1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 96

تفسير 56. الواقعة آية 88
Number of verses: 96
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
فَأَمَّا إِن كَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ 88
پس اگر او از مقرّبان باشد،

ترجمه
پس اگر او (محتضر) از مقرّبان باشد.
راحت و رحمت و بهشت پر نعمت، روزى او خواهد بود.
و امّا اگر از اصحاب یمین باشد،
(به او گفته مى‏شود:) از طرف اصحاب یمین (كه هم فكران تو هستند) به تو سلام باد.
 و امّا اگر از تكذیب كنندگان گمراه باشد
با آبى جوشان پذیرایى مى‏شود.
و ورود به دوزخ (جزاى اوست).
همانا این مطلب، حق و یقینى است.
پس به نام پروردگار بزرگوارت تسبیح كن.

نکته ها
«رَوح» به معناى راحت و آسایش و رحمت است. «ریحان» به گیاهان خوشبو و معطّر گفته مى‏شود، همچنین به معناى رزق و روزى نیز آمده است. «تصلیة» از «صَلْى» به معناى چشیدن، بریان شدن و افتادن است.
آغاز این سوره، مردم را به سه دسته تقسیم كرد: «كنتم ازواجاً ثلاثة»: مقرّبان درگاه الهى، اصحاب یمین و اصحاب شمال، پایان سوره نیز سرنوشت این سه گروه را تكرار مى‏كند.
هركس به میزان قرب خود، پاداش دریافت مى‏دارد؛ چنانكه امام صادق علیه السلام فرمود: اگر محتضر از مقرّبان باشد، روح و ریحان در قبر و بهشت پر نعمت براى آخرت او مقرر مى‏شود. البتّه «مقرّبون» با توجّه به آیات 10 و 11، همان پیشتازان در ایمان و عمل صالح مى‏باشند. «و السابقون السابقون اولئك المقرّبون»
از اصحاب یمین در لحظه مرگ تنها رفع نگرانى مى‏شود تا قیامت پاداش دریافت كنند. ظاهراً مراد از اصحاب یمین كسانى هستند كه نامه عملشان به دست راستشان داده مى‏شود كه در آیات 71 سوره اسراء و 19 سوره حاقّه و 7 سوره انشقاق از آنان با جمله «من اوتى كتابه بیمینه» نام برده است. مراد از اصحاب شمال نیز كسانى هستند كه نامه عملشان به دست چپشان داده مى‏شود. از امام باقرعلیه السلام روایت شده كه منظور از «المكذّبین الضالّین» مشركان مى‏باشند.(76)
براى جمله «سلام لك من اصحاب الیمین» چند معنا بیان شده است:
الف) به اهل بهشت (بدون آنكه شخص معیّنى در كار باشد) گفته مى‏شود: سلام بر تو.
ب) بهشتیان به پیامبر درود مى‏فرستند، بخاطر زحمات او كه آنان را به این مقام رسانده است.
ج) پیامبر به خاطر رستگارى این گروه در خیر و سلامتى است.(77)
در آیه 51 خواندیم: «ثمّ انّكم ایّها الضّالون المكذّبون، لأكلون من شجر من زقّوم» ولى در آیه 92 مى‏فرماید: «و امّا ان كان من المكذّبین الضّالین فنزل من حمیم» چرا در آیه اول، ضالّین بر مكذّبین مقدّم شده و در پایان برعكس شده است؟
پاسخ: به نظر مى‏رسد كه خطاب آیه اول در دنیا است كه انسان از انحراف و گمراهى به تكذیب كشیده مى‏شود، ولى در آخر سوره مسئله جان دادن مطرح است كه آغاز كیفر است و كیفر، از خلاف سنگین آغاز مى‏شود، تكذیب مهم‏تر از انحراف است.
در این آیات، لحظات جان دادن سه گروه در كنار هم مطرح شده است تا انسان در این نمایشگاه معنوى، كدام یك را انتخاب كند: «روح و ریحان و جنّة نعیم... نزل من حمیم و تصلیة جحیم»
براى پاداش مقرّبان و اصحاب یمین دلیلى نیامده است، ولى براى كیفر كافران دلیل آمده كه چون مكذّب و ضالّ هستند. پس تنبیه، دلیل مى‏خواهد ولى در لطف و محبت، كسى سراغ علّت نمى‏رود.(78)
امام صادق‏علیه السلام فرمود: پذیرایى با آب جوشان، در برزخ و قبر است و ورود به دوزخ، در قیامت است.(79)
این سوره با یاد معاد آغاز و با نام معاد ختم گردیده است.


76) تفسیر نورالثقلین.
77) تفسیر راهنما.
78) تفسیر كبیر فخررازى.
79) تفسیر نورالثقلین.

پيام ها
 1- مقرّبان، پس از جان دادن، بلافاصله به راحت و رفاه مى‏رسند. «فروح و ریحان» (حرف «ف» دلالت بر گذشت زمانى اندك مى‏كند.)
 2- مرگ براى مقرّبان، زمینه‏ساز سه رحمت است: رهایى از غصّه‏ها و سختى‏هاى دنیا «فروحٌ»، رسیدن به الطاف الهى «ریحان» و رسیدن به كامیابى ابدى. «جنّة نعیم»
 3- لحظات احتضار و مرگ و اخبار چگونگى جان دادن مقرّبان، اصحاب یمین و اصحاب شمال را باور كرده و جدّى بگیریم. «انّ هذا لهو حق الیقین»
 4- سختى جان دادن كفار و كیفر آنان با حمیم و جحیم، حق و عادلانه است. «فنزل من حمیم و تصلیة جحیم... انّ هذا لهو حق الیقین»
 5 - كیفر یك عمر انحراف و تكذیب، «المكذّبین الضالّین» پذیرایى با نوشیدنى سوزان در جایگاهى آتشین است، «فنزل من حمیم و تصلیة جحیم» و خداوند از كیفر نابجا منزّه است. «فسبح باسم ربّك...»
 6- وجود قیامت و نظام كیفر و پاداش، نشانه ربوبیّت خداوند در جهت تربیت انسان است كه ستایش پروردگار را مى‏طلبد. «فسبّح باسم ربّك العظیم»
 

Copyright 2015 almubin.com