1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 62

تفسير 53. النجم آية 1
Number of verses: 62
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ 1
سوگند به ستاره هنگامی که افول می‌کند،

ترجمه
سوگند به ستاره، چون فرو شود.
همانا یار و مصاحب شما (محمّدصلى الله علیه وآله)، نه گمراه شده و نه منحرف گشته است.
و نه از روى هواى نفس سخن مى‏گوید.
سخن او جز وحى كه به او نازل مى‏شود، نیست.

نکته ها
«هَوى‏» به معناى تمایل به سقوط است و هواى نفس، همان خواسته‏هایى است كه انسان را به سقوط مى‏كشاند. «ضلّ» به معناى انحراف از مسیر مستقیم است و «غَوى‏» به انحراف اعتقادى گفته مى‏شود كه از عقیده باطل برخاسته باشد.
«صاحب» به معناى دوست و یاور است. این واژه در قرآن، چندین بار در باره پیامبر اسلام‏صلى الله علیه وآله آمده است،(1) زیرا برخورد پیامبر با مردم، صمیمى، دلسوزانه و دوستانه بود.
آخرین كلمه در سوره قبل (طور)، «نجوم» بود و اولین كلمه در این سوره، «نجم» است.
مراد از «و النّجم اذا هَوى»، یا هنگام طلوع خورشید در هر صبح است كه نور ستارگان بى‏فروغ مى‏شود و یا هنگام برپایى قیامت است كه ستارگان سقوط كرده و افول مى‏كنند.
در مدار توحید، خداوند و پیامبرانش در مقام تأیید یكدیگرند. خداوند، پیامبر را از هر گونه انحراف منزّه مى‏داند، «ما ضلّ صاحبكم و ما غوى‏» و پیامبر نیز خداوند را تنزیه مى‏نماید.
خداوند در معرّفى قرآن فرمود: «ذلك الكتاب لاریب فیه»(2) و در معرّفى پیامبر فرمود: «ما ینطق عن الهوى»، تا حجّت بر مردم تمام شده و جاى هیچ گونه تردید باقى نماند.
قرآن، خطاب به منحرفان مى‏فرماید: شما مدّت زیادى همنشین و مصاحب پیامبر بودید و خوب مى‏دانید كه او انحراف ندارد. «ما ضلّ صاحبكم و ما غوى‏»
امتیاز رهبران الهى از رهبران بشرى در چند چیز است:
1. سابقه‏ى انحراف فكرى ندارند. «ما ضلّ»
2. سابقه‏ى گناه و فسق در عمل ندارند. «ما غوى»
3. دلسوز و مردمى هستند. «صاحبكم»
4. مغلوب هوسهاى خود و دیگران نیستند. «ما ینطق عن الهوى»
مرحوم صدوق در امالى، در مورد این‏كه رضایت همه مردم كسب نمى‏شود و زبان مردم قابل كنترل نیست، مى‏فرماید: بعضى از مردم حتّى به رسول اكرم‏صلى الله علیه وآله نسبت هوى و هوس مى‏دادند و خداوند از حضرت دفاع كرد و فرمود: «و ما ینطق عن الهوى»(3)
در حدیث مى‏خوانیم كه حمزه عموى از پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله از آن حضرت پرسید: چرا تمام درهایى كه به مسجد باز بود مسدود كردى جز درِ خانه على‏علیه السلام را؟ حضرت آیات اول سوره نجم را تلاوت فرمود: «ان هو الاّ وحىٌ یُوحى‏»، یعنى من بر اساس فرمان الهى چنین كردم.(4) همچنین هنگامى كه حضرت على‏علیه السلام در غدیرخم به امامت و وصایت تعیین شد، رسول خداصلى الله علیه وآله مورد انتقاد قرار گرفت، ولى حضرت این آیه را تلاوت فرمود: «ان هو الا وحى یوحى»(5)
در پاسخ كفار كه مى‏گفتند: «ان هذا الاّ اساطیر الاولین»(6) قرآن جز افسانه‏هاى پیشینیان نیست، خداوند با قاطعیّت مى‏فرماید: «ان هو الاّ وحىٌ یوحى‏» سخنان او جز وحى نیست.
گرچه قرآن، كتاب شعر نیست و آیات آن، حكم بیت‏هاى شعر را ندارد، امّا از نظم خاصى در كلمات و عبارات برخوردار و قرائت آن زیبا و موزون است. «هَوى‏ - غَوى‏ - الهَوى‏ - یُوحى‏»


