1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 165

تفسير 6. الأنعام آية 141
Number of verses: 165
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
۞ وَهُوَ الَّذِي أَنشَأَ جَنَّاتٍ مَّعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ ۚ كُلُوا مِن ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ ۖ وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ 141
اوست که باغهای معروش [= باغهایی که درختانش روی داربست‌ها قرار دارد]، و باغهای غیرمعروش [= باغهایی که نیاز به داربست ندارد] را آفرید؛ همچنین نخل و انواع زراعت را، که از نظر میوه و طعم با هم متفاوتند؛ و (نیز) درخت زیتون و انار را، که از جهتی با هم شبیه، و از جهتی تفاوت دارند؛ (برگ و ساختمان ظاهریشان شبیه یکدیگر است، در حالی که طعم میوه آنها متفاوت می‌باشد.) از میوه آن، به هنگامی که به ثمر می‌نشیند، بخورید! و حقّ آن را به هنگام درو، بپردازید! و اسراف نکنید، که خداوند مسرفان را دوست ندارد!

ترجمه
و اوست كسى كه به وجود آورد باغهایى با داربست و بى‏داربست، و درخت خرما و كشتزار با خوردنى‏هاى گوناگون، و زیتون و انار، (برخى میوه‏ها) شبیه به همند و برخى شباهتى با هم ندارند. همین كه باغها ثمر داد، از میوه‏اش بخورید و روز درو كردن و میوه چیدن حقّ آن (محرومان) را بدهید و اسراف نكنید، چرا كه خداوند، اسراف كاران را دوست ندارد.

نکته ها
«جَنّات»، باغ‏هاى پر درخت و زمین‏هاى پوشیده از زراعت است. «معروش»، درختى است كه نیاز به داربست دارد. «اُكُل» به معناى مأكول و خوراكى است.
در آیه 99 همین سوره خواندیم: «اُنظروا الى ثمره اذا أثمر» هنگامى كه درخت بار آورد، با دقّت به آن نگاه كنید. در این آیه مى‏خوانیم كه «كلوا من ثمره اذا اثمر»، هنگامى كه بار داد، بخورید. نتیجه اینكه: خوردن باید با تأمّل و دقّت باشد، نه غافلانه.
امام باقرعلیه السلام پس از تلاوت این آیه فرمود: شخصى زراعتى داشت كه تمام محصولاتش را صدقه مى‏داد و خود و عیالش بى‏چیز مى‏ماندند. خداوند این عمل را اسراف خواند. [490]
این آیه، درس خداشناسى را همراه با اجازه مصرف خواركى‏ها و رسیدگى به طبقات محروم و انفاق به آنان و اعتدال داشتن و زیاده‏روى نكردن در مصرف و انفاق را بیان مى‏كند. «انشأ، كلوا، آتو، لا تسرفوا» چنانكه در جاى دیگر نیز مى‏خوانیم: «و الّذین اذا انفقوا لم‏یسرفوا و لم‏یقتروا و كان بین ذلك قواماً» [491]
امام صادق‏علیه السلام ذیل این آیه فرمودند: حتّى اگر مسلمان یافت نشد، حقِ‏ّ برداشت را به مشرك فقیر بپردازید [492] در روایتى دیگر فرمود: این حقِ‏ّ برداشت، غیر از زكات است. [493]
امام صادق علیه السلام فرمود: میوه را در شب برداشت نكنید و شبانه درو نكنید تا فقیران نیز بتوانند حاضر شوند و چیزى بگیرند. [494]
در سوره «ن والقلم» نیز مى‏خوانیم كه خداوند باغ كسانى را كه تصمیم گرفتند شبانه و به دور از چشم فقرا میوه‏ها را بچینند و به آنها ندهند، سوزاند.


490) تفسیر نورالثقلین.
491) فرقان، 67.
492) بحار، ج‏93، ص‏96.
493) برهان، ج‏1، ص‏557.
494) كافى، ج‏3، ص‏565.

پيام ها
1- تنوّع میوه‏ها و محصولات كشاورزى، آن هم از یك آب وخاك، نشانه قدرت الهى است. «انشأ... مختلفاً اُكله»
2- خداوند براى خود در محصولات، حقّى قرار داده است. «آتوا حقّه»
(آرى، نور و هوا، آب و خاك، توان و نیرو و فكر و استعداد، همه و همه از آنِ خداوند است و او بر همه حقّ دارد.)
3- در انفاق نیز میانه‏رو باشیم. «و آتوا حقّه یوم حصاده و لاتسرفوا»
4- اسلام، دین اعتدال است، هم تحریم نابجا را ممنوع مى‏كند (در آیه قبل) و هم مصرف بى‏رویّه را. «لاتسرفوا»
5 - شرط مصرف، پرداخت حقّ محرومان است. «كلوا... آتوا حقّه»
6- مقدار مصرف، محدود به عدم اسراف است. «كلوا... لا تسرفوا»
7- هنگام برداشت محصول، به یاد محرومان باشیم. «یوم حصاده»
8 - تولید و محصول را در زمانى برداشت كنیم تا زمینه‏ى بهره‏بردارى دیگران هم باشد. «یوم حصاده»
9- هنگام رسیدن وبرداشت محصول، آمادگى انسان براى انفاق بیشتر است، پس فرصت را از دست ندهیم. «آتوا حقّه یوم حصاده»
10- میوه‏ى نارس نخورید ومیوه را تازه مصرف كنید. «كلوا من ثمره اذا اثمر»
11- اسراف‏كار، مبغوض خداوند است. «انّه لایحبّ المسرفین»

Copyright 2015 almubin.com