1. الفاتحة 2. البقرة 3. آل عمران 4. النساء 5. المائدة 6. الأنعام 7. الأعراف 8. الأنفال 9. التوبة 10. يونس 11. هود 12. يوسف 13. الرعد 14. إبراهيم 15. الحجر 16. النحل 17. الإسراء 18. الكهف 19. مريم 20. طه 21. الأنبياء 22. الحج 23. المؤمنون 24. النور 25. الفرقان 26. الشعراء 27. النمل 28. القصص 29. العنكبوت 30. الروم 31. لقمان 32. السجدة 33. الأحزاب 34. سبأ 35. فاطر 36. يس 37. الصافات 38. ص 39. الزمر 40. غافر 41. فصلت 42. الشورى 43. الزخرف 44. الدخان 45. الجاثية 46. الأحقاف 47. محمد 48. الفتح 49. الحجرات 50. ق 51. الذاريات 52. الطور 53. النجم 54. القمر 55. الرحمن 56. الواقعة 57. الحديد 58. المجادلة 59. الحشر 60. الممتحنة 61. الصف 62. الجمعة 63. المنافقون 64. التغابن 65. الطلاق 66. التحريم 67. الملك 68. القلم 69. الحاقة 70. المعارج 71. نوح 72. الجن 73. المزمل 74. المدثر 75. القيامة 76. الإنسان 77. المرسلات 78. النبأ 79. النازعات 80. عبس 81. التكوير 82. الانفطار 83. المطففين 84. الانشقاق 85. البروج 86. الطارق 87. الأعلى 88. الغاشية 89. الفجر 90. البلد 91. الشمس 92. الليل 93. الضحى 94. الشرح 95. التين 96. العلق 97. القدر 98. البينة 99. الزلزلة 100. العاديات 101. القارعة 102. التكاثر 103. العصر 104. الهمزة 105. الفيل 106. قريش 107. الماعون 108. الكوثر 109. الكافرون 110. النصر 111. المسد 112. الإخلاص 113. الفلق 114. الناس
تعداد آیات: 5

تفسير 97. القدر آية 3
Number of verses: 5
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيم
لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ 3
شب قدر بهتر از هزار ماه است!

ترجمه
 و تو چه دانى كه شب قدر چیست؟
شب قدر از هزار ماه بهتر است.

