1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 22

تفسير 58. المجادلة آية 11
Number of verses: 22
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ ۖ وَإِذَا قِيلَ انشُزُوا فَانشُزُوا يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ ۚ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ 11
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هنگامی که به شما گفته شود: «مجلس را وسعت بخشید (و به تازه‌واردها جا دهید)»، وسعت بخشید، خداوند (بهشت را) برای شما وسعت می‌بخشد؛ و هنگامی که گفته شود: «برخیزید»، برخیزید؛ اگر چنین کنید، خداوند کسانی را که ایمان آورده‌اند و کسانی را که علم به آنان داده شده درجات عظیمی می‌بخشد؛ و خداوند به آنچه انجام می‌دهید آگاه است!

ترجمه
اى كسانى كه ایمان آورده‏اید! هرگاه به شما گفته شود در مجالس (براى دیگران) جا باز كنید، پس جا باز كنید تا خدا نیز براى شما گشایش دهد و هرگاه گفته شود برخیزید، برخیزید. (بزرگى، به نشستن در جاى خاص نیست، بلكه) خدا از میان شما كسانى را كه ایمان آورده و كسانى را كه صاحب علم و دانش‏اند، به درجاتى رفعت و بزرگى مى‏دهد و خداوند به آنچه انجام مى‏دهید به خوبى آگاه است.

نکته ها
«تفسّح» به معناى وسعت دادن، گشایش و جا دادن است و «انشزوا» به معناى بلند شدن از جاى براى احترام به دیگران است.
در آیه قبل، عامل حزن و ناراحتى را نجوا بیان كرد، در این آیه، عامل شادمانى و محبت را، جا دادن براى نشستن در مجالس بیان مى‏كند.(19)
خداوند در قرآن براى چند گروه، جایگاه و درجات مخصوصى قرار داده است: انبیا، مجاهدان، نمازگزاران، اهل انفاق، مؤمنانى كه عمل صالح انجام مى‏دهند و دانشمندان.
شاید جمله «یرفع اللّه الّذین آمنوا منكم و الّذین أوتوا العلم درجات» نشانه‏ى آن باشد كه فرمان برپا، به خاطر ورود مؤمنان و دانشمندان است، یعنى به احترام آنان قیام كنید.(20)
یك خاطره:
مرحوم طبرسى در كتاب احتجاج نقل مى‏كند كه در زمان امام هادى‏علیه السلام یكى از فقهاى شیعه كه در بحث با یك ناصبى منحرف، او را روشن كرده و حقّانیت خود را ثابت كرده بود، وارد مجلسى شد كه در آن مجلس، علویّون و بنى‏هاشم نیز حضور داشتند. امام هادى‏علیه السلام آن فقیه را در بهترین جاى مجلس نشاند. این همه احترام، براى علویّون و بنى‏هاشم گران آمد، بزرگ آنان زبان به اعتراض گشود كه چرا چنین فردى را بر ما برترى دادى؟
امام فرمود: آیا به داورى قرآن راضى هستید؟ گفتند: بله، حضرت این آیه را تلاوت فرمود: «تفسحوا فى المجالس... و اذا قیل لكم انشزوا فانشزوا یرفع اللّه الّذین آمنوا منكم و الّذین اوتوا العلم درجات» ارزش این شخص به خاطر بحث علمى و شكستى كه به آن ناصبى داد از هر شرف و نسبى بیشتر است.(21)
آرى، عالم مؤمن بر مؤمن عادى برترى دارد، چنانكه مؤمن بر غیر مؤمن برترى دارد. قرآن در جاى دیگر مى‏فرماید: «هل یستوى الّذین یعلمون والّذین لایعلمون»(22)


19) تفسیر مراغى.
20) تفسیر نمونه.
21) تفسیر فرقان.
22) زمر، 9.

پيام ها
 1- ایمان شرایط و لوازمى دارد كه باید رعایت گردد. «یا أیّها الّذین آمنوا اذا...»
 2- جا دادن و احترام به تازه واردان، یك ارزش است. «فافسحوا... فانشزوا»
 3- جا دادن به دیگران در هر مجلسى كه باشد لازم است. «فى المجالس»
 4- عمل به دستورات خداوند، زمینه براى دریافت پاداش‏هاى بیشتر است. «فافسحوا یفسح اللّه لكم»
 5 - گشایش در كار دیگران، سبب گشایش خداوند در امور شماست. «فافسحوا یفسح اللّه لكم» پاداش الهى با عمل متناسب است. گشایش، گشایش مى‏آورد.
 6- رعایت آداب اجتماعى، حتّى در نشست و برخاست، مورد سفارش اسلام است. «فافسحوا... فانشزوا»
 7- گاهى لازم است به احترام ورود بزرگان و دانشمندان به اهل مجلس گفته شود كه برخیزید. «انشزوا فانشزوا»
 8 - علم، هدیه و تفضّل الهى است. «اوتوا العلم...»
 9- صاحبان علم و دانش، باید در جامعه اسلامى از جایگاه بالا و والایى برخوردار باشند. «و الّذین اوتوا العلم درجات»
 10- عمل دانشمند، پاداش بیشترى دارد.(23) «یرفع اللّه... الّذین اوتوا العلم درجات»
 11- جا دادن‏ها و بلند شدن‏ها، خالصانه و براى خدا باشد نه به انگیزه‏هاى دیگر. «واللّه بما تعملون خبیر»
 12- در نشست و برخاست‏ها، خدا را فراموش نكنیم. «واللّه بما تعملون خبیر»


23) تفسیر تبیان.

Copyright 2015 almubin.com