما یقولون و سبح بحمد ربّك...»
شبیه این دو آیه را در سوره طه آیه 130 مى‏خوانیم: «فاصبر على ما یقولون و سبّح بحمد ربّك قبل طلوع الشّمس و قبل غروبها و من اناء الّیل فسبّح و أطراف النّهار»
پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله گاهى از سخنان یاوه مشركان، سینه‏اش تنگ مى‏شد. «و لقد نعلم انك یضیق صدرك بما یقولون»(50) لذا خداوند به او فرمان صورى مى‏دهد «فاصبر على ما یقولون»
برخى از عقاید باطل و گفته‏هاى نارواى مشركان در قرآن نقل شده است، از جمله:
- آنان براى خداوند فرزند و شریك پذیرفته و بت‏ها را واسطه فیض و شفیع مى‏پنداشتند.
- آنان درباره‏ى پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله كلمات ساحر، كاهن، شاعر، دست‏پرورده و مجنون مى‏گفتند.
لذا خداوند در این آیات به شكیبایى فرمان داده و راه ایستادگى در برابر مخالفان را، ذكر و یاد خدا بر شمرده است.
در قرآن معمولاً تسبیح همراه با حمد الهى آمده است كه شاید به این نكته اشاره دارد كه انسان وقتى خود را ناقص و خدا را كامل مى‏بیند، او را تسبیح مى‏كند و چون خداوند نقص او را به كمال تبدیل مى‏كند، حمد او را مى‏گوید. «سبّح بحمد ربّك»
از هیجده مرتبه‏اى كه خدا فرمان صبر به پیامبر مى‏دهد، چهار مرتبه صبر در برابر سخنان یاوه است كه در سوره‏هاى طه آیه 130، ص آیه‏17، مزّمل آیه 10 و ق آیه (39) آمده است.
به گفته ابن‏عباس، مراد از قبل از طلوع، نماز صبح و قبل از غروب، نماز ظهر و عصر است و مقصود از «من الّیل» نماز مغرب و عشا و مراد از «ادبار السّجود» نمازهاى نافله است.(51)
امام باقرعلیه السلام فرمود: مراد از «ادبار السجود»، دو ركعت نافله پس از نماز مغرب است.(52)
امام صادق‏علیه السلام در ذیل آیه «و سبّح بحمد ربّك قبل طلوع الشّمس و قبل غروبها» فرمودند: در وقت صبح و شام ده مرتبه بگو: «لا اله الاّ اللّه وحده لا شریك له و له الملك و له الحمد یحیى و یمیت و هو على كلّ شى‏ء قدیر».(53)
اوقات عبادت در اسلام براساس علائم طبیعى همچون حالات ماه و خورشید است كه در دسترس همگان است. «قبل طلوع الشّمس و قبل غروبها»


49) نصر، 1 - 3.
50) حجر، 97.
51) تفسیر مراغى.
52) وسائل، ج‏4، ص‏73.
53) تفسیر مجمع البیان.

پيام ها
 1- توجّه به قدرت خداوند، سبب صبر و استقامت در برابر ناملایمات مى‏گردد. «لقد خلقنا السّموات و الارض... فاصبر...»
 2- ارشاد و هدایت و تبلیغ و تعلیم، به صبر و پشتكار نیاز دارد. «فاصبر»
 3- انبیا، با تذكّر و سفارش الهى راه هدایت را پیش مى‏برند. «فاصبر»
 4- صبر در مقابل زخم زبان و نیش و نوش‏ها، حتى براى پیامبر طاقت‏فرساست لذا خداوند به آن توصیه مى‏كند. «فاصبر على ما یقولون»
 5 - عامل و پشتوانه صبر، یاد خداست. «فاصبر... و سبّح بحمد ربّك»
 6- تسبیح خداوند باید همراه با ستایش او باشد. تنزیه او از عیب‏ها كافى نیست، حمد و ستایش نیز لازم است. «و سبّح بحمد ربّك»
 7- ربوبیّت خدا، انگیزه‏ى ستایشِ ما و ستایش ما، عامل رشد ماست. «بحمد ربّك»
 8 - تسبیح و تنزیه خداوند، بر حمد و ستایش او مقدّم است. «و سبّح بحمد ربّك»
 9- براى عبادت و دعا، بعضى از زمان‏ها اولویّت دارند. «قبل طلوع الشّمس و...»
 10- انسان براى تكامل معنوى، به تكرار و تداوم عبادت نیاز دارد. «قبل طلوع الشّمس و قبل الغروب . و من الّیل»
 11- پیروان پیامبر، بخشى از شب را به عبادت مى‏پردازند. «و من الّیل فسبّحه»
 12- علاوه بر اذكار و نمازهاى واجب، نمازها و اذكار مستحب نیز مورد سفارش خداوند است. «و ادبار السّجود»

Copyright 2015 almubin.com