نکته ها
 كلمه «قدر» در قرآن، در چند معنا به كار رفته است:
 الف) مقام و منزلت. چنانكه مى‏فرماید: «و ما قدروا اللّه حقّ قدره»(34) آن گونه كه باید، مقام و منزلت الهى را نشناختند.
 ب) تقدیر و سرنوشت. چنانكه مى‏فرماید: «جئت على قدر یا موسى»(35) اى موسى تو بنا بر تقدیر (الهى به این مكان مقدّس) آمده‏اى.
 ج) تنگى و سختى. چنانكه مى‏فرماید: «و من قدر علیه رزقه...»(36) كسى كه رزق و روزى بر او تنگ و سخت شود...
 دو معناى اول در مورد «لیلة القدر» مناسب است، زیرا شب قدر، هم شب با منزلتى است و هم شب تقدیر و سرنوشت است.
 هستى، حساب و كتاب و قدر و اندازه دارد. «و اِن مِن شى‏ء الاّ عندنا خزائنه و ما ننزّله الاّ بقدر معلوم»(37) هیچ چیز نیست مگر آنكه خزانه آن نزد ماست و جز به مقدار تعیین شده فرونمى‏فرستیم. حتّى مقدار نزول باران از آسمان حساب شده است. «و انزلنا من السماء ماء بقدر»(38) نه تنها باران، بلكه هر چیز نزد او اندازه دارد. «و كلّ شى‏ء عنده بمقدار»(39) چنانكه خورشید و ماه، از نظر حجم و وزن و حركت و مدار آن حساب و كتاب دقیق دارد. «و الشمس و القمر بحسبان»(40)
 خداوند در شب قدر، امور یك سال را تقدیر مى‏كند، چنانكه قرآن در جایى دیگر مى‏فرماید: «فیها یفرق كلّ امر حكیم»(41) در آن شب، هر امر مهمّى، تعیین و تقدیر مى‏شود. بنابراین، شب قدر منحصر به شب نزول قرآن و عصر پیامبر نیست، بلكه در هر رمضان، شب قدرى هست كه امور سال آینده تا شب قدر بعدى، اندازه‏گیرى و مقدّر مى‏شود.
 بیدار بودن شب قدر و احیاى آن با دعا و نماز و قرآن، مورد سفارش پیامبر و اهل بیت آن حضرت بوده است و در میان سه شب، بر شب بیست و سوم تأكید بیشترى داشته‏اند. چنانكه شخصى از پیامبر پرسید: منزل ما از مدینه دور است، یك شب را معیّن كن تا به شهر بیایم. حضرت فرمود: شب بیست و سوم به مدینه داخل شو.(42)
 امام صادق‏علیه السلام در حالى كه بیمار بودند، خواستند كه شب بیست و سوم ایشان را به مسجد ببرند(43) و حضرت زهراعلیها السلام در این شب، با پاشیدن آب به صورت بچه‏ها، مانع خواب آنها مى‏شدند.(44)
 در روایات آمده است كه دهه آخر ماه رمضان، پیامبر بستر خواب خود را جمع نموده و ده شب را احیا مى‏داشت.(45)
 در حدیثى طولانى از پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله مى‏خوانیم كه حضرت موسى‏علیه السلام به خدا عرض كرد: خدایا مقام قربت را خواهانم. پاسخ آمد: «قُرْبى لِمَن اسْتَیْقَظَ لَیْلَةَ الْقَدْر»، قرب من، در بیدارى شب قدر است.
 عرضه داشت: پروردگارا، رحمتت را خواستارم. پاسخ آمد: «رَحْمَتى لِمَنْ رَحمَ الْمَساكِینَ لَیلةَ الْقَدر»، رحمت من در ترحّم بر مساكین در شب قدر است.
 گفت: خدایا، جواز عبور از صراط مى‏خواهم. پاسخ آمد: «ذلِكَ لِمَنْ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ لَیْلَةَ الْقَدْر»، رمز عبور از صراط، صدقه در شب قدر است.
 عرض كرد: خدایا بهشت و نعمت‏هاى آن را مى‏طلبم. پاسخ آمد: «ذلك لِمَنْ سَبَّحَ تَسْبیحَة فى لیلةِ القدر»، دستیابى به آن، در گرو تسبیح گفتن در شب قدر است.
 عرضه داشت: پروردگارا، خواهان نجات از آتش دوزخم. پاسخ آمد: «ذلك لِمَنْ اسْتَغْفَرَ فِى لَیلةِ الْقَدْر»، رمز نجات از دوزخ، استغفار در شب قدر است.
 در پایان گفت: خدایا رضاى تو را مى‏طلبم. پاسخ آمد: «رِضاىَ لِمَنْ صَلّى‏ رَكْعَتَینِ فِى لَیلةِ الْقَدْر»، كسى مشمول رضاى من است كه در شب قدر، نماز بگذارد.(46)
 از وقایع عجیب تاریخى، ضربت خوردن حضرت على‏علیه السلام در شب قدر، در محراب عبادت و به هنگام نماز است. آرى، اشرف خلق خدا، در اشرف مكان‏ها و اشرف زمان‏ها، در اشرف حالات، شهید شد.
 شب جایگاه ویژه‏اى در مسائل معنوى دارد كه به چند مورد اشاره مى‏كنیم:
 خداوند براى اهداى تورات، حضرت موسى را به مناجات شبانه فراخواند: «اربعین لیلة»(47)
 قرآن، زمان مناسب براى استغفار را، هنگام سحر مى‏داند: «و بالاسحار هم یستغفرون»(48)
 عروج پیامبر به آسمان، به هنگام شب بود. «اسرى بعبده لیلاً من المسجد الحرام»(49)
 پیامبر مأمور بود كه مناجات و عبادات شبانه داشته باشد. «و من الّیل فتهجّد به نافلة لك»(50)، «قم الّیل الاّ قلیلا»(51)
 خداوند از عابدان در شب ستایش مى‏كند. «یتلون ایات اللّه اناء الّیل»(52) و به تسبیح در شب سفارش مى‏كند. «فسبّحه لیلا طویلا»(53)
 خداوند در قرآن، به زمان طلوع فجر و هنگام عصر یك بار سوگند یاد كرده است ولى به هنگام سحر سه بار. «و الّیل اذا عسعس»(54)، «و الّیل اذ ادبر»(55)، «و الّیل اذا یسر»(56)
 طول شب قدر، یك شب كامل كره زمین است كه 24 ساعت مى‏شود، نه آنكه مخصوصِ مكان خاصّى همچون مكّه و آن هم به میزان 8 ساعت شب آن منطقه باشد. چنانكه مراد از روز عید فطر، یك روز كامل كره زمین است كه شامل همه نقاط و مناطق مى‏شود.
 تقارن شب تقدیر بشر با شب نزول قرآن، شاید رمز آن باشد كه سرنوشت بشر، وابسته به قرآن است. اگر پیرو قرآن باشد، سعادت و رستگارى و اگر دور از قرآن باشد، شقاوت و بدبختى براى او رقم مى‏خورد.
 ابوذر مى‏گوید: به رسول خدا عرضه داشتم آیا شب قدر در عهد انبیا بوده و امر بر آنان نازل مى‏شده و پس از آنكه از دنیا مى‏رفتند، نزول امر در آن شب تعطیل مى‏شده است؟ حضرت فرمودند: شب قدر تا قیامت هست.(57)
 شاید رمز اینكه شب قدر مخفى است، آن باشد كه مردم شب‏هاى متعدّد را به عبادت بپردازند، كسانى كه یك شبِ آنرا درك كردند مغرور نشوند و كسانى كه آنرا درك نكردند، از باقى شب‏ها مأیوس نشوند.
 در روایات آمده است: «العمل الصالح فیها خیر من العمل فى الف شهر لیس فیها لیلة القدر»(58) كار نیك در شب قدر، بهتر از كار نیك در هزار ماه بدون شب قدر است.


34) انعام، 91.
35) طه، 40.
36) طلاق، 7.
37) حجر، 21.
38) مؤمنون، 18.
39) رعد، 8.
40) الرّحمن، 5.
41) دخان، 4.
42) وسائل‏الشیعه، ج‏3، ص‏307.
43) بحار الانوار، ج 95، ص 169.
44) بحار الانوار، ج 94، ص 10.
45) تفسیر مجمع البیان.
46) وسائل الشیعه، ج 8، ص 20.
47) بقره، 51.
48) ذاریات، 18.
49) اسراء، 1.
50) اسراء، 79.
51) مزّمل، 2.
52) آل‏عمران، 113.
53) انسان، 26.
54) تكویر، 17.
55) مدّثر، 33.
56) فجر، 4.
57) تفسیر برهان.
58) من لایحضر، ج‏2، ص 158.

پيام ها
 1- براى امور مقدّس، زمان مقدّس انتخاب كنید. «لیلة القدر خیر من الف شهر»
 2- زمان‏ها یكسان نیست، بعضى زمان‏ها بر بعضى دیگر برترى دارد. «لیلة القدر خیر من الف شهر»

Copyright 2015 almubin.com