1) سبأ، 46 ؛ اعراف، 184 ؛ تكویر، 22.
2) بقره، 2.
3) تفسیر كنزالدقائق.
4) تفسیر درالمنثور.
5) تفسیر نورالثقلین.
6) انعام، 25.

پيام ها
 1- به مظاهر طبیعت چون نشانه خدا هستند، مى‏توان سوگند یاد كرد. «و النّجم»، «و الشّمس»، «و القمر»
 2- حركت ستاره‏ها به سوى افول و انهدام است و در آینده متلاشى مى‏شوند. «والنّجم اذا هوى»
 3- در راه تبلیغ دین، تهمت‏ها بسیار است، ولى خداوند دفاع مى‏كند. «ما ضلّ صاحبكم و ما غوى»
 4- انبیا، عمرى در میان منحرفان بودند، ولى منحرف نشدند و این خود یك نشانه عظمت است. «ما ضلّ صاحبكم»
 5 - كرات بزرگ آسمان‏ها منهدم شدنى است، ولى پیامبر و سخنان او، همچنان استوار است. «والنّجم اذا هوى . ما ضلّ صاحبكم و ماغوى . و ما ینطق عن الهوى»
 6- فرمان و سخن پیامبر، حجّت و لازم الاجراست. «و ما ینطق عن الهوى»
 7- پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله نه در گذشته انحراف داشته، «ما ضلّ» و نه در آینده انحرافى خواهد داشت. «و ما ینطق عن الهوى»
 8 - هر چه مقام و مسئولیّت بالاتر باشد، تضمین بیشترى براى سلامتِ مسئول لازم است. «ما ضلّ - ما غوى - ما ینطق»
 9- در مدیریّت، باید از افراد پاك، دفاع و دامن آنها از تهمت پاك گردد. «ما ضلّ صاحبكم...»
 10- هم پیامبر بر حق است وهم سخن او. «ماضلّ صاحبكم... - اِن هو الاّ وحى یوحى»
 11- سخن پیامبر، نه برخاسته از تمایلات شخصى و نه برخاسته از محیط اجتماعى است. «اِن هو الاّ وحى یوحى»
 12- اختیار نزول وحى در محتوى، زمان، مكان و مقدار، با خداست. «یوحى»
 13- هوى و هوس، با وحى سازگار نیست. «و ما ینطق عن الهوى اِن هو الاّ وحى یوحى»

توضيحات
سیماى سوره نجم‏
 این سوره شصت و دو آیه دارد و در مكّه نازل شده و از سوره‏هایى است كه داراى سجده واجب مى‏باشد.
 نام سوره برگرفته از آیه اول است كه خداوند به ستاره سوگند یاد مى‏كند.
 در این سوره به جایگاه وحى و شیوه نزول آن بر دل پیامبر اشاره شده و همچون سوره اسراء، معراج پیامبر به آسمان‏ها مطرح شده است. بخش دیگرى از سوره، به رسوم خرافى مشركان در مورد بت‏ها و پرستش فرشتگان پرداخته و آنها را محكوم كرده است.
 امّا روح حاكم بر سوره، توجّه به قیامت و حالات نیكان و بدان است كه معیار كیفر و پاداش الهى واقع مى‏شود.

Copyright 2015 almubin